vrijdag 30 april 2010

Nederlandse lezers verslinden Scandinavische thrillers

GOTENBURG - Spannende boeken uit Noord-Europa zijn een hit. In ten minste één op tien Nederlandse huishoudens werd afgelopen jaar een Scandinavische thriller gelezen. Of beter gezegd: verslonden...

Volgens de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) zijn Nederlanders echt in de ban van misdaadverhalen afkomstig uit het hoge noorden. Bijna één op de vijf titels in de Top 60 van bestverkochte boeken in dit genre is van de hand van Noord-Europese auteurs. Wie anders dan Stieg Larsson voert deze verkooplijst aan, zoals blijkt uit Dossier Juni - Maand van het Spannende Boek 2010, welke is gebaseerd op verkoopcijfers van enquêtebureau GfK Retail & Technology Benelux B.V. De boeken uit Larssons Millennium Trilogie bezetten plaats 1, 3 en 4 en daarmee was de inmiddels overleden Zweedse auteur de bestverkopende schrijver op de Nederlandse boekenmarkt. Van alleen al het eerste deel in de trilogie, Mannen die Vrouwen Haten, zijn ruim 800.000 exemplaren over de toonbank gegaan. Volgens de Stichting CPNB verslinden Nederlandse lezers omdat Noord-Europese thrillers uitblinken in realisme. "Het is er altijd koud en er zijn genoeg afgelegen plekken om te kunnen moorden", meent programmaleidster Esther Scholten.

MØRD en DØDSLAG
Onder de naam MØRD en DØDSLAG wordt op dinsdag 1 juni de Maand van het Spannende Boek voor het vierde achtereenvolgende jaar geopend. Het feest vindt plaats in de Melkweg te Amsterdam en staat, zoals de naam al doet vermoeden, in het teken van de Scandinavische misdaadliteratuur. Diverse noordelijke schrijvers, onder wie Maj Sjöwall en Jens Lapidus, zullen hier aanwezig zijn.

donderdag 29 april 2010

Amerikaanse ribkwal nieuwe plaag voor badgasten

GOTENBURG - Dol op zwemmen in Noord-Europese wateren? Pas dan deze zomer extra goed op voor een ongenode gast: de Amerikaanse ribkwal.

In korte tijd is dit voor Scandinavië vreemde dier nu langs de west- en zuidkust van Zweden opgerukt tot zelfs in een deel van de Oostzee. Ondanks dat de Amerikaanse ribkwal zelf niet steekt, draagt hij een parasiet bij zich die bij zwemmers vervelende huidirritatie teweeg kan brengen. "De parasiet is eigenlijk de larve van zeeanemonen. Deze heeft netelcellen met vergif die jeuk en huidirritatie bij zwemmers kan veroorzaken", vertelt Erik Selander, zeebioloog aan de universiteit van Gotenburg. "Het lijkt ongeveer op een gewone kwallenbeet, maar dan met het verschil dat de brandende pijn enkele dagen in plaats van enkele uren aanhoudt." De Amerikaanse ribkwal - oorspronkelijk afkomstig van de oostkust van de Verenigde Staten - vormt een bedreiging voor inheemse vissoorten. Het dier is zeer gulzig en vermenigvuldigt zich razendsnel. Ervaringen uit de Zwarte Zee hebben aangetoond dat op termijn het gehele ecosysteem kan worden beïnvloed waardoor visbestanden gevaar lopen. Deze kwal eet namelijk grote hoeveelheden plankton waar anders jonge vissen van leven.

Vliegverkeer van en naar IJsland genormaliseerd

REYKJAVIK - Vliegen naar en van IJsland kan weer. Sinds vanochtend zijn alle luchthavens in het land open voor zowel binnenlandse als internationale vluchten.

Nog altijd 'rookt' de vulkaan bij de gletsjer Eyjafjallajökull er lustig op los. Indicaties dat de activiteiten beginnen af te nemen zijn er niet, maar de aswolken die nu in de atmosfeer terechtkomen, lijken geen gevaar voor het luchtvaartverkeer te vormen. "Zowel de weerberichten als studies naar de verspreiding van as uit de vulkaan geven ons een reden om optimistisch te zijn", zegt Gudjón Arngrímsson, woordvoerder bij luchtvaartmaatschappij Icelandair. "Volgens hetgeen waar we aan hebben gewerkt, ziet het ernaaruit dat het vluchtschema in ieder geval morgen overdag tot in het weekend onveranderd blijft." Ook de collega's van Iceland Express zijn positief gestemd. "Het ziet er goed uit. We moeten aan de slag met de vertragingen die we hebben opgelopen. Momenteel hebben we er nog heel wat, maar morgen zal alles weer volgens schema verlopen. Ik hoop dat het voor nu achter de rug is en dat hiermee een einde komt aan een moeilijke periode."

Asconcentraties
Onderzoeken tonen aan dat de hoeveelheid stof uit de vulkaankrater niet alleen is verminderd, maar dat tevens het gebied waar gevaarlijke asconcentraties voorkomen een stuk kleiner is dan voorgaande dagen. De huidige aswolk zou eventueel nog invloed kunnen hebben op de vluchten van en naar Vestmannaeyjar (Westman-eilanden) voor de zuidkust van IJsland. Maar verder hoeven vliegmaatschappijen hun dienstregelingen niet aan te passen.

woensdag 28 april 2010

Mooiste park van Europa in Zweedse Skåne

HELSINGBORG - Sofiero Gård is dit jaar het mooiste park van Europa. De Zweedse reuzentuin ligt even buiten Helsingborg in de zuidelijkste provincie Skåne.

De juryleden waren onder de indruk van de Engels-romantische stijl van de tuinen, het slot van Sofiero en van het uitzicht over de Scandinavische binnenzee Öresund (De Sont). De wedstrijd – voor het derde jaar op rij – is een initiatief van Briggs & Stratton, een van 's werelds belangrijkste fabrikanten van luchtgekoelde motoren voor tuinmachines. Parken in Italië, Frankrijk, Groot-Brittannië, Polen en Duitsland moesten Sofiero Gård voor laten gaan.

Gustaaf VI
Europa's mooiste park 2010 is een groot compliment voor de vorige monarch van Zweden, koning Gustaaf VI Adolf (1882-1973). Sofiero Gård was een huwelijksgeschenk van zijn vader. Dankzij hem wordt Sofiero ook wel het rododendronpark genoemd, want de koning plantte er in de tuinen rond het slot meer dan 5.000 van 400 verschillende soorten. Toen de vorst in 1973 in Helsingborg overleed, werd Sofiero Gård volgens zijn wens aan de stad geschonken. De achtste stad van Zweden (ruim 90.000 inwoners) werkte daarna hard om het park als een levendige inspiratiebron en als cultureel erfgoed te behouden. De titel Europa's mooiste park van 2010 is een bevestiging van het succes.

Deense stad
Helsingborg is bij Nederlanders en Belgen vooral bekend van het autoveer met zusterstad Helsingør in Denemarken, als deel van de zogenoemde Vogelvluchtroute van Scandlines, één van de belangrijkste verbindingen in Scandinavië. Vanaf de aanlegsteiger van de boot is het nog geen vijf kilometer naar Sofiero Gård, pal ten noorden van Helsingborg. De van origine Deense stad is ook erg in trek bij liefhebbers van geschiedenis en heeft een lang verleden als handelsplaats binnen het middeleeuwse Hanzeverbond.

Rusland en Noorwegen akkoord over grens Barentszzee

OSLO - Met de handtekeningen van de Russische president Dmitri Medvedev en de Noorse premier Jens Stoltenberg is een einde gekomen aan het slepende conflict over de grens tussen de twee landen in de Barentszzee.

Rusland en Noorwegen lagen 40 jaar lang met elkaar in de clinch over het ijskoude water ten noorden van het Europees continent. De Barentszzee - vernoemd naar de Nederlandse ontdekkingsreiziger Willem Barentsz (1550-1597) - herbergt een enorme rijkdom aan olie- en gasvoorraden. Naar schatting 90 miljard vaten olie en meer dan een derde van de gasvoorraad in de wereld zitten hier in zeebodem. Beide landen stonden al die tijd te trappelen om de brandstoffen naar boven te halen. Echter, ze konden het maar niet eens worden over de exacte grens in de zee tussen de buren. Met de gloednieuwe afspraken krijgen Rusland en Noorwegen ieder de helft van een gebied met een totale grootte van ongeveer 175.000 vierkante kilometer.

Natuurbescherming
Zoals verwacht is de Noorse natuurbescherming niet blij met de overeenkomst. "Ik vrees natuurlijk dat dit zal resulteren in een toename van het broeikaseffect", reageert Lars Haltbrekken, leider van deze organisatie, sceptisch. Hij staat naar eigen zeggen klaar om te strijden tegen de toestemming aan oliemaatschappijen om in het betreffende gebied naar olie en gas te boren. "Dit is een paradox zonder einde. Stoltenberg bezoekt de belangrijkste klimaattoppen in de wereld om de Noorse olie- en gasexploitatie veilig te stellen. Ook dit akkoord met Rusland gaat alleen maar daarover."

Vliegmaatschappij annuleert vluchten wegens aswolk

BERGEN - De Noorse luchtvaartmaatschappij Widerøe heeft de afgelopen uren een heel aantal vluchten in het westen van Noorwegen geannuleerd. Het overtrekken van een aswolk maakte vliegen riskant.

Met name korte vluchten in de regio Bergen, Vestlandet, werden van het rooster geschrapt. "We hadden slechts toestemming om in en uit de luchtlagen met as te vliegen. Maar bij vluchten van minder dan 30 minuten komen we niet boven deze lagen en daarom moesten we er meerdere annuleren", vertelt Widerøe-woordvoerster Siw Sandvik. Grote maatschappijen zoals SAS en Norwegian hadden geen problemen met vluchten, aangezien hun toestellen langere afstanden en dus hoger vliegen. De vliegtuigen ondervinden daardoor geen hinder van as en stof door de vulkaanuitbarsting in IJsland. Op hun eigen website meldt Widerøe dat vanaf vanochtend de diensten weer normaal worden gedraaid. Wel wordt er gewaarschuwd dat er plaatselijk nog vertragingen of annuleren kunnen voorkomen.

dinsdag 27 april 2010

Helsingborgs IF stabiel op titelkoers

SÖLVESBORG - In de Allsvenskan stoomt Helsingborgs Idrottsförening overtuigend door richting een uitstekend seizoen in de Zweedse eredivisie. Uit in Sölvesborg versloegen de Skåningers promovendus Mjällby AIF met 1-0.

De Zweedse profcompetitie is nog maar acht speelronden oud, maar nu al lijkt de titel in ieder geval in zuidelijke richting te gaan. Behalve koploper Helsingborg (22 punten) dingt ook provinciegenoot Malmö FF (17 punten) nadrukkelijk mee om de bovenste plaats. De ploeg van middenvelder Rick Kruys (ex-FC Utrecht) was in eigen huis met 2-1 te sterk voor Djurgårdens IF. Grote titelfavorieten als IFK Göteborg, AIK Solna en Kalmar FF laten het vooralsnog helemaal afweten in de Allsvenskan. IFK ging uit schlemielig met 1-2 onderuit in de ontmoeting met het onderaan bungelende Åtvidabergs FF. Ook op de achtste speeldag lukte het AIK niet om voor het eerst dit seizoen op eigen gras te winnen; tegen BK Häcken kwamen de landskampioenen niet verder dan 1-1. Voor Kalmar valt er momenteel eveneens weinig eer te behalen, de Röda Bröder (Rode Broeders) gingen in Gotenburg op bezoek bij GAIS en pakten daar een punt: 2-2. De equipe uit Småland bezet met in totaal vijf punten slechts de voorlaatste plaats.

Denemarken
FC Kopenhagen is niet ver verwijderd van titelprolongatie. De Deense hoofdstedelingen zegevierden thuis met 2-0 over Aalborg BK en hebben na 29 speelronden nu 59 punten. Directe achtervolger Odense BK won eveneens, 1-0 tegen Silkeborg IF, maar kijkt nog steeds tegen een kloof van zes punten aan.

Noorwegen
Grote verrassing op het hoogste platform van het Noorse betaald voetbal is Tromsø IL. De Noord-Noren voeren na de knappe 3-2 uitzege bij Molde FK voor de tweede achtereenvolgende week de ranglijst van de Tippeligaen aan en hebben negentien punten verzameld. Aalesunds FK volgt op twee punten afstand. De Tangotrøyene (de Tangoshirts) versloegen uit Sandefjord Fotball nipt met 1-0. Het vermaarde Rosenborg BK - met 21 landstitels recordhouder van Noorwegen - beging opnieuw een halve misstap. Thuis tegen Lillestrøm SK bleven de kampioenen op 0-0 steken en moeten zich met zestien punten en een derde plek tevreden stellen.

Nieuwe aswolk onderweg naar Noord-Europese vasteland

REYKJAVIK/OSLO - Een nieuwe aswolk uit de bekende IJslandse vulkaan is op weg richting het vasteland van Scandinavië. Niettemin wordt het vliegverkeer voorlopig geen beperkingen opgelegd.

Noorse autoriteiten verwachten dat de aswolk vanavond over Zuid-Noorwegen ligt. Toch blijven luchthavens in die regio gewoon in bedrijf, aangezien de dichtheid van de stof al veel minder is dan aan het begin bij de uitstoot. Wel zijn vandaag de vliegvelden in IJsland zelf gesloten. Keflavik, de luchthaven van Reykjavik, is nog tot nader order open voor enkele vluchten, maar ook hier bestaat de prognose dat nieuwe ladingen as uit de vulkaan Eyjafjallajökull het luchtvaartverkeer van en naar de hoofdstad spoedig stil zal leggen. Vluchten zullen zodoende worden omgeleid naar Akureyri, in het noorden van IJsland. "Het vliegverbod geldt momenteel voor grote delen in IJsland en in een gebied tot aan de Faeröer", verklaart Ove Narvesen, woordvoerder van de Noorse luchtvaartautoriteiten Avinor.

Vooruitzichten
De kersverse vooruitzichten van het Britse weerbureau Met Office tonen dat de aswolk een gebied langs de kust van Nordmøre, ten zuidwesten van Trondheim, tot een omgeving ten zuiden van Bergen bedekt. In het Noorse binnenland strekt de wolk zich uit tot aan het zuiden van het Oslofjord. Mogelijk ligt er morgen tevens een sliert landinwaarts boven Zweden. Eurocontrol, de Europese organisatie voor veiligheid in de luchtvaart, heeft voor ons continent bepaald dat het nu aan de luchtvaartmaatschappijen zelf is te besluiten om wegens de nieuwe aswolk wel of geen vluchten te annuleren.

Papierstaking Zweden voorbij

GOTENBURG - Krantenlezers, toiletbezoekers, kantoorpersoneel en alle anderen die wel eens papier tussen de vingers hebben, kunnen met een gerust hart hun ding blijven doen. De staking in de Zweedse papierindustrie is over.

Veel papier in de Lage Landen is afkomstig uit Scandinavië waar vooral Zweden en Finland toonaangevende producenten zijn. De uitbraak van stakingen in de Zweedse papierindustrie bijna twee weken geleden had op de langere termijn gevolgen kunnen hebben voor de leverantie aan onder meer Nederland en België. Vastgelopen onderhandelingen over algemene loonstijging, een extra verhoging voor kleinverdieners, het aanstellen van uitzendkrachten en de financiële toekomst van werknemers in deze productietak was de aanleiding van de werkonderbreking. Maar gisteravond bereikten de pratende partijen, Pappers en Skogsindustrierna - de vakbonden voor respectievelijk de papierarbeiders en de fabrieken - toch een overeenkomst. In totaal waren circa 3000 werknemers van zes grote papierfabrieken in staking. Zij krijgen nu over een periode van 22 maanden 3,3 procent meer salaris gestort.

maandag 26 april 2010

Noorse metalband beboet voor spelen op kerkhof

FINNSNES - Het opnemen van een muziekvideo op een begraafplaats is een Noorse metalband letterlijk duur te komen staan. De leden van Sanity Shed moeten ruim 3800 euro aan boete betalen.

Op het betreffende kerkhof van de gemeente Lenvik in Noord-Noorwegen nam de band in juli vorig jaar een videoclip op voor de single van hun nieuwe album. Maar de kerkvoogd kon dit muzikale uitstapje niet waarderen en deed bij de politie aangifte voor verstoring van de rust op de dorpse dodenakker. Vandaag kregen band en videoregisseur hun straf uitgedeeld: een boete van bij elkaar 30.000 Noorse kronen. De muzikanten reageren teleurgesteld over het vonnis. "Het is oké dat we deze straf hebben gekregen", zegt bassist Eskild Endrerud. "Maar we zijn het niet eens met de hoogte van de boete. We kunnen het ons niet veroorloven om hiervoor de bandkas te gebruiken, dus moeten we het uit eigen zak betalen." Hij benadrukt dat ze te goeder trouw hebben gehandeld toen ze de videoclip opnamen. "We dachten dat het in orde was zolang we de graven met rust lieten. Dat deden we ook en daarom zijn we verbaasd dat de boete zo hoog uitviel", verklaart Endrerud die bovendien bevestigt dat de band de geldstraf gewoon zal voldoen.

Prefentief
De toenmalige kerkvoogd Ivar Bjørkås, die aangifte deed van het opzienbarende optreden door Sanity Shed, meent dat hij geen andere keuze had dan de politie in te schakelen. Hij hoopt dat de boete een preventief middel voor de toekomst betekent. "Het was niet zozeer mijn bedoeling om iemand gestraft te krijgen, maar ik hoop dat mensen hierdoor leren wat op een kerkhof wel en niet door de beugel kan."

zondag 25 april 2010

Grote schoonmaak begonnen na IJslandse aswolken

REYKJAVIK - Na alle activiteit van de vulkaan bij de gletsjer Eyjafjallajökull is het nu in IJsland tijd geworden voor een grote schoonmaak.

Daar waar de aswolken uit de vulkaan met name het luchtvaartverkeer in Europa aan de grond hield, daar breken de IJslanders zelf hun hoofd over de vervuiling die de eruptie in hun land teweeg heeft gebracht. Vele plaatsen in het zuiden hebben te kampen met een aanzienlijke neerslag van as en stof. Vooral agrariërs zijn getroffen en afgelopen woensdag berichtten we al over de mogelijke gevolgen van deze grijze deken over akkers en velden. De grootste schade is aangericht op de boerderijen die gedurende de eerste dagen van de vulkaanuitbarsting werden getroffen door overstromingen. Massa's water verspreidden zich over het gebied nadat een eruptie onder de gletsjer was begonnen. Thorvaldseyri is een bekende boerderij in het zuiden. Boer Ólafur Eggertsson was bezig met maisvelden te experimenteren. Nu praten hij en zijn collega's uit de buurt over de verkoop van vee, omdat er na deze zomer niet genoeg hooi in voorraad zal zijn. Anderen zijn vastbesloten door te vechten ondanks dat de 'hete adem' van de vulkaan hun bedrijven heeft getroffen. Onderwijl zijn meer dan 100 vrijwilligers van het IJslandse Rode Kruis, de IJslandse hulpdienst ICE-SAR, leden van Jeep Club 4x4 en van een speciale groep op Facebook gestart met het schoonmaken van boerderijen en opknappen van andere klussen.

Rust
De bulderende berg zelf lijkt wat tot rust te zijn gekomen en stoot nu voornamelijk lava (20 tot 40 ton per seconde) uit in plaats van as. Toch bestaan er vooralsnog geen indicaties dat de eruptie in een eindfase is gekomen. Wel gaat morgen Keflavík, de luchthaven van de hoofdstad Reykjavik, weer open nadat deze wegens overtrekkende aswolken afgelopen vrijdag voor al het vliegverkeer was gesloten.

Zweedse katholieke kerk stopte misbruik in doofpot

STOCKHOLM - Jarenlang wist de leiding van de katholieke kerk in Zweden af van het seksueel misbruik van twee meisjes door een pastor. Maar al die tijd hielden bisschoppen dit angstvallig geheim.

Het misbruik van de zusjes vond plaats in de jaren 50 en 60. Eerder deze maand werd al aangifte gedaan van vroeger seksueel misbruik door katholieke priesters in Zweden. Nu beginnen zich meerdere duistere praktijken achter de coulissen van deze kerk te openbaren. In 1990 nam één van de zussen contact op met de voormalige Zweedse bisschop Hubertus Brandenburg en vertelde hem over het vergrijp door de priester. Gelijktijdig onderzocht de katholieke kerk de aanklacht dat dezelfde predikant een verhouding had met de moeder van de meisjes. In 2003 nam de betreffende zus tevens contact op met de huidige bisschop in Zweden, Anders Arborelius. Ook aan hem deed ze de seksuele relatie tussen haar moeder en de pastor uit de doeken en verklaarde ze wat hij de meisjes had aangedaan. De moeder en de geestelijke hadden tussen 1958 en 1990 een seksuele verhouding.

Gesprekstherapeut
Ook een katholiek tijdschrift in Zweden werd door de vrouw benaderd, maar niemand nam haar serieus. Enkele jaren geleden stuurde ze een e-mail naar de kerk om haar verhaal nogmaals te vertellen. Echter, daar antwoordde men dat ze maar een afspraak moest maken bij een gesprekstherapeut. De pastor in kwestie is nog immer actief voor de kerk, maar werd sinds het einde van de jaren 60 diverse malen overgeplaatst naar andere parochies in Zweden. Een dergelijke maatregel kan worden gebruikt voor priesters die hun boekje te buiten zijn gegaan. De katholieke kerk heeft nu beloofd de zaak te onderzoeken en het rapport hiervan naar het Vaticaan te sturen. Dit kan wellicht resulteren in het ontslag van de priester. Bisschop Arborelius zegt op zijn beurt bereid te zijn om af te treden wanneer aan het licht komt dat hij ernstige fouten heeft begaan.

zaterdag 24 april 2010

"Yo, I forgot the yoghurt..."

REYKJAVIK - Dag in, dag uit struikelen journalisten over de naam van de IJslandse vulkaan, Eyjafjallajökull. Maar nu is er eindelijk een foefje voor de juiste uitspraak...

Wat zijn wij bij DeNoordse.nl blij dat we schrijvende journalisten zijn en zodoende geen microfoon hoeven te hanteren. Het juist spellen van de naam van de vuurspuwende berg is al een hele opgave, laat staan het uitspreken ervan. Veel verslaggevers worstelen tevergeefs wanneer ze over de vulkaan berichten en sommige gefrustreerde nieuwslezers zijn al overgegaan om de berg gewoon 'De Vulkaan' te noemen. Een journaliste van de Amerikaanse nieuwszender CNN heeft de tongverlammende naam inmiddels ook opgegeven en zegt nu simpelweg 'Bob' tegen het bulderende gevaarte. Desondanks zijn er volhouders te vinden. Volgens een halsstarrige Amerikaanse verslaggever kan Eyjafjallajökull het beste worden getraind met de uitdrukking: "Yo, I forgot the yoghurt..." Erg nuttig inderdaad voor radio- en tv-journalisten. Wellicht kan iemand ons hier op de redactie nu helpen aan een ezelsbruggetje voor de correcte schrijfwijze.

vrijdag 23 april 2010

Aswolk sluit nu ook luchthaven Reykjavik

REYKJAVIK - Nadat een groot deel van de Europese luchthavens vanwege de aswolken waren gesloten, was het vanmorgen de beurt aan Reykjavik Keflavík Airport om de start- en landingsbanen voorlopig buiten werking te stellen.

Nog altijd stoot de vulkaan bij de gletjser met de tongbrekende naam, Eyjafjallajökull, wolken as uit in de atmosfeer. Maar de wind is intussen wel gedraaid. In plaats van naar het Europese continent wordt de vulkanische stof nu over Zuidwest-IJsland geblazen. En dat is precies waar de internationale luchthaven van de hoofdstad Reykjavik zich bevindt. Alle buitenlandse vluchten van Icelandic Airlines, Icelandair en Iceland Express zijn dan ook tot nader order geannuleerd. Het vliegveld voor binnenlandse vluchten in Reykjavik was eveneens enige tijd dicht, maar werd later vandaag toch weer opengesteld. Verscheidene arriverende vluchten vanuit het buitenland zijn de afgelopen uren op andere, kleinere luchthavens van de eilandnatie geland. Overige Scandinavische vliegvelden zijn trouwens weer volledig in bedrijf. Alleen in het zuiden van Zweden zorgen slierten aswolk nog voor beperkt luchtvaartverkeer.

Vliegongeval
Vlakbij het dorp Emäsalo, in het zuiden van Finland, stortte aan het einde van de ochtend een Piper Arrow neer. Bij het ongeluk met het vliegtuigje kwam één van de twee inzittenden om. Of de crash is veroorzaakt door asrestanten in de lucht is nog niet bekend. Wel beweert een Finse luchtvaartdeskundige dat het vandaag erg slecht weer was om te vliegen. In de lucht zouden nog altijd vulkanische stofdeeltjes hangen waardoor vliegen een levensgevaarlijke onderneming kan zijn.

Walvisvaartcommissie: 'Laat jacht 10 jaar langer doorgaan'

OSLO/REYKJAVIK - Tien jaar langer jagen op walvissen, dat is wat de Internationale Walvisvaartcommissie (IWC) wil voor Noorwegen, IJsland en Japan.

In het voorstel van de IWC staat onder meer dat de walvisjagende landen IJsland, Noorwegen en Japan nog een decennium langer met hun vangsten mogen doorgaan, hetzij met beperkte quota. De Japanse walvisvangst moet volgens het plan in vijf jaar tijd met 75 procent worden verminderd. Met het concept wil de IWC door een lagere quotum toe te passen tussen de 4000 en 8000 walvissen redden. De IJslandse autoriteiten hebben al laten weten niet met het plan akkoord te zullen gaan, maar er bestaat ook verzet uit de hoek van natuurbeschermers. In 1986 voerde de IWC een verbod in tegen de commerciële walvisvaart. Echter, de wetten van de commissie zitten vol mazen, zo is Japan onder de dekmantel van de wetenschap met de jacht doorgegaan. Walvissen zouden voor onderzoek worden gevangen, maar het vlees wordt gewoon op de markt verhandeld. Noorwegen negeert het verbod in zijn geheel en ook IJsland laat de vangst toe. De lidstaten van de IWC hebben nu twee maanden de tijd gekregen om over het voorstel in conclaaf te gaan. In juni wordt het plan tijdens de jaarvergadering van de IWC in Marokko behandeld.

donderdag 22 april 2010

Zweedse vliegverkeer start traag: 1 reiziger checkt in

MALMÖ - Dat Sturup Malmö Airport vanochtend weer openging, daar merkte bijna niemand iets van. De parkeerplaats was vrijwel leeg en welgeteld één passagier stapte aan boord.

"We hadden hiervandaan een vlucht naar Stockholm met één, enkele passagier", vertelt Andreas Karmlid van SAS op de luchthaven van Malmö. "Andere reizigers zijn bang om ergens te stranden." Hoogstwaarschijnlijk duurt het nog wel even voordat het reguliere luchtvaartverkeer in Zweden op gang is gekomen. "Deze situatie met korte voorspellingen en waar de vliegvelden steeds open-dicht, open-dicht gaan, is funest voor de gewone lijndiensten", meent Sturup-chef Peter Weinhandl. Volgens hem heerst er veel verwarring op de luchthaven van Malmö. "De financiële consequenties breken de boel op. Deze luchthaven verliest ongeveer een half miljoen kronen (circa 50.000 euro, red.) per dag in de aschaos. Wat dit op de langere termijn voor gevolgen zal hebben, valt niet te zeggen voordat de situatie weer is genormaliseerd. Het zal even duren om passagiers terug te krijgen. Ik geloof in elk geval niet dat de reguliere lijnvluchten vol raken voordat de vooruitzichten stabiel zijn."

woensdag 21 april 2010

Eruptie vulkaan moeilijke tijd voor IJslandse boeren

REYKJAVIK - Neerslag van as door de uitbarsting van de vulkaan Eyjafjallajökull vormt een bedreiging voor boerenbedrijven in IJsland. Dikke lagen stof op de akkers kunnen mislukte oogsten veroorzaken.

Aslagen van meer dan tien centimeter dikte betekenen gevaar voor de gewassen op IJslandse boerenakkers. De as die door de vulkaan de atmosfeer werd ingeblazen en gedeeltelijk neerkwam in de omgeving is veel fijner dan de stof die in 1947 en 1970 viel tijdens de eruptie van de Hekla, de grootste en bekendste vulkaan van het land. Wanneer deze as nat wordt, krijgt het de dichtheid van klei uit een gletsjer en indien deze dik genoeg is, bestaat er een grote kans dat gewassen wordt verstikt. Volgens agrarische adviseurs moeten boeren nu hun productie van voeder opvoeren. Op boerderijen waar de meeste as is neergekomen, dient het vee naar andere gebieden te worden overgebracht.

Voorgoed
Mocht de neerslag van as blijven aanhouden, dan kunnen bepaalde boerderijen zelfs voorgoed worden gesloten. Kristinn Stéfansson, een landbouwer uit Raufarfell, heeft deze rigoureuze stap inmiddels genomen. "Ik had geen keuze. Een dikke laag natte, harde as bedekt de akkers. De velden zijn verwoest, de productie van hooi gaat dit jaar gewoon niet lukken." Eerder al had Stéfansson een deel van zijn veestapel naar het slachthuis gestuurd. De komende dagen volgt de rest. Zelf verwacht hij dat hij volgend jaar niet meer in Raufarfell woont. Ook al stoot de vulkaan momenteel niet veel as meer uit, toch wordt de aanwezige stof in de lucht over de landbouwgronden verspreid. Dat kan overigens ook een positieve invloed hebben. Daar waar de aslagen dunner zijn dan tien centimeter heeft de stof juist een voordelige impact. Wanneer de as de grond intrekt, fungeert deze als compost en komt dat de teelt van gewassen alleen maar ten goede.

dinsdag 20 april 2010

Aswolk boven Zuid-Scandinavië

GOTENBURG - Terwijl het luchtvaartverkeer in West- en Centraal-Europa langzaam maar zeker weer op gang begint te komen, is de nieuwe aswolk uit IJsland boven het zuiden van Noorwegen en Zweden gearriveerd.

Nadat Noord-Europese vliegmaatschappijen de afgelopen dagen voorzichtig aanvingen met het uitvoeren van hun lijnvluchten, moest vandaag weer een scala aan luchthavens op slot. Vandaag kwam de vulkanische wolk uit Eyjafjallajökull aan boven het zuidelijke deel van Zweden. Direct gingen onder de lijn Strömstad-Stockholm alle vliegvelden dicht. Alleen in het noorden van Scandinavië en op grote hoogten in het zuiden blijft luchtvaartverkeer mogelijk. Ook de Deense luchthaven Kastrup, de grootste van Noord-Europa, houdt vannacht de start- en landingsbanen gewoon open. Hetzelfde geldt voor Gardermoen, de luchthaven van Oslo, ondanks dat de wolk vanavond boven de hoofdstad lag. Wel heeft de IJslandse vulkaan vannacht weer meer rook en as uitgestoten waardoor de Noord-Europese luchtvaartautoriteiten nog nauwer een oogje in het zeil houden.

Noodlandingen
Ofschoon de controles van het door de vulkanische stof geteisterde luchtruim streng blijven, lijkt toch een aantal vliegtuigen van slag te zijn. Binnen een tijdsbestek van 24 uur had de Noorse firma Widerøe te maken met liefst drie noodlandingen. Maandagochtend moest een toestel, een Dash 8, op weg van Sandnessjøen naar Bodø op één motor landen nadat de piloten een indicatie hadden gekregen over problemen met de oliedruk in een van de twee motoren. Deze motor werd vervolgens uitgeschakeld en het vliegtuig met zeventien passagiers aan boord landde zonder moeilijkheden. Vannacht kreeg dezelfde machine opnieuw problemen met de oliedruk. Dit keer was dat tussen Narvik en Andenes. Wederom maakte het toestel met tien inzittenden een voorzorgslanding in Bodø. Vanmiddag kreeg een ander Widerøe-vliegtuig panne. Dit toestel vloog tussen Trondheim en Bodø toen de piloten een storing in het remsysteem ontdekten. Ongeveer halverwege, in Brønnøysund, werd het vliegtuig veilig aan de grond gezet.

Vulkaaneruptie resulteert in voedseltekort Spitsbergen

LONGYEARBYEN - Dat er in deze tijd in Noord-Europa voedseltekort zou zijn, lijkt wel op een late 1 aprilgrap. Maar de eilandengroep Spitsbergen heeft na de vulkaanuitbarsting op IJsland nu een gebrek aan allerlei levensmiddelen.

De enige supermarkt van Spitsbergen, in de hoofdplaats Longyearbyen, is tijdens de wintermaanden volledig aangewezen op bevoorrading via de lucht. En aangezien de winter nog immer voortduurt op deze ver in de Noordelijke IJszee gelegen archipel kunnen schepen de dichtgevroren haven hier nog niet bereiken. Maar de aswolken boven het noorden van Europa heeft ook het luchtverkeer tussen Noorwegen en Spitsbergen grotendeels stilgelegd. Het enkele toestel dat het vliegveld van Longyearbyen nu aandoet, heeft niet genoeg capaciteit om zowel passagiers als levensmiddelen mee te nemen. Melk, eieren en vis ontbreken momenteel in de schappen van de supermarkt. Op het Noorse vasteland, in Tromsø, werken de bevoorraders zich een slag in de rondte teneinde zoveel mogelijk producten richting Spitsbergen te krijgen. In Longyearbyen worden volgende week trouwens de eerste schepen van het jaar met etenswaren verwacht. Daarna legt om de week een vaartuig aan in de hoofdplaats van de eilandengroep. Tot die tijd moeten de bewoners zich nog even behelpen met melkpoeder en ingeblikte vis.

maandag 19 april 2010

Al Qaida-terrorist achter doodvonnis Vilks gesneuveld

BAGDAD/HELSINGBORG - Abu Abdullah al-Rashid al-Baghdadi, de lokale leider van de Iraakse tak van Al Qaida is tijdens een vuurgevecht omgekomen. Hij was onder meer bekend door de uitvaardiging van het doodvonnis tegen de Zweedse kunstenaar Lars Vilks in 2007.

Al Baghdadi was de aanvoerder van de Islamitische Staat Irak, zoals de Iraakse Al Qaida-tak ook wel heet. Hij sneuvelde afgelopen weekeinde tijdens een actie door Iraakse soldaten in de plaats Thar-Thar, 80 kilometer ten westen van de hoofdstad Bagdad. Bij het gevecht vond ook Abu Hamza al-Muhajir, de hoogste leider van Al Qaida in Irak de dood. "De aanval werd door soldaten uitgevoerd die een huis omsingelden en projectielen gebruikten. Ook Amerikaanse militairen waren erbij betrokken", vertelde premier Nouri Maliki op de Iraakse televisie over de actie tegen de woning waar Al-Baghdadi en en Al-Muhajir zich schuil hielden.

150.000 dollar
Het was deze Al-Baghdadi die in september 2007 een bedrag van 150.000 dollar op het hoofd van Lars Vilks zette. De Zweedse kunstenaar maakte zich in de islamitische wereld gehaat door in enkele karikaturen Mohammed als rotondehond af te beelden. Voor de moord op Ulf Johansson werd 50.000 dollar uitgeloofd. Johansson, hoofdredacteur van Nerikes Allehanda, drukte in zijn krant de tekeningen af. Ondanks de dood van Al-Baghdadi ziet Vilks geen reden om opgelucht te zijn. "Ik ben een bekende geworden die door wie dan ook kan worden neergeschoten. Wanneer er een wegvalt, wordt zijn plaats door tien anderen ingenomen." Overigens wordt de berichtgeving over de dood van Al-Baghdadi door de Islamitische Staat Irak tegengesproken. Volgens de groep verkeert haar leider in goede gezondheid.

Nieuwe stofwolk op weg naar Noorwegen

REYKJAVIK/OSLO - Op het moment dat diverse Scandinavische landen voorzichtig vliegtuigen de lucht insturen, is een nieuwe aswolk vanuit IJsland op weg naar Noorwegen.

Wederom heeft de IJslandse vulkaan Eyjafjallökull een nieuwe wolk as en stof - en zelfs groter dan de eerdere wolk - de atmosfeer ingeblazen. Door een aanhoudende noordwestenwind drijft de rookmassa nu richting het Noorse vasteland. Grote delen van het luchtruim boven Noorwegen was voor het vliegverkeer geopend, maar kunnen door de vooruitzichten vanmiddag alweer worden gesloten. De prognose is dat de nieuwe wolk allereerst het zuiden van Noorwegen bereikt en zich vanaf woensdag over de rest van Scandinavië verspreidt. Ook in Zweden hadden meerdere luchtvaartmaatschappijen hun toestellen weer de lucht ingestuurd. In ieder geval kon er ten noorden van de hoofdstad Stockholm alweer worden gevlogen. Maar eveneens hier ziet het ernaaruit dat veel luchthavens vanwege de nadere aswolk de gates andermaal moeten sluiten.

Optimistischer
De Finnen lijken iets optimistischer. Volgens voorspellingen gaat de luchthaven van Helsinki vanavond weer open voor luchtreizigers. Weerberichten spreken over het verdwijnen van de stofwolk in de richting van Estland. De Finse luchtvaartmaatschappij Finnair overweegt momenteel om boven de aswolk, op een hoogte van tien tot twaalf kilometer, te gaan vliegen. Het bedrijf heeft tevens besloten om gestrande reizigers een handje te helpen. Passagiers zullen per boot en bus via de Estische hoofdstad Tallinn naar Berlijn worden gebracht. Vanaf Berlijn moeten reizigers dan weer hun eigen weg vervolgen.

zondag 18 april 2010

Vulkanische as, een minuscule sloper

GOTENBURG - Europa is geheel in de ban van aswolken uit de vulkaan bij de gletsjer Eyjafjallajökull in IJsland. Het luchtvaartverkeer ligt al dagen stil. Maar waarom is dit vulkanische materiaal eigenlijk zo riskant?

We hebben allemaal de prachtige beelden gezien van de hoestende en proestende vulkaan in het zuiden van IJsland. Omvangrijke grijze en zwarte rookpluimen banen zich een weg van de krater naar de atmosfeer richting het Europese continent. Vliegtuigen staan aan de grond genageld, terwijl veerbootrederijen en spoor- en busmaatschappijen gouden tijden doormaken. Vulkanische as is letterlijk een minuscuul verschijnsel met grote consequenties. De materie bestaat uit steengruis en glas, tefra genoemd, en gewoonlijk kleiner dan twee milimeter in doorsnede. Behalve dat deze stof begrijpelijkerwijze ongezond is voor levende wezens, vormen de asdeeltjes een groot gevaar voor motoren. Onder andere die van vliegtuigen.

Schurende effect
De as kan het luchtvaartverkeer op meerdere manieren schade toebrengen. Het schurende of zelfs slopende effect van de deeltjes in de lucht kan resulteren in het feit dat vensters van de cockpit beschadigd raken. Dit kan in het slechtste scenario de piloten het zicht ontnemen. Ook bestaat er kans op het dusdanig toetakelen van het toestel dat het draagvermogen wordt aangetast of dat het vliegtuig uit balans raakt. Vulkanische stof kan tevens belangrijke instrumenten, zoals sensoren, verstoppen. Hierdoor krijgen piloten verkeerde informatie over bijvoorbeeld de hoogte en snelheid van het vliegtuig. Een ander risico is dat de radiocommunicatie tussen cockpit en verkeersleiding wordt verstoord, omdat de asdeeltjes elektrisch geladen zijn. As en stof kunnen tevens tevens grote schade aan vliegtuigmotoren veroorzaken. Wanneer stukjes vulkaangesteente in de turbines terechtkomen, smelten ze door de hoge temperatuur samen met de rotorbladen en andere bewegende delen. De gevolgen zijn niet zelden desastreus: instabiele motoren en in het ergste geval een algehele stop van de voortstuwing in de lucht.

As uit IJslandse vulkaan gevaar voor paarden

REYKJAVIK - IJslandse paardeneigenaars zijn vanochtend speciaal gewaarschuwd: de neerslag van as kan een gevaar voor hun dieren vormen.

In een persbericht van de Voedings- en Diergeneeskundige Autoriteiten in IJsland worden paardenhouders opgeroepen op hun hoede te zijn voor door de vulkaan uitgestoten as. Daar waar grote hoeveelheden neerkomen, dienen paarden naar binnen te worden gehaald. Volgens de weervoorspellingen bestaat het grootste risico voor neerslag van as in de provincie Rangávallasýsla met de actieve vulkaan bij de gletsjer Eyjafjallajökull. Voor de paarden is het gevaarlijk de as in te ademen, met stof verontreinigd water te drinken en voeder met asdeeltjes te eten. In dat geval moeten de dieren binnen worden verzorgd indien ze niet naar veiligere locaties kunnen worden overgebracht. Paarden werden aan het einde van de negende eeuw speciaal door de Noorse Vikingen naar IJsland gebracht. Al honderden jaren wordt dit ras gefokt zonder dat er paarden van buitenaf aan te pas komen. Intrigerend is dan ook dat de IJslander direct van het Europese oerpaard afstamt.

zaterdag 17 april 2010

Werknemers Zweedse papierindustrie in staking

GOTENBURG - Het overleg tussen de Zweedse papierindustrie en de vakbond voor werknemers in deze fabrikagebranche zit volledig op slot. In meerdere fabrieken zijn daarom stakingen uitgebroken.

Gisteren legden al 3000 papierarbeiders uit onvrede over de vastgelopen onderhandelingen het werk neer. Indien er niets gebeurt, zullen nog eens 2800 werknemers in staking gaan. De werkonderbreking kost de Zweedse economie naar schatting enkele miljoenen euro's per dag. Niettemin heeft Pappers, de vakbond voor personeel in de papierindustrie, haar delegatie van de onderhandelingstafel teruggeroepen vanwege de patstelling tussen de pratende partijen. Desondanks meent de werkgeversorganisatie dat ze voorstellen heeft gedaan om de problemen over de aanstelling van uitzendkrachten en de betalingsaanpak voor de pensioenen op te lossen, maar dat de vakbond zelfs niet in wilde gaan op het voorstel van een bemiddelaar.

Elektriciens
De situatie is iets anders in het conflict tussen de vakbond voor elektriciens en hun werkgevers. Voorlopig overleggen deze nog steeds over loonsverhogingen. Toch zijn de partijen ver van een overeenkomst verwijderd. Overuren worden daarom niet meer gemaakt en voor maandag staan er al collectieve acties op het programma. Broodnodige reparaties aan waterkrachtcentrales liggen ook op dit moment stil.

Vulkaanuitbarsting remt klimaatverandering af

REYKJAVIK - As en damp van de actieve IJslandse vulkaan liggen als een dikke deken over Noord-Europa en beschermen deze regio tegen de zon. Een gunstig effect is dat de aarde daardoor minder snel opwarmt.

Volgens klimaatonderzoekers zorgt de vulkaaneruptie indirect voor lagere temperaturen op onze planeet. "We kunnen verwachten dat Noord-Europa in de loop van de komende maanden een kouder klimaat laat zien dan dat we anders gewend zouden zijn als de uitbarsting niet had plaatsgehad", verklaart Sebastian H. Mernild, onderzoeker aan het Amerikaanse Los Alamos Laboratory. Wetenschappers zijn erachter gekomen dat de temperatuur een paar graden daalt gedurende de jaren na grote vulkaanuitbarstingen. Zo heeft studie aangetoond dat de temperatuur over de gehele aarde gezien lager was na de erupties van El Chichon in Mexico in 1982 en de Pinatubo in de Filipijnen van 1991. Deze vulkaanuitbraken hadden zelfs effect op Groenland en dat betekende dat hierdoor het leven van de binnenlandse ijsmassa op het eiland werd verlengd. "De temperatuursverandering heeft uiteraard invloed op het smelten van sneeuw en ijs", vervolgt Mernild. "De hoeveelheid smeltwater van de ijsmassa slinkt na een uitbarsting met maar liefst 30 procent."

Gewelddadig
Voorlopig is het nog moeilijk om te zeggen hoe gewelddadig de uitbraak is van de vulkaan bij Eyjafjallajökull. Hoe langer en intensiever deze is, des te meer stof en damp zullen de atmosfeer in worden gestuurd. Mernild: "En des te meer zal dat het klimaat beïnvloeden. Het is lastig te zeggen hoe groot het effect van de IJslandse vulkaan zal hebben op het klimaat van de toekomst, maar de komende maanden ligt er in elk geval een stofdeken over Europa die de temperaturen omlaaghaalt."

donderdag 15 april 2010

Icesave- en vulkaanhumor

REYKJAVIK - Wat krijg je als je de Icesave-problematiek met een IJslandse vulkaanuitbarsting combineert? Inderdaad, humor die zich als een lopend vuurtje verspreidt. Een voorbeeldje...

Den Haag & Londen: "IJsland, zijn jullie gek geworden?! Waarom hebben jullie een wolk as naar ons toegestuurd? We hebben hierdoor onze luchtruimen moeten sluiten."

Reykjavik: "Hoezo? Dat is toch waar jullie om vroegen: 'vul ons met as'?!"

Den Haag & Londen: "Nee! 'Kas' hebben we gezegd, VUL ONZE KAS!"

Reykjavik: "Oeps..."

Aswolk IJslandse vulkaan legt vliegverkeer lam

AMSTERDAM/REYKJAVIK - Uitstoot van as door de vulkaanuitbarsting in IJsland heeft directe gevolgen voor het Europees vliegverkeer. Vandaag zijn de luchthavens in een groot deel van Noord- en West-Europa gesloten.

In ieder geval tot morgenochtend 06:00 uur blijven de luchthavens dicht. Een grote aswolk drijft vanaf de vulkaan in het zuiden van IJsland richting het Europees vasteland. De stillegging van het luchtvaartverkeer is een voorzorgsmaatregel, omdat asdeeltjes vliegtuigmotoren kunnen verstoppen en op de vleugels kunnen neerslaan. Het resultaat van de maatregel is dat talloze reizigers vast zijn komen te zitten op de luchthavens in zowel West- als Noord-Europa. Mensen zijn massaal overgestapt op bus of trein en de vervoersmaatschappijen zetten extra materieel en personeel in teneinde de drukte te kunnen verwerken. Ook koningin Beatrix, prins Willem-Alexander en Máxima zijn in plaats van met het vliegtuig nu per spoor onderweg naar Denemarken om de verjaardag van koningin Margaretha II te vieren. Margaretha, de doopmeter van Willem-Alexander, wordt morgen 70 jaar.

woensdag 14 april 2010

Vulkaanuitbarsting IJsland onder gletsjer

REYKJAVIK - De alarmbellen rinkelen in IJsland nu een nieuwe vulkaaneruptie is begonnen onder de gletsjer Eyjafjallajökull, in het zuiden van het land.

Afgelopen maand rommelde het letterlijk en figuurlijk al behoorlijk in IJsland. Toen waren er verontruste geluiden te horen over de ontwikkeling van de eruptie, aangezien een uitbarsting onder een gletsjer grote overstromingen tot gevolg kan hebben. Die vrees bleek ongegrond, maar vanochtend waren toch tekenen te zien van een actieve vulkaan pal onder de gletsjer. Boven de ijsmassa was rook te zien en rivieren werden steeds breder. De Markarflót, de grootste rivier nabij de gletsjer, nam gestaag in volume toe. Uit de gehele regio werden bewoners geëvacueerd. Enkele boeren kregen toestemming om tijdelijk de dieren op hun boerderij te verzorgen, maar dienden direct daarna terug te keren naar een veilige plek buiten de eruptiezone. Volgens een vulkanoloog was zeer waarschijnlijk de hoogste krater van Eyjafjallajökull tot uitbarsting gekomen. Deze is sinds de laatste grootste uitbarsting tussen 1821 en 1823 al die tijd een slapende vulkaan geweest.

dinsdag 13 april 2010

Straf voor Zweedse piloot met vals brevet

SCHIPHOL - Een piloot uit Zweden die dertien jaar lang actief was met een vals brevet heeft van een rechter op Schiphol zijn straf gekregen.

Begin maart hield de politie op de Amsterdamse luchthaven de Scandinavische vliegenier aan de grond. Zijn papieren bleken niet alleen ongeldig voor het besturen van grote passagierstoestellen, ook was het vliegbewijs intussen verlopen. De piloot deed meteen uit de doeken dat hij werkzaam was geweest voor Belgische, Britse en Italiaanse luchtvaartmaatschappijen. Van de politierechter op Schiphol kreeg de man een boete van 2000 euro en een vliegverbod van een jaar opgelegd.

Aangiften van misbruik door Zweedse pastors

STOCKHOLM - De Zweedse katholieke kerk kreeg vandaag twee aangiften binnen van seksueel misbruik van minderjarigen door priesters. In beide gevallen gaat het om gebeurtenissen van lang geleden.

Beide zaken hadden plaats in een ver verleden; de ene al tijdens de jaren 40 en de andere in de jaren 60 of 70. Ondanks dat de gevallen inmiddels zijn verjaard, neemt de kerk de aanklachten in onderzoek. De twee slachtoffers, een man en een vrouw, namen zelf contact op met de Zweedse kerkleiding. "Natuurlijk reageer ik met groot verdriet en afschuw. Wat er is gebeurd moeten we werkelijk nauwkeurig gaan onderzoeken", zegt bisschop Anders Arborelius. Hij vertelt eveneens dat het uit de aangiften niet precies duidelijk is in welke samenhang het vergrijp is gepleegd. "Allereerst heb ik de slachtoffers geschreven en ze gevraagd hoe we nu met deze gevallen verder dienen te gaan. Het is heel erg belangrijk dat we naar ze luisteren." Arborelius vindt het echter ook van belang dat de twee in de openbaarheid treden. Hij hoopt daarmee dat ook anderen die zijn misbruikt door katholieke geestelijken hierover aan de bel trekken. De slachtoffers kunnen dan hun recht halen en een van de twee priesters die nog leeft, kan vervolgens worden gestraft.

Eén geval
Eerder was slechts één geval van seksueel misbruik binnen de katholieke kerk in Zweden bekend. Drie jaar geleden ontving een slachtoffer excuses voor het vergrijp door een pastor dat 50 jaar geleden had plaatsgevonden. De laatste tijd komen er over de gehele wereld gevallen van misbruik van kinderen achter de deuren van de kerk naar buiten. Dat dit juist zoveel binnen de katholieke kerk is gebeurd, heeft volgens Arborelius mogelijk te maken met dat de personen met deze geaardheid geloven dat het eenvoudiger is om met de hulp van God hiertegen te vechten. Sommigen geloven dat ze er hier van kunnen genezen.

maandag 12 april 2010

Helsingborgs IF alleen aan kop

HELSINGBORG - Met een 2-1 zege op eigen veld in de topper tegen IF Elfsborg heeft Helsingborgs IF nu alleen de leiding genomen in de Zweedse eredivisie, Allsvenskan.

Het voetbalseizoen is nog maar net begonnen, maar heeft met Helsingsborg een echte smaakmaker als lijstaanvoerder. De ploeg uit een van de Hanzesteden die Skåne rijk is, heeft na vijf speelronden nu dertien punten verzameld, twee meer dan directe achtervolger en provinciegenoot Malmö FF. Met frivool spel kwam de overwinning op Elfsborg uit Borås geheel verdiend tot stand. De nummer één van vorige week, BK Häcken uit Gotenburg, faalde teleurstellend door op eigen vertrouwde gras niet voorbij hekkensluiter Åtvidabergs FF te komen: 0-0. Voor regerend kampioen AIK lijkt de lijdensweg voorlopig (nog) niet voorbij. Het team uit Solna verloor alweer, dit keer uit bij Gefle IF met 1-0 en bungelt nu in de onderste regionen van de ranglijst met als buit slechts twee schamele punten.

Denemarken
Ondanks de goede reeks van FC Kopenhagen tijdens de afgelopen weken, liet de landskampioen nu een steekje vallen. Uit bij degradatiekandidaat Randers FC werd zowaar met 1-0 verloren. Naaste concurrent Odense BK liet de kans om in te lopen niettemin liggen, want in eigen huis struikelden De Stribede (De Gestreepten) met dezelfde cijfers over middenmotor Brøndby IF.

Noorwegen
Aalesunds FK blijft knap de lakens in de Tippeligaen uitdelen. In de West-Noorse derby tegen Viking FK uit Stavanger won de thuisploeg overtuigend met 3-1 en gaat nu aan de leiding met dertien punten uit vijf ontmoetingen. Achtervolgers Tromsø IL en Rosenborg BK staan op respectievelijk één en twee punten afstand. De Noord-Noren hadden thuis geen moeite met debutant FK Haugesund (2-0), terwijl kampioen Rosenborg op bezoek in Skien het plaatselijke Odd Grenland onderuithaalde: 3-1.

IJslandse politici en bankiers krijgen ervanlangs

REYKJAVIK - Zowel voormalige IJslandse politici als bankeigenaren krijgen in een vandaag verschenen rapport over de ineenstorting van de bankwereld in IJsland een fikse draai om de oren.

De onderzoekscommissie van het Althing, het parlement, beschuldigt de vroegere premier Geir H. Haarde, minister van Financiën Árni M. Mathiesen en de minister van Economische Zaken Björgvin G. Sigurdsson van ernstige nalatigheid. Volgens de schrijvers van het rapport negeerde de IJslandse regering waarschuwingen en deed niets om een naderende economische catastrofe tegen te gaan. Bovendien concludeerden ze dat de landsbestuurders veel te veel oog hadden voor het imagoprobleem van financiële bedrijven. In plaats daarvan hadden ze juist het probleem aan moeten pakken dat het banksysteem in IJsland in vergelijking met de economie veel te groot was. Het ruim 2000 pagina's tellende rapport schrijft dat er veel eerder actie had moeten worden ondernomen, in ieder geval niet later dan 2006. In dat geval was de redding van het financiële systeem in de Noord-Atlantische eilandnatie nog mogelijk geweest. Toezicht vanuit de overheid op het reilen en zeilen van bijvoorbeeld een bank als Icesave rammelde aan alle kanten. Door het faillissement van Icesave raakten veel Nederlandse en Britse spaarders hun tegoeden kwijt.

Veeg
IJslandse bankiers krijgen eveneens een forse veeg uit de pan. Jarenlang molken ze als het ware hun eigen firma's uit. Het bleek voor hen kinderlijk eenvoudig om aan centen te komen. Aandeelhouders van de drie grootste banken - Kaupthing, Landsbanki en Glitnir - waren in veel gevallen namelijk ook betrokken bij grote investeringsmaatschappijen. Deze bedrijven leenden geld van de banken teneinde IJslandse ondernemingen verder te laten groeien of zelfs overnames in het buitenland te realiseren. Belangenverstrengeling en het slechte toezicht van bovenaf gingen zodoende hand in hand. Het resultaat van deze monetaire wanprestatie liegt er niet om: IJsland staat thans voor 3,9 miljard euro in het krijt bij de Nederlandse en Britse regeringen.

zondag 11 april 2010

Instorten dak veroorzaakt babyboom konijnen

NYKÖPING - Konijnen lopen al sinds mensenheugenis in alle rassen en maten rond op deze aardkloot. In Zweden zijn er deze maand plotseling tientallen nieuwe soorten bijgekomen. De oorzaak hiervan? Het instorten van een dak...

Het werd een gezellige boel in Nyköping. In een plaatselijke tennishal van deze Zweedse stad waren in februari meer dan 1600 konijnen, de mooiste van het land, bij elkaar gebracht voor een nationale tentoonstelling. Niettemin was het precies de periode dat Noord-Europa werd geplaagd door extreme sneeuwval en 's nachts ging het hier dan ook mis. Het dak van de tennishal bezweek onder de sneeuwmassa en ongeveer 250 knagers overleefden het voorval helaas niet. Maar de rest van het span langoren had blijkbaar de nacht van zijn leven: ruim een maand na de instorting lopen er nu 50 tot 70 nieuwe konijnenfamilies rond. Jonge konijntjes in alle mogelijke kleuren en combinaties.

Chaos
"Het was een chaos toen het dak instortte", reflecteert konijnenfokker Hans Arwang over het onalledaagse incident. "De konijnen renden overal rond en een van mijn beste voedsters vond een vriendje in de puinhopen." In deze totale warboel lukten het echte raskonijnen zoals dwerg rammen, pooltjes roodoog, leeuwenkopjes, gewone boerenkonijnen en vele andere soorten om met elkaar te paren. Het was kortom bij de konijnen af...

zaterdag 10 april 2010

Onderzoek brand Scandinavian Star heropend

KOPENHAGEN - De catastrofale brand op de veerboot Scandinavian Star die in april 1990 aan 159 opvarenden het leven kostte, zal opnieuw worden onderzocht.

Twintig jaar na dato kampt Denemarken nog altijd met de naweeën van de afschuwelijke ramp met het schip. De veerboot, in dienst van de Deense rederij DA-NO Linjen, voer tussen het Noorse Oslo en Fredrikshaven in Denemarken. In de nacht van 6 op 7 april 1990 was de Scandinavian Star op weg vanuit Oslo toen er aan boord op twee plaatsen brand uitbrak. Later onderzoek toonde aan dat de branden waren aangestoken. Door de late ontdekking van het vuur - het schip stond al voor een flink deel in lichterlaaie, grote communicatieproblemen tussen de bemanningsleden - velen spraken alleen Portugees en geen Noors of Engels, de zeer giftige rook en de slechte bouw van het vaartuig eiste de ramp die nacht al direct 158 mensenlevens. Het laatste slachtoffer overleed twee weken later in een ziekenhuis aan zijn verwondingen.

Zwaarste onopgeloste misdrijf
De ramp staat te boek als het zwaarste onopgeloste misdrijf in de recente geschiedenis van Scandinavië. Het Deens Openbaar Ministerie gaat nu opnieuw aan de slag met deze zaak, omdat een reeks nieuwe tips voor grote vraagtekens heeft gezorgd of de juiste mensen zich wel verantwoord hebben. "We zijn het eens over de procedure", verklaart Lars Barfoed, de Deense minister van Justitie na overleg met de volksvertegenwoordiging, het Folketing. "De regering benadrukt dat we geen onnodig onderzoek gaan uitvoeren. Maar indien er iets moet worden onderzocht, dan zullen dat de omstandigheden zijn die nog niet volledig waren opgehelderd."

vrijdag 9 april 2010

Deense pastor beschuldigd van misbruik

KOPENHAGEN - Ook in het overwegend lutherse Noord-Europa begint het misbruikschandaal in de katholieke kerk zich stap voor stap te openbaren. Ditmaal beschuldigt een voormalige misdienaar in Denemarken zijn vroegere pastor van seksueel misbruik.

Nadat deze webkrant afgelopen woensdag al berichtte over een Noorse bisschop die was afgetreden, omdat hij zich had vergrepen aan een jonge assistent, staat nu de Deense katholieke kerk in het spotlicht. Hier viel een vroegere misdienaar volgens eigen zeggen ongeveer 30 jaar geleden ten prooi aan zijn priester. Het misbruik zou hebben bestaan uit kussen, betasting en orale seks. Echter, toen hij psychisch zover was om bij de politie aangifte te doen, was dat niet meer mogelijk. In Denemarken bestaat een verjaringstermijn van tien jaar voor misdaden tegen kinderen, gerekend vanaf de dag dat het slachtoffer achttien wordt. "Vrienden zeggen tegen me dat ik dit naar buiten moet brengen. Maar zelfs nu ik vandaag de dag weet dat ik niets verkeerds heb gedaan, begrijpen ze niet hoe schaamtevol dit is", vertelt de vroegere misdienaar. "Sommigen wijzen me erop hoeveel slachtoffers in Amerika aan schadevergoedingen ontvangen en menen dat ik compensatie voor psychologische hulp moet eisen. Maar ik ben niet geïnteresseerd in schadevergoeding."

Actief
Opvallend is trouwens dat de pastor in kwestie nog immer actief is binnen de Deense katholieke kerk. Hij werkt thans in de provincie Jutland. Dit doet dan ook de vraag rijzen of in zestien andere zaken waarin priesters worden beschuldigd van misbruik zij inderdaad niet meer werkzaam zijn of zijn overleden, zoals de kerk tot nu toe heeft beweerd. Overigens wil de nu aangeklaagde biechtvader zelf geen commentaar geven op de beschuldigingen.

Griek eist miljoenen van Zweedse zuivelfabriek

JÖNKÖPING - Een man in Griekenland wil ruim 5 miljoen euro tegemoet zien van zuivelfabriek Lindahls Mejeri in het Zweedse Jönköping. Hij is kwaad omdat zijn foto staat afgebeeld op de Turkse yoghurt van het bedrijf.

Politiek en historisch gezien kunnen de Turken en Grieken niet direct kameraden worden genoemd. Maar een verwisseling van deze twee volken op een zuivelverpakking kan het Zweedse zuivelconcern nu letterlijk duur komen te staan. Al jaren prijkt de foto van de Griek in kwestie op de emmertjes Turkse yoghurt, maar pas nadat een vriend in Stockholm hem op de reclamekiek had gewezen, ging hij tot actie over. De man meent dat mensen nu een verkeerd beeld van hem krijgen, aangezien hij Griek is en in Griekenland woont. Hij eist daarom een bedrag van 50 miljoen Zweedse kronen. Het zuivelbedrijf is verbaasd over de eis tot financiële compensatie. "We kochten de foto van een beeldbank en toen leek alles in orde te zijn", reageert directeur Anders Lindahl geschokt. Ondanks de juridische stappen blijft de foto van de Griek voorlopig op de verpakking en op de website van het zuivelbedrijf staan.

donderdag 8 april 2010

Steeds meer Denen in Zweden keren huiswaarts

HELSINGØR - Dat er in het zuiden van Zweden veel Denen wonen, is uiteraard geen nieuws. Toch besluiten nu steeds meer van hen weer naar het vaderland terug te keren.

Het is een interessant gegeven: de trek van Denen uit Zweden naar de Deense stad Helsingør is groter dan ooit tevoren. In de afgelopen tien jaar verhuisden veel inwoners uit Helsingør naar de andere kant van de brug over de Sont. Veruit de meesten streken neer in zuidelijkste provincie van Zweden, Skåne. Vaak kon de aanleiding in de financiële hoek worden gezocht, omdat in Zweden de huizenprijzen aanmerkelijk lager waren dan op de eigen geboortegrond. Maar deze trend is thans over. Zweedse huizen zijn weliswaar nog altijd goedkoper, maar de prijs van een woonruimte in het uiterste noordoosten van Seeland is inmiddels zover gedaald dat Denen massaal lijken terug te keren. In vergelijking met 2008 vestigden vorig jaar bijna tweemaal zoveel Denen uit Zweden zich op een adres in Helsingør. Deze remigratie wordt door de gemeente zelfs 'historisch hoog' genoemd. Vooral gezinnen met jonge kinderen keren terug uit het noordelijke buurland.

woensdag 7 april 2010

Praat met gebaren...

LUND - Een nieuwe taal aan het leren? Vergeet dan vooral niet te gesticuleren. Volgens een Zweedse professor maakt non-verbale communicatie het studeren een stuk gemakkelijker.

"Bedenk je eens wat een verschil het is om met iemand aan de telefoon te praten in een taal die je niet helemaal beheerst", zegt Marianne Gullberg, professor aan het Centrum voor Taal en Literatuur in Lund en eerder verbonden aan de Nijmeegse Radboud Universiteit. Ze onderzocht de rol van gebaren tijdens het gesprek. Volgens haar helpen gebaren ons geheugen. Bovendien stuurt ze met haar onderzoek de veronderstelling dat bijvoorbeeld Zweden minder zouden gesticuleren dan Zuid-Europeanen naar het rijk der fabelen. "Italianen gebruiken niet meer non-verbale communicatie, maar wel op een andere manier en met bredere gebaren."

Noorse bisschop trad af wegens seksueel misbruik

TRONDHEIM - De voormalige bisschop in het Noorse Trondheim, Georg Müller, trad vorig jaar af vanwege seksueel misbruik van een misdienaar. Het is het eerste bekende seksschandaal binnen de Noorse katholieke kerk.

Op 7 juni vorig jaar kondigde Müller tijdens de zondagsmis zijn onmiddellijke aftreden voor een verbijsterd kerkpubliek aan. Als reden gaf hij op dat er binnen de kerk samenwerkingsproblemen waren. Maar nu is de feitelijke aanleiding aan het licht gekomen: de bisschop hing zijn mijter aan de wilgen, omdat hij circa 20 jaar geleden als priester een minderjarige misdienaar seksueel had misbruikt. Uiteindelijk kwam dat balletje aan het rollen en besliste het Vaticaan dat Müller moest opstappen. De katholieke kerk betaalde het slachtoffer vervolgens een jaarsalaris aan smartegeld, een bedrag van 400.00 tot 500.000 Noorse kronen (circa 50.000-63.000 euro). Müller zelf onthoudt zich voorlopig van ieder commentaar. De van oorsprong Duitse geestelijke heeft zijn toevlucht in zijn geboorteland gezocht.

dinsdag 6 april 2010

Ondernemer verdonkeremaande geld uit Iran

UMEÅ - Een Iraanse ondernemer uit het Zweedse Umeå wordt ervan verdacht sancties van de Verenigde Naties te hebben overtreden. Hij sluisde grote sommen geld uit Iran door naar bedrijven over de gehele wereld.

"Twee jaar lang zijn vijf miljard kronen (ruim 500 miljoen euro, red.) uit Iran op de bankrekening van de man binnengekomen", vertelt Björn Rosenlöf van de Zweedse FIOD, Ekobrottsmyndigheten. "Vervolgens werd evenveel naar andere rekeningen rondom in de wereld overgeboekt terwijl daarover niets is verantwoord." De betreffende bedrijven zouden op hun beurt verboden producten naar Iran hebben geëxporteerd. Het is goed mogelijk dat het hierbij gaat om onderdelen voor het omstreden kernwapenprogramma van het land. Rosenlöf: "Dit is een zware overtreding van de boekhoudwet en kan meerdere jaren gevangenisstraf opleveren." De Zweedse justitie is nu een onderzoek naar de handel en wandel van de man gestart, maar rept verder geen woord over de verdenkingen. Donderdag begint de rechtszaak tegen de ondernemer die overigens ontkend iets misdaan te hebben. Volgens hem heeft hij slechts kleine Iraanse bedrijven geholpen met het kopen en verkopen van waren in het buitenland.

Shell wil weg uit Finland

HELSINKI - Royal Dutch Shell biedt haar zaak in Finland te koop aan. De Nederlands-Britse oliemaatschappij wil zich concentreren op minder, maar wel grotere markten.

Volgens Tony Patterson, directeur voor Shell in Noord-Europa, kan de verkoop in Finland veel investeerders lokken. De Finse dochteronderneming van Shell importeert, produceert en regelt de marketing voor brandstof en heeft vandaag de dag dertien procent van de markt in handen. Shell bezit 325 service- en benzinestations in Finland met een personeelsbestand van ruim 300. Het bedrijf had in 2008 een omzet van 934 miljoen euro, een groei van 15,8 procent ten opzichte van het jaar ervoor. Shell is ook van plan om haar werkzaamheden in onder meer Zweden, Groot-Brittannië, Duitsland en Afrika te verkopen. Maar de maatschappij wil wel op de Deense en Noorse markten actief blijven. Als onderdeel van de nieuwe strategie wil Shell vijftien procent van haar raffinaderijen en 35 procent van het internationale verkoopnetwerk van de hand doen. Overigens heeft Shell geen raffinaderijen in Scandinavië.

maandag 5 april 2010

Noorse dief pikt complete betaalautomaat mee

TRONDHEIM - Ben je dief en heb je geen tijd of technische kennis om een betaalautomaat op te breken? Geen probleem, dan neem je toch gewoon het complete apparaat mee...

Dat leek tevens een kleptomaan in het Noorse Trondheim de beste oplossing voor een 'klus' op een tankstation in de stad. Daar verdwijderde de dief de volledige betaalmachine met behulp van een touw. Waarschijnlijk nam het karwei niet meer dan tien minuten in beslag. Meteen na binnenkomst van de aangifte riep de politie lokale taxichauffeurs op een oogje in het zeil te houden. Of de dader trouwens een fikse slag heeft geslagen, is niet bekend; de politie heeft geen idee hoeveel bankbiljetten de automaat ten tijde van de diefstal rijk was.

FC Kopenhagen grote winnaar Paasweekeinde

FARUM - FC Kopenhagen stevent regelrecht af op prolongatie van de Deense titel. De hoofdstedelijke voetballers pakten alle zes punten uit de twee wedstrijden van dit Paasweekeinde.

Allereerst was er de regelrechte ontmoeting tussen Kopenhagen en directe concurrent om het landelijk kampioenschap, Odense BK. Onder meer door een doelpunt van voormalig Ajax-aanvaller Jesper Grønkjær zegevierde de club uit de eerste Deense stad met 2-0. Vervolgens reisde Kopenhagen naar Farum voor het uitduel met FC Nordsjælland en sleepte ook daar overtuigend de winst weg: 3-0. Byens Hold (Stadsploeg) of Løverne (De Leeuwen) leidt na 25 gespeelde wedstrijden de Deense Superligaen met 53 punten, zes meer dan achtervolger Odense dat in de tweede wedstrijd op eigen veld door Esbjerg fB op een remise (0-0) werd gehouden.

Noorwegen
In de Noorse Tippeligaen blijft Aalesunds FK verrassen. De koploper won ook op de vierde speeldag; ditmaal werd debutant Kongsvinger IL uit met 2-1 opzijgezet. Titelhouder Rosenborg BK had thuis geen enkele moeite met Strømsgodset IF uit Drammen: 3-0. Tromsø is na een 1-0 uitzege op Stabæk opgestoomd naar de tweede plaats, op één punt achter Aalesund dat nu met tien punten de ranglijst aanvoert.

Zweden
"We zien eruit als droevige honden", reageerde een teleurgestelde Mikael Staere, trainer van AIK. De club uit Solna verloor alweer, nu op eigen veld met 0-1 van Örebro SK en daarmee lijkt het verdedigen van het kampioenschap dat vorig seizoen werd behaald een heel eind weg. AIK bezet na vier speelronden thans de veertiende plek die aan het einde van het seizoen zelfs een promotie-/degradatiebarrage inhoudt. Helsingborgs IF leidt na het 0-0 gelijkspel in en tegen Trelleborg de Zweedse eredivisie met tien punten. Voor het eerst tijdens deze voetbaljaargang verloor promovendus Mjällby AIF. Thuis werden de ploeg uit Sölvesborg door Gefle IF met 1-3 weggecounterd.

Deens familiedrama door vliegtuigongeluk

SÆBY - Wat voor een gezin een rustige tocht huiswaarts had moeten zijn, eindigde in een tragedie. Hun kleine sportvliegtuig stortte neer bij het Deense havenstadje Sæby waarbij twee inzittenden omkwamen.

Het ongeluk met het vliegtuigje, een Piper 28, vond vanochtend even ten zuiden van Sæby plaats. De inzittenden, een gezin van vier personen, waren vertrokken vanuit hun zomerhuis op het eiland Læsø in het Kattegat. Nabij het dorp Solsbæk op het vasteland vloog het toestel vervolgens te pletter tegen een aantal bomen. De twee ouders van het gezin waren op slag dood. Hun twee dochters van 17 en 25 jaar raakten zwaar gewond en zijn overgebracht naar een ziekenhuis in de stad Aalborg. Vooralsnog tast de politie in het duister over de aanleiding van de crash. Zo ontving de verkeerstoren van het vliegveld in Aalborg nooit een noodsignaal van de piloot. De politie heeft een groot gebied met wrakresten afgezet zodat onderzoek naar het tragische voorval kan starten.

zondag 4 april 2010

Einde aan striptease in IJsland

REYKJAVIK - IJslandse stripteasedanseressen kunnen beter maar hun kleren aanhouden en op zoek gaan naar een ander beroep. Vanaf 1 juli is de uitoefening van hun vak namelijk verboden.

In januari 2008 gaf de IJslandse minister van Sociale Zaken, Jóhanna Sigurðardóttir, de opdracht aan een speciale werkgroep een plan van aanpak tegen mensenhandel te smeden. Het initiatief was extra actueel vanwege het grote aantal stripclubs dat de afgelopen twee decennia werd opgedoekt en waar vooral Oost-Europese vrouwen op het podium stonden. Nu heeft het parlement in Reykjavik, het Althing, een wet aangenomen die striptease verbiedt. De goedkeuring verliep overigens geheel volgens de verwachting, aangezien ongeveer de helft van de IJslandse volksvertegenwoordiging uit vrouwen bestaat. "Het is onacceptabel dat vrouwen of mensen in het algemeen op deze manier worden verkocht als handelswaar", reageert parlementslid Kolbrún Halldórsdóttir namens Vinstrihreyfingin, het IJslandse GroenLinks. Tegen deze achtergrond is het opmerkelijk dat prostitutie wél legaal blijft in de Scandinavische eilandnatie. Over dit thema is de afgelopen tijd volop gediscussieerd, maar de partijen konden het daarover niet eens worden. Wel werden koppelarij, verhuur van werkruimte aan prostituees en andere vormen van tussenhandel binnen de prostitutie verboden.

Des duivels
De exploitanten van stripclubs zijn des duivels over de politieke ontwikkelingen en hun reactie heeft dan ook niet lang op zich laten wachten. "Ik heb geen enkele wet of regel overtreden en ik heb in mijn zaak geïnvesteerd zodat ik tot het jaar 2013, wanneer mijn vergunning verloopt, in bedrijf kan zijn", zegt Davíd Steingrímsson, uitbater van stripclub Vegas in Reykjavik, verbolgen. Hij en andere stripclubeigenaren zijn nu van plan financiële compensatie van de regering te eisen. Voorts dreigen diverse exploitanten Steinunn Valdís Óskarsdóttir wegens smaad voor de rechter te slepen. De politica van de sociaaldemocraten, Samfylkingin, deed eerder de uitspraak dat bij de exploitatie van stripclubs georganiseerde misdaad en mensenhandel betrokken zijn.

zaterdag 3 april 2010

Vliegtuig Norwegian maakt noodlanding Spanje

ALICANTE/OSLO - Een toestel van de Noorse luchtvaartmaatschappij Norwegian heeft in Spanje een noodlanding moeten maken. De piloten hadden de melding gekregen dat er in een wielkast brand was uitgebroken.

Het vliegtuig met 106 passagiers en 6 bemanningsleden was net opgestegen vanaf de luchthaven in Alicante en zette koers richting Stockholm toen het automatische brandmeldingssysteem aangaf dat een wielkast in brand stond. De gezagvoerder koos het zekere voor het onzekere en liet de Boeing 737-800 terugkeren naar het Spaanse vliegveld. Tijdens de evacuatie via de glijbanen liep een aantal inzittenden lichte verwondingen op, maar grote problemen deden zich niet voor. Achteraf bleek dat er in het brandmeldingssysteem een storing was opgetreden en dat er van brand geen enkele sprake was. De reizigers konden na een forse vertraging hun thuisreis voortzetten.

Noorse inbreker valt tijdens werk in slaap

FREDRIKSTAD - De Noorse politie had een eenvoudige klus te klaren bij een melding wegens inbraak. Tijdens zijn nachtelijke arbeid sukkelde een inbreker plompverloren in slaap.

De 19-jarige insluiper dacht zijn slag te slaan in een kazerne te Fredrikstad, in de Noorse provincie Østfold. Maar toen hij een hele verzameling waardevolle snuisterijen had klaargezet om mee te nemen, viel de klaarblijkelijk uitgeputte geveltoerist in slaap. Voor de politie was het uiteraard een koud kunstje om hem in te rekenen. De jongeman mocht in de cel verder van zijn vermoeidheid bijkomen.

In het verkeerde bed
Toch kukelen niet alleen dieven op verkeerde plekken in slaap. Het overkomt ook buren. In een ander deel van Fredrikstad trof een man bij thuiskomst een onbekende vrouw slapend in zijn bed aan. Hij belde de politie die meteen poolshoogte kwam nemen. Het bleek al snel om een mevrouw uit dezelfde buurt te gaan. Ze had te diep in het glaasje gekeken en kon daardoor de weg naar haar eigen slaapplaats niet meer terugvinden. De agenten trachtten daarop 'Doornroosje' uitgeleide te doen. Maar aangezien ze haar buurman bleef lastigvallen, rekenden de dienders de vrouw in waarna ze haar roes op het bureau mocht uitslapen.

vrijdag 2 april 2010

Oer-Scandinaviërs dronken geen melk

UPPSALA - Jagers en verzamelaars die ruim 4000 jaar geleden de kusten in het zuiden van Scandinavië bevolkten, konden niet tegen melk. Nieuw DNA-onderzoek door de universiteit van Uppsala wijst dat uit.

Door de wetenschap wordt in het algemeen aangenomen dat melkdrinkende volwassenen in Noord-Europa een grotere kans hadden om in de oertijd te overleven. "Dat heeft te maken met de overgang van de jager/verzamelaarcultuur naar een bestaan als landbouwer", legt Anders Götherström, onderzoeker evolutiebiologie, uit. Op het ogenblik staat hij aan het roer van een EU-project waar het belang van melk in de prehistorie wordt bestudeerd. Hij en zijn collega's voerden DNA-analyse uit op de restanten van botten en tanden van 14 individuen die 4800-4200 jaar geleden op het eiland Gotland leefden. "Ze waren daar al ten minste 1000 jaar voordat de landbouw in Scandinavië ontstond. Dit houdt in dat ze leefden door te jagen en te verzamelen en niet van het bebouwen van grond of het houden van dieren. Zodoende dronken ze ook geen melk." Indien ze dat wel hadden geprobeerd, was dat hoogstwaarschijnlijk geen succes. Uit de analyses blijkt dat hun lichaam namelijk geen melksuiker - of lactose - kon afbreken.

Zuidelijke richting
Vandaag de dag kunnen drie van de vier Zweden melk drinken. Vermoedelijk stammen de meesten niet af van deze zogeheten Oer-Scandinaviërs, maar van mensen die uit zuidelijke richting kwamen. Het is dan ook waarschijnlijk dat ze de jagers verdrongen, zonder dan wel met geweld. Dit is in elk geval de theorie waar de wetenschappers het meest in geloven. Er bestaat namelijk niet veel genetisch materiaal waaruit blijkt dat verschillende volkeren - in grotere samenhang - met elkaar kinderen kregen.

donderdag 1 april 2010

Gefopt in Noord-Europa...

GOTENBURG - Ook in Scandinavië is 1 april uiteraard niet onopgemerkt voorbijgegaan. Tal van Noord-Europese kranten deden originele pogingen hun lezers bij de neus te nemen.

Waarschijnlijk de leukste 1 aprilgrap had de Noorse zakenkrant Dagens Næringsliv. Het dagblad opende vanochtend met het sublieme nieuws dat de Finse luchtvaartmaatschappij Finnair haar nieuwe toestellen zal inrichten met een heuse sauna aan boord. Businessclassreizigers kunnen op de terugweg van het zakendoen de stress van zich af zweten in sauna's die door warmte van de motoren worden verhit. Wel dienen deze royaal bediende passagiers bij het plaatsnemen in het zweethok aan een niet onbelangrijk gegeven te denken: ook hier moet de veiligheidsriem gewoon worden vastgeklikt.

Kleine Zeemeermin
Vorige week vrijdag schreven we over de verre reis van het standbeeld van de Kleine Zeemeermin naar de Expo 2010 in China. Het Natuurhistorisch Museum van Kopenhagen greep deze gelegenheid aan om de draak te steken met de creatie van Hans Christian Andersen. Medewerkers vulden de lege plek in de haven van de Deense hoofdstad op met een skelet en aan de media ging een begeleidend persbericht uit. Daarin schreef het museum dat dit de laatste overblijfselen waren van de Hydronymphus pesci, de Latijnse benaming voor 'visachtige watervrouw'. Volgens het bericht stierf de zeemeermin aan het einde van 17de eeuw uit.

Vader van vier
In één nacht vier kinderen verwekken, hoeveel mannen kunnen dat de Zweed Andreas Utterhall eigenlijk nazeggen? Op de babypagina in de Noord-Zweedse krant Västerbottens-Kuriren verscheen de acteur/voetballer op vier foto's met steeds een verschillende vrouw en baby. Het nieuws verspreidde zich in een razend tempo over het hele land. Andreas telefoon stond binnen de kortste keren roodgloeiend, e-mails en sms'jes kwamen met bosjes binnen. Lezers reageerden op alle mogelijke manieren, van vrolijke en aansporende berichtjes via seksueel getinte invitaties tot boze commentaren over zijn gebrek aan verantwoordelijkheid. Natuurlijk was de verbazing enorm toen hij bekende dat alles slechts een 1 aprilgrap was. "Het leuke is dat er zovelen waren die het niet doorhadden", lacht Andreas. "Pas na een tijdje kregen ze in de gaten dat het allemaal in scène was gezet. Het is fantastisch gelukt!"

Uitbraak IJslandse vulkaan breidt zich uit

REYKJAVIK - Tien dagen na de vulkaanuitbraak in het zuiden van IJsland is de eruptie nu een andere weg ingeslagen.

Honderden inwoners uit het gebied van de gletsjer Eyjafjallajökull werden in de nacht van zaterdag 20 op zondag 21 maart geëvacueerd toen vulkanische activiteiten in rap tempo toenamen. Na een aantal vrij rustige dagen is er nu een nieuwe krater van enkele honderden meters lengte ontstaan. Volgens geologen verplaatst de activiteit zich momenteel noordwaarts in de richting van Thórsmörk, een populaire regio onder toeristen. De deskundigen toonden zich verrast dat de nieuwe krater zo plotseling de kop opstak. Gewoonlijk worden er aardschokken gevoeld als waarschuwing dat een dergelijk verschijnsel op komst is.

Toerisme
De eruptie legt het IJslands toerisme trouwens geen windeieren. Sinds de uitbraak zijn er drommen nieuwsgierigen op het gebied afgekomen. Velen maken lange wandelingen rondom de vuurspuwende berg, hotels bieden gasten een exclusief diner met uitzicht op de vulkaan en op verscheidene plaatsen kan men een helikoptervlucht boven de krater boeken.
 
Copyright © 2010 DeNoordse.nl. Alle rechten voorbehouden