zaterdag 31 juli 2010

Groenlands ijs smelt in recordtempo

NUUK - IJs in het binnenland van Groenland verdwijnt in rap tempo, zo meldt de Britse tv-zender Sky News. Volgens Britse wetenschappers is de gletsjer die ze onderzoeken in een maand tijd met zes meter geslonken.

Het gebied waar de wetenschappers hun metingen verrichten ligt in de buurt van Kangerlussuaq, een plaatsje in het zuidwesten van Groenland. Met name het oppervlakteijs van de gletsjer smelt met grote snelheid. "Zes meter in een maand is heel extreem", zegt Pål Prestrud, directeur van het Noorse klimaatonderzoeksbureau CICERO. Overigens bekijkt hij de resultaten wel met enig voorbehoud, aangezien die nog niet wetenschappelijk zijn gepubliceerd. Maar dat het ijs in het binnenland van Groenland dit jaar heel hard smelt daarover bestaat bij hem geen twijfel. "Het is op Groenland zowel een warme winter als zomer geweest. Bovendien heeft ook eerder onderzoek aangetoond dat het ijs op Groenland abnormaal snel smelt."

Ilulissat
Een andere gletsjer die momenteel heel vlug kleiner wordt, is die van Ilulissat. Tussen 6 en 7 juli trok deze ijskap zich meer dan een kilometer terug. Volgens Prestrud heeft het smeltproces van de gletjser zich het afgelopen decennium driemaal zo snel ontwikkeld. Gedurende de 20ste eeuw droeg het smelten van het ijs op Groenland slechts in bescheiden mate bij tot de stijging van de zeespiegel. Maar de voorgaande tien tot vijftien jaar is het ijs hier sneller verdwenen, iets wat op zijn beurt bijdraagt aan de toename van het zeewaterniveau. Hoe vlug het Groenlandse ijs slinkt en wat voor gevolgen dat op de langere termijn voor de zeespiegel heeft, valt moeilijk te beantwoorden.

Snelst bewegende
De gletsjer van Ilulissat is met 30 meter per dag de snelst bewegende ijsmassa ter wereld. Wanneer de gletsjer afkalft, belanden grote brokken ijs in de zogeheten IJsfjord van Ilulissat. Vaak zijn deze ijsbergen zo groot dat ze langere tijd op de bodem van de fjord blijven liggen tot dat ze uiteindelijk in kleinere stukken breken en worden afgevoerd naar Diskobaai. Dit proces, waarin de gletsjer afkalft en de ijsbrokken richting Diskobaai dobberen, is een spectaculair gezicht. Het gebied is populair bij toeristen en het IJsfjord staat sinds 2004 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

vrijdag 30 juli 2010

Zweden? Vrijheid, blonde vrouwen en elanden!

GOTENBURG - Buitenlandse bezoekers hebben uiteenlopende ideeën over Zweden. Vrede, blonde vrouwen, elanden, vrije seks en koude zijn veel genoemde aspecten.

De nationale toeristenraad Visit Sweden vroeg aan Nederlanders, Duitsers, Britten en Fransen om hun associatie met Zweden. Een lange reeks antwoorden was het resultaat. In elk geval dacht iedereen op de een of andere wijze aan natuur, koude en sneeuw. Maar antwoorden verschilden eveneens aanzienlijk per land. Nederlanders zien in Zweden het land van vrede en vrijheid, terwijl Duitsers direct denken aan het koningshuis (koningin Silvia komt uit Duitsland) en elanden. Voor Britse toeristen staat het land synoniem voor reinheid. De Fransen beschouwen Zweden als het paradijs van blonde vrouwen en mooie mensen en ook vrije seks was een geregeld gehoorde verwachting.

Bedrijvigheid
De bedrijvigheid van Visit Sweden richt zich behalve op het traditioneel profileren van Zweden ook op andere gebieden. Mode, cultuur, ontwerp en gastronomie staan op het punt om de rol van nieuwe Zweedse kenmerken te vervullen. "Het duurt altijd lang om oude beelden te veranderen", zegt zegsman Bo Söderström. "Maar nu ziet het er toch naar uit dat het lukt om langzaam maar zeker een modern beeld van onszelf neer te kunnen zetten."

donderdag 29 juli 2010

Historisch warmterecord Finland

LIPERI - Vandaag ging in een snikheet Finland het 96-jaar oude warmterecord aan diggelen. In de gemeente Liperi steeg het kwik tot ongekende hoogte: 37,2 graden Celsius.

De nieuwe recordtemperatuur werd gemeten op vliegveld Joensuu in het Oost-Finse Liperi. Het oude record stond op naam van de stad Turku waar in 1914 de thermometer 35,9 graden aanwees. Gisteren had Lahti met exact 35 graden de warmste dag van het jaar. Het record van vandaag verraste Finse meteorologen die een dergelijke historische mijlpaal in geen geval hadden verwacht.

AZ eenvoudig langs IFK Göteborg

ALKMAAR - Zonder al te veel inspanning schoof AZ vanavond tijdens de eerste wedstrijd in de derde voorronde van de Europa League tegenstander IFK Göteborg aan de kant: 2-0.

Op voorhand al waren de Alkmaarders in geen geval onder de indruk van IFK. In de voorbeschouwingen verweet Gertjan Verbeek de Zweedse ploeg dat die al jaren dezelfde tactiek hanteert. "IFK Göteborg heeft het moeilijk, dat zie je aan hun zelfvertrouwen. Hun resultaten in de competitie zijn niet goed. Ze spelen al jaren hetzelfde spelletje op basis van de diepe bal", zo verklaarde de AZ-trainer op de website van de Alkmaarse club. Vanavond kreeg hij gelijk. Meteen vanaf het begin zette de thuisploeg de bezoekers vast en kreeg meerdere goede kansen. Toch kwam de voorsprong pas vlak na rust tot stand. Eerst opende Ragnar Klavan de score met een rake kopbal, 1-0. De in de hoofdmacht debuterende aanvaller Johann Berg Gudmundsson tekende kort daarna met een wonderschoon doelpunt voor de 2-0 eindstand. AZ-middenvelder Pontus Wernbloom speelde de gehele wedstrijd tegen zijn oude club IFK.

Kari Arkivuo
Häcken BK, een andere profclub uit Gotenburg, heeft met onmiddellijke ingang Kari Arkivuo van Go Ahead Eagles gecontracteerd. De Finse middenvelder speelde anderhalf voor de formatie uit Deventer en groeide in die tijd uit tot een vaste kracht in het elftal. Go Ahead had de 27-jarige Arkivuo graag langer willen behouden, maar de Fin wilde liever hogerop spelen. Toen zijn stage van de afgelopen dagen bij de Schotse eredivisionist Hearts of Midlothian echter geen contract opleverde, koos Arkivuo ervoor terug te keren naar Scandinavië.

IJsbeer overvalt kajakkers op Spitsbergen

LONGYEARBYEN - Twee Noorse kajakkers kregen vanochtend op de arctische eilandengroep Spitsbergen de schrik van hun leven toen een ijsbeer hun tent binnendrong. Eén van de mannen raakte gewond voordat zijn kameraad de beer kon doodschieten.

Het ongeluk vond plaats op Nordaustlandet, het noordelijkste deel van de archipel. Hier hadden de twee 22-jarigen, Sebastian Plur Nilssen en Ludvig Fjeld, hun kamp opgeslagen tijdens hun recordpoging om als eersten ter wereld de vier grote eilanden van Spitsbergen met de kajak rond te varen. Maar aan de 2000-kilometer lange reis kwam abrupt een einde. De vrienden lagen in hun tent te slapen toen de ijsbeer plotseling binnenviel. Het roofdier beet Nilssen in zijn bovenlichaam en sleepte hem vervolgens naar buiten over het strand. Fjeld moest verscheidene schoten afvuren om de ijsbeer te doden. De gewonde werd per helikopter overgevlogen naar het ziekenhuis van Longyearbyen en daar geopereerd voor verwondingen aan bovenlichaam, hals en in het gezicht.

Zelden
Volgens Noorse wildkenners en biologen komt een aanval door een ijsbeer uiterst zelden voor. Ze vermoeden dan ook dat het dier zo hongerig moet zijn geweest om een dergelijke wanhoopsactie te ondernemen. Aangezien de ijsbeer een beschermde diersoort is, werd direct de Sysselmann, de Noorse gouverneur op Spitsbergen, ingelicht over het incident. Bewuste jacht op deze beersoort is strafbaar, hoewel het doden uit noodweer uiteraard wel is toegestaan.

woensdag 28 juli 2010

6300 kilometer rollend door Europa

STOCKHOLM - Lars Löfström weet dat alles mogelijk is. Behalve dan met de bus in Luxemburg reizen. Vandaag rolde hij binnen in Stockholm na een reis van 6300 kilometer dwars door Europa.

Meervoudig Paralympicskampioen en de eerste sportleraar in een rolstoel van Zweden, Lars wilde wel eens zien hoe aangepast Europa eigenlijk is voor gehandicapten. Eerder reisde hij de hele wereld over, vaak met zijn kompaan Mats Melin aan zijn zijde die hem ook dit keer vergezelde. Negen jaar lang had hij zich voorbereid. Met behulp van wegenkaarten uit de bibliotheek zochten ze de beste wegen uit. Maar wat een vriendenreis van een halfjaar moest worden, ontwikkelde zich tot een veel groter geheel. Het bleef een regelrechte tournee. "We wilden graag zien hoe aangepast Europa is voor mindervaliden en of gehandicapten er in een samenleving bijhoren", zegt Lars. Spanje, en dan Barcelona in het bijzonder, krijgt het hoogste cijfer. Daartegenover is de laagste beoordeling de buschauffeurs in Luxemburg die meerdere keren weigerden Lars mee te nemen. "Maar we zien dat Europa bezig is om zich aan te passen voor gehandicapten, hoewel er nog veel meer moet gebeuren dat ook sneller gedaan zou moeten worden."

Doodsbenauwde
De reis begon 5 maart in Casablanca in Marokko en voerde hen door in totaal elf landen. Lange dagen op de steile hellingen van de Pyreneeën en het Juragebergte, doodsbenauwde tochten over snelwegen, maar geen één keer dachten ze eraan om er mee op te houden. "Dat ligt niet in ons straatje", zegt Mats. Vandaag bereikten ze hun doel: Kungsträdgården in Stockholm waar familie en vrienden hen opwachtten. Maar inmiddels heeft Lars alweer een nieuw avontuur gepland. Over zeven jaar, wanneer zijn zoon 20 jaar wordt, gaan ze samen naar Antartica.

Vålerenga verliest, Rosenborg loopt uit

ÅLESUND - Na vier opeenvolgende zeges in de Noorse eredivisie was de koek op voor Vålerenga IF. In de uitwedstrijd tegen naast concurrent Aalesunds FK verloren de Osloërs met 1-0 en lieten daarmee belangrijke punten liggen in de jacht op de titel.

Lijstaanvoerder Rosenborg BK lijkt dit seizoen opnieuw aan het langste eind te gaan trekken. De ploeg uit Trondheim deed zoals een regerend kampioen betaamt en versloeg in Bærum het plaatselijke Stabæk met 2-1. Nummer drie Tromsø IL kwam voor de vijfde keer op rij niet tot winst. Het bezoek aan degradatieklant Kongsvinger IL leverde de Noord-Noren niet meer dan een 1-1 gelijkspel op. Na achttien speelronden is de voorsprong voor Rosenborg opgelopen tot zes punten (18-40) ten opzichte van Vålerenga (18-34) en zeven punten op Tromsø (18-33).

Denemarken
De Deense Superligaen kent na twee wedstrijddagen slechts twee teams met een honderd procent score, te weten FC Midtjylland en titelhouder FC Kopenhagen. Midtjylland had thuis in Herning niet veel moeite met Silkeborg IF: 2-0. De hoofdstedelijke equipe zegevierde eveneens, in en tegen Esbjerg werd het 1-2 voor de Kopenhagenaars. Midtjylland is na twee speelronden nog de enige ploeg in de hoogste Deense voetbalafdeling zonder tegendoelpunten.

Zweden
Allsvenskan-koploper Helsingsborgs IF heeft zich sportief gerevancheerd voor de nederlaag van vorige week uit tegen Häcken BK. In het eigen Olympia Stadion versloegen de Helsingborgers hetzelfde Häcken met 3-1. Directe achtervolger en provinciegenoot Malmö FF liet ook geen steken vallen en pakte tegen AIK Solna nipt de volle buit: 1-0. De landskampioen uit Solna is door dit verlies weer teruggezakt in het degradatiemoeras. Örebro SK, de derde club van de ranglijst, blijft verrassend hoge ogen gooien. Na het spektakelstuk van vorige week, toen de ploeg op bezoek bij IF Elfsborg met 3-3 gelijkspeelde, ging dit keer thuis tegen hetzelfde team uit Borås alles voor de wind; Örebro won dik verdiend met 3-0. Voor IFK Göteborg, morgen opponent van AZ in de voorronde van de Europa League, viel in en tegen Halmstad weinig eer te behalen. De Gotenburgers verloren schlemielig met 1-0.

dinsdag 27 juli 2010

Elektriciteit moet leven hartpatiënt verbeteren

STOCKHOLM - Met de plaatsing van een elektrode in het ruggenmerg denken Zweedse artsen een nieuw wapen in handen te hebben in de strijd tegen hartfalen.

Voor die wie lijdt aan hartfalen is het een hele opgave om van bijvoorbeeld de bushalte naar huis toe te komen. De inspanningen zijn enorm en het kan zowel pijn in het hart als in de bloedvaten veroorzaken. "Eerst moet ik op een bank gaan zitten om het bloed goed in mijn benen te laten stromen. Pas dan kan ik twee trappen op, wat erg zwaar is", zegt hartpatiënt Ulf Karlsson uit Grödinge, vlabij Stockholm. Toen onderzoekers van de neurologische afdeling van het Karolinska ziekenhuis bij Stockholm Ulf vroegen of hij als eerste ter wereld wilde zijn om een nieuwe methode te testen, was zijn antwoord direct positief. Door middel van elektriciteit stimuleren de artsen het ruggenmerg, waardoor de stress op het hart vermindert. De elektrode wordt in het ruggenmerg geplaatst, op de juiste sterkte gebracht en gekoppeld aan een elektrische voeding die onderhuids bij het borstbeen zit. Vervolgens kan Ulf de sterkte zelf met een afstandsbediening regelen. Zwakke elektrische signalen worden vanaf het ruggenmerg naar het hart gestuurd waar ze invloed uitoefenen op de impulsen van het zenuwstelsel. Hierdoor wordt voor het hart het werk lichter gemaakt.

Evalueren
Nu krijgen 70 patiënten in andere Europese landen ook een soortgelijke stimulator geplaatst en volgend jaar zullen de onderzoekers het effect ervan gaan evalueren. Indien de proef slaagt, kan de nieuwe methode het bestaan van - alleen al in Zweden - meer dan 200.000 patiënten met hartfalen wellicht verbeteren. De hoop is natuurlijk groot, omdat zowel het onderzoek op proefdieren als operatie van mensen met soortgelijke problemen succesvol was. Maar de onderzoekers zijn er zelf niet eens heel zeker van waarom elektriciteit zou helpen bij hartfalen. "Hoe meer onderzoek we doen naar het mechanisme van ruggenmergstimulatie, des te ingewikkelder lijkt het te zijn", verklaart Bengt Linderoth, professor neurologie van het Karolinska ziekenhuis. Hij is er dankzij de eerdere goede behandelresultaten van patiënten met de vaatziekte angina pectoris van overtuigd dat het goed komt.

Laatste kans
Voor Ulf Karlsson voelt de stimulator als de laatste kans om iets langer te leven. Eerder werd hij getroffen door twee hartinfarcten en heeft diverse bypassoperaties ondergaan. Hij is zich er dus extra van bewust dat het leven aan een zijden draadje hangt. Een volgend hartinfarct kan dodelijk zijn en vanuit dat perspectief vindt hij het dan ook de moeite waard om bij dit nieuwe experiment als proefkonijn te spelen.

Onderhandelingen EU-lidmaatschap IJsland van start

BRUSSEL - Vandaag heeft IJsland officieel aan de poort gerammeld van de Europese Unie (EU). Middels onderhandelingen zal blijken of het land tot het verbond kan toetreden.

Namens IJsland was minister Össur Skarphédinsson aanwezig en verwelkomde de opening van de toelatingsgesprekken in zijn speech: "Dit is een historische dag voor zowel IJsland als de Europese Unie nu we van start gaan met de onderhandelingen over het IJslandse lidmaatschap." In zijn toespraak presenteerde Skarphédinsson de positie van IJsland en onderstreepte de lange democratische tradities van het land alsmede de Europese identiteit. Hij benadrukte bovendien op welke gebieden IJsland een belangrijke bijdrage kan leveren - zoals duurzaam gebruik van natuurlijke energiebronnen - en zijn status als land dat in de Noordpoolregio ligt. "De voordelen die ik zie voor IJsland bij toetreding van de Unie zijn heel duidelijk: we zijn op zoek naar het recht om aan te schuiven aan de gezinstafel waar besluiten worden genomen die van invloed zijn op onze toekomst. We zoeken de zekerheid van een sterke, internationale valuta. We zoeken buitenlandse investeringen. We zoeken een omgeving van stabiele, blijvende groei die betrekking heeft op de ontwikkeling van de hoogtechnologische industrieën die al 25 procent bijdragen aan onze export. Niet op de minste plaats zoeken wij de langdurige veiligheid die wij als kleine natie, die nooit een leger heeft gehad en die intentie ook nooit zal hebben, zouden willen vinden door bij een sterke Europese familie te horen."

Nauw overleg
De IJslandse afvaardiging zet haar voorbereidingen voort in nauw overleg met het parlement in Reykjavik (de Althing), belanghebbenden en sociale partners. In november start naar verwachting het doorlichtingsproces. Bij deze procedure wordt een gedetailleerde vergelijking gemaakt tussen de wetgevingen van IJsland en de EU. Zodra deze analyse, die een jaar gaat duren, is afgerond kunnen de eigenlijke onderhandelingen beginnen. Verwacht wordt dat deze nog wel jaren in beslag zullen nemen. Dat het overleg een behoorlijke dobber gaat worden, staat overigens nu al vast. Gedurende de vergadering van vandaag schoof IJsland alvast zijn eerste eis naar voren: Reykjavik heeft geen zin in EU-bemoeienis inzake visserij. Vooral de IJslandse walvisvaart is een heet hangijzer.

maandag 26 juli 2010

In de rij voor Zweedse mortuaria en crematoria

GOTENBURG - Over de hele wereld gezien duurt het in Zweden het langst voordat overledenen ter aarde zijn besteld. Hierdoor is er in de crematoria plaatsgebrek ontstaan.

"Voorheen werd aan een begrafenis prioriteit gegeven. Vandaag de dag krijgt helaas de agenda voorrang en dat valt zeker tijdens feestdagen en vakanties te merken", zegt Kalle Hansson, hoofd van de begraafplaats in Norrköping. Gemiddeld genomen duurt het 23 dagen voordat een overledene een begrafenisceremonie krijgt. Voor 80 procent van de doden met een crematiewens duurt het zelfs gemiddeld 64 dagen voordat deze kan worden ingewilligd. Zo werd de wachttijd in Norrköping zo lang dat het plaatselijke crematorium zelfs nieuwe koelcellen moest bouwen om aan alle overledenen plaats te kunnen bieden. Vorig jaar kwam een regeringscommissie met de aanbeveling dat de maximale periode tussen dood en begrafenis één maand mag bedragen in plaats van de twee maanden die thans in de praktijk gelden. Maar Hansson gelooft niet dat dat noemenswaardig helpt. "Dit hadden ze al veel eerder moeten behandelen. De regering en volksvertegenwoordiging moeten de handen ineenslaan en dit volgens de wet gaan regelen."

zondag 25 juli 2010

Sterke algenbloei bedreigt leven bodem Oostzee

STOCKHOLM - De Oostzee ligt weer onder vuur. Dit keer wordt de door milieuproblematiek geplaagde zee bedreigd door een overmatige algenvorming.

Sterke en dikke bloeiende algen hebben de Oostzee (of Baltische Zee) momenteel in hun greep. Terwijl de Zweedse kust normaal gesproken relatief algenvrij is, wordt nu gevreesd voor het leven op de zeebodem. "Dit is één van de grootste algenbloei sinds lange tijd. De combinatie van het weer, klimaat en dat wat we in de zee achterlaten, is verantwoordelijk voor dit probleem", zegt Lennart Gladh, projectleider Oostzee van het Wereld Natuur Fonds (WNF). Het weer, de hoge temperaturen, het warme oppervlaktewater en de milde winters zorgen ervoor dat de algen goed gedijen. In het zuidelijke deel van de Oostzee ligt nu een 1000 km lange en 300 km brede algensliert. De eerste algenbloei werd eind juni ontdekt in het gebied vanaf het Deense eiland Bornholm tot aan de Baltische Staten. Nu bedekken de algen delen van de Finse Golf tot aan de Hanöbaai in het Zuid-Zweedse Skåne. De dichtstbegroeide concentraties bevinden zich bij de Poolse kustlijn en rond de eilanden Gotland en Öland, aldus het WNF.

Vicieuze cirkel
Na de afgelopen warme zomerweken hebben delen van de Oostzee bij de Baltische Staten en de Poolse kust een abnormaal hoge watertemperatuur - soms tot wel 24 graden - bereikt. Analyses door het Zweeds meteorologisch instituut hebben uitgewezen dat er een giftige algsoort overheerst. Het WNF maakt zich zorgen dat de grootte van de zeebodem waar niets leeft zich uitbreidt indien de algenvorming doorgaat. "Het is een vicieuze cirkel. Hoe meer er je erin stopt des te meer energie het verget om het af te breken, net zoals bij compost. We moeten hogere milieueisen stellen en de uitstoot die nu aan de gang is stoppen", zegt Gladh. Woekerende algen vormen een ernstige bedreiging voor het maritieme milieu. Wanneer algen afsterven en naar de bodem zakken, is er veel zuurstof nodig om de dode zeeplanten af te breken. Tegelijkertijd komt er fosfor vrij waardoor de bodem zuurstofarm wordt of zelfs 'sterft'. De overbemesting door onder andere de landbouw is nog steeds één van de grootste bedreigingen voor de Baltische Zee, aldus het WNF.

Zweedse kust
Tot nu toe was de Zweedse kust voor de algenvorming relatief gespaard gebleven. Harde wind heeft ervoor gezorgd dat de algensliert zich op zee hield. Wel komen ten zuiden van Gotland en Öland verspreide concentraties voor. Krachtens Gunnar Aneer, maritiem ecoloog bij het voorlichtingsbureau voor de Oostzee van de regio Stockholm valt er niet direct een oorzaak aan te wijzen waarom de Zweedse stranden niet door algen zijn bedekt. "Het is toeval. Vaak gaat het erom uit welke hoek stromingen en winden komen. Het heeft nu flink van de kust afgewaaid en er zijn dan ook geen grote hoeveelheden algen aangespoeld."

zaterdag 24 juli 2010

Oudste seksspeeltje van Scandinavië?

MOTALA - Bodemonderzoek in het Zweedse Motala bezorgde een ploeg archeologen onlangs spontaan de slappe lach. Bij de opgravingen kwam een wel zeer sterk seksueel getint voorwerp tevoorschijn.

"Eerst dacht ik dat het slechts een bewerkte hoorn was en wilde het wat beter bekijken", schrijft archeologe Sara Gummesson geamuseerd op de blog van het opgravingsteam. "Maar toen ik het omhooghield, kon ik mijn lach niet houden..." Wat ze in de bodem langs de rivier Motala ström aantrof, leek verdacht veel op een onvervalst fallussymbool, dat in lang vervlogen tijden werd gemaakt om vruchtbaarheid te bevorderen. Of, zoals de prehistoriedeskundigen zelf aanvankelijk dachten, "de oudste dildo van Scandinavië". Het artefact is bij benadering tussen de 6000 en 8000 jaar oud en heeft een lengte en doorsnede van respectievelijk twaalf en twee centimeter. Zonder al te veel fantasie typische 'penisafmetingen' te noemen.

Bedaren
Niettemin wil Göran Gruber, archeoloog van de Zweedse oudheidkundige dienst, het hitsige debat enigszins tot bedaren brengen. "Het is inderdaad een voorwerp dat duidelijke associaties opwekt. Maar wanneer je kijkt naar het andere uiteinde, dan zie je dat dit veel puntiger is en slijtage vertoont. Het lijkt erop dat het werd gebruikt voor het bewerken van bijvoorbeeld vuursteen." De vondst kan met andere woorden een stuk gereedschap zijn met een speciaal gevormde handgreep, zodat de eigenaar het beter herkende. Die eigenaar zou ook iemand met gevoel voor humor geweest kunnen zijn. Maar Gruber heeft nog een mogelijkheid: "De saaiste uitleg is dat het simpelweg gaat om een knop zodat men het gereedschap op een stok kon vastdraaien." Hoe het ook zij, gelukkig voor liefhebbers van prehistorische erotiek blijft de allereerste ingeving - een fallus met symbolische betekenis - gewoon op de hypothesenlijst aanwezig. Dat staat hoe dan ook als een paal boven water.

Vier doden bij raftongeluk Noorwegen

LILLEHAMMER - Een middagje raften in de rivier de Sjoa in de Noorse regio Oppland is vier Oekraïners vandaag fataal geworden.

Aan het begin van de middag kreeg de politie een telefoontje dat meerdere personen in de rivier waren verdwenen. Toen de hulpdiensten arriveerden, werden al direct drie doden geborgen. Een vierde rafter was lange tijd vermist, maar werd later eveneens verongelukt uit het water gehaald. Volgens de politie maken de betrokken personen deel uit van een groep van 13 Oekraïners. De overlevenden werden meteen opgevangen door een traumateam. Het ongeluk vond plaats toen zes tweepersoonsrafts achter elkaar voeren. Drie vaartuigen sloegen om en de inzittenden raakten te water. Vervolgens werd er een grote reddingsactie op touw gezet met luchtambulances, reddingshelikopters, politie, brandweer, het Rode Kruis en ervaren rafters. De politie startte direct een onderzoek teneinde uit te vinden of het raften was georganiseerd. Maar dat werk werd bemoeilijkt door het feit dat niemand van de Oekraïense groep de Engelse taal machtig was. De politie zegt bovendien dat de Sjoa groot en het water koud is. De waterstand zelf bereikt op meerdere plaatsen een dergelijk hoog niveau dat raften daar onverantwoord is. Deze sport blijkt in de Sjoa een riskante aangelegenheid te zijn. Inclusief de doden van vandaag heeft het snelstromende water hier in vier jaar tijd aan in totaal zes rafters het leven gekost.

Val in afvoerput
Op circa 80 kilometer ten noorden van de plek des onheils viel een tweejarig Nederlands meisje gisteren op een camping in een zeven meter diepe afvoerput. Vermoedelijk verschoof de putdeksel toen het kind daar speelde. Het meisje lag tien minuten lang in water van drie meter diepte voordat hulp op Vollheim Camping ter plaatse was. Ambulancepersoneel voerde direct eerste hulp op haar uit, waarna ze in kritieke toestand naar een ziekenhuis in Trondheim werd gebracht. Later vloog een ambulancetoestel het meisje door naar het Rijkshospitaal te Oslo, waar haar toestand vanavond nog onveranderd was. Op dezelfde camping had twee jaar geleden ook al een ernstig ongeluk met een peuter plaats. Toen viel een tweejarig jongetje in de rivier en kwam daarbij om het leven.

vrijdag 23 juli 2010

Deens museumpersoneel ontdekt granaat in walvisskelet

KOPENHAGEN - Tijdens het schoonmaken van een walvisgeraamte deden conservators van het Zoölogisch Museum in Kopenhagen een wel heel ongebruikelijke ontdekking. In de schedel vonden ze een onontplofte granaat.

Eerder dit jaar werd het zeedier, een Groenlandse walvis, in de Diskobaai op Groenland gevangen. Nu lagen de overblijfselen al een maand in een container met olifantenmest waardoor het vlees weg zou rotten. Bij het schoonspoelen van de beenderen gistermiddag stuitten de conservators echter op het explosief. En dat stond nog op scherp ook. Dus werden bomexperts van het Deense leger opgetrommeld. Niettemin moest het projectiel in plaats van met een speciale robot nu handmatig uit de schedel worden gepeuterd. Een secuur klusje dat vanmiddag ver buiten de bewoonde wereld op het platteland werd uitgevoerd. Het skelet zal later dit jaar in de botanische tuinen van de Deense hoofdstad worden tentoongesteld.

Zweedse vrouw woont samen met 191 katten

BOTKYRKA - Maximaal negen katten mocht ze hebben, maar ze had er maar liefst 191. De twee woningen van de vrouw in Botkyrka, even buiten Stockholm, waren een onbeschrijflijke chaos.

Met hulp van de politie konden medewerkers van het provinciaal bestuur in Stockholm zich uiteindelijk toegang tot de huizen verschaffen. Binnen zat het 'welkomstcomité' al klaar. In de twee panden, een grote en een iets kleinere woning, leefde de 60-jarige vrouw samen met haar moeder, zus en haar 30-jarige zoon en niet minder dan 191 katten. De poezen en katers zaten en lagen op het aanrecht, de tafels, kasten, vloer, op stoelen en vensters. Er werden gewonde, zieke en zelfs dode katten aangetroffen en vele dozen zaten vol met uitwerpselen. "Overal hing een stekende ammoniaklucht die op de longen sloeg", vertelt Marie Lundin, ambtenaar van de regionale dierenwelzijnsafdeling. Ter plekke moesten al meteen 173 katten worden afgemaakt. De overige 18 werden overgebracht naar een dierenopvangcentrum.

Hart
"Dit soort mensen houdt veel van dieren en heeft het hart op de goede plaats. Ze menen zelf dat ze voor de katten kunnen zorgen, maar daar zijn wij het niet helemaal mee eens", zegt Karina Burlin van de provinciale staten in Stockholm. Een paar keer per jaar ontvangt het regionale bestuur alarm over personen die een groot aantal gezelschapsdieren houden, zodat zowel de dieren als de eigenaars er onder lijden. Maar een dergelijk grote hoeveelheid katten in huis hebben, is wel heel exceptioneel.

donderdag 22 juli 2010

Scandinaviërs voor PSV en Feyenoord

EINDHOVEN/ROTTERDAM - Zowel PSV als Feyenoord heeft zich de afgelopen dagen versterkt met Noord-Europese impulsen. De Eindhovenaren bonden de Zweedse spits Marcus Berg voor één seizoen aan zich, terwijl de Deense verdediger Michael Lumb de stap zet naar Rotterdam-Zuid.

Eerder al hadden PSV en Hamburger SV overeenstemming bereikt over de verhuur van de 23-jarige Berg aan de Brabantse club. Twee jaar geleden kocht HSV de Zweedse aanvaller van FC Groningen, maar in Hamburg kreeg Marcus Berg weinig speeltijd. Inmiddels is hij wel weer terug in Duitsland, in Nürnberg om precies te zijn, waar PSV een trainingskamp afwerkt. Bij de Eindhovense ploeg ontmoet Berg zijn landgenoot Ola Toivonen, eveneens spits en daarom ook een concurrent voor een basisplaats in de voorhoede.

Lumb
Via het contactennetwerk van Leo Beenhakker plukte Feyenoord Michael Lumb (22) weg bij Zenit Sint Petersburg. In Rusland heeft de Deense linksback een driejarig contract, maar vertoefde hij tot nu toe het grootste deel van de competitie op de reservebank. Toch wil Zenit hem niet kwijt; Lumb werd in 2008 verkozen tot Deens talent van het jaar en de Russen zien Feyenoord als de perfecte ploeg om daar hun defensieve goudhaantje verder te laten ontwikkelen. "Bij Zenit heeft men erg veel vertrouwen in de kwaliteiten van Michael, maar realiseert men zich ook dat hij speelminuten nodig heeft. Bij Feyenoord is de kans daarop groter, al zal Michael dat hier ook zelf af moeten dwingen", verklaart Beenhakker de overgang op de website van Feyenoord. Bij de Rotterdammers treft eveneens hij een landgenoot, te weten oudgediende Jon Dahl Tomasson. Gisteren debuteerde Lumb al meteen in de oefenwedstrijd tussen FC Dordrecht en Feyenoord die door de bezoekers eenvoudig met 0-4 werd gewonnen.

Helsingborg lijdt tweede nederlaag van seizoen

GOTENBURG - Helsingborgs IF, koploper in de Zweedse eredivisie, liep vanavond averij op. In Gotenburg was BK Häcken met 2-1 te sterk voor de Skåningers die daarmee hun tweede verlies van het seizoen moesten incasseren.

Afgelopen weekeinde begon de competitie in de Allsvenskan weer na het lange zomeroponthoud. Malmö FF, nummer twee van de ranglijst, ging uit op kansloze wijze met 2-0 ten onder tegen regerend titelhouder AIK Solna. Door dit resultaat had Helsingborg bij winst vanavond ineens de voorsprong uit kunnen bouwen tot acht punten. Maar de ploeg verzuimde dat en liet Häcken met de volle buit aan de haal gaan. Ondanks de nederlaag blijft Helsingborg aan kop met 35 punten uit 15 wedstrijden. Daarachter volgt Malmö met 30 uit 15. Derde is Örebro SK dat op bezoek bij IF Elfsborg in Borås op spectaculaire wijze 3-3 gelijkspeelde en nu 26 punten uit 15 duels heeft verzameld.

Noorwegen
In de Noorse Tippeligaen blijft Vålerenga IF op stoom. De ploeg uit Oslo versloeg thuis op overtuigende wijze nieuwkomer Kongsvinger IL met 5-2 en loopt hierdoor twee punten in op lijstaanvoerder Rosenborg BK dat thuis niet verder kwam dan 1-1 tegen Odd Grenland. Rosenborg gaat wel nog steeds ongeslagen aan de leiding met 37 punten uit 17 wedstrijden. Vålerenga is tweede en heeft momenteel 34 punten uit 17 duels. Nummer drie Tromsø IL kwam in eigen huis opnieuw niet tot winst. Dit keer eindige de ontmoeting met Lillestrøm SK exact zoals die begon: 0-0. De Noord-Noren vergaarden na 17 speelronden tot dusver 32 punten.

Denemarken
Bij onze Deense vrienden is het nieuwe voetbaljaargang 2010-11 ook weer van start gegaan. Toch was er op de eerste wedstrijddag in de Superligaen geen sprake van verrassingen. Landskampioen FC Kopenhagen had uit weinig moeite met SønderjyskE en won met 1-3. Odense BK, lange tijd titelconcurrent van Kopenhagen gedurende vorig seizoen, zegevierde in eigen stadion eenvoudig met 3-0 over Esbjerg fB. Nieuwkomers AC Horsens en Lyngby BK verloren beide hun eerste thuiswedstrijd. Horens gleed met 0-2 uit tegen FC Midjylland, Lyngby-Aalborg BK eindigde in 2-4.

Nederlands echtpaar overleeft treinbotsing Denemarken

TØNDER - Op een onbewaakte spoorwegovergang nabij het dorpje Brøns in de gemeente Tønder zijn gisteren twee Nederlanders in hun auto door een trein geschept. Het echtpaar bracht het er ongedeerd vanaf.

Het tweetal was bij het spoor juist gestopt om te zien of er geen trein in aantocht was. Maar net toen de auto weer in beweging kwam, raasde een trein tegemoet. De auto met het echtpaar werd geramd en ging op zijn kant, waarna de trein 100 meter verderop tot stilstand kwam. Zowel de Nederlanders als de 40 treinreizigers bleven ongedeerd. "Het is een ongelooflijk geluk dat het voor het paar, dat hier op vakantie is, niet slechter afliep", reageert de wachthebbende politiechef van Zuid-Jutland. "Mogelijk hebben de omliggende maïsvelden hun zicht belemmerd. We zullen zelf nu onderzoeken of dit inderdaad het geval is geweest."

woensdag 21 juli 2010

Ook reptielen zijn 's zomers geen welkome huisvriendjes

STOCKHOLM/GOTENBURG - Schildpadden in de metro, exotische slangen in het bos en hagedissen in een bloemenperk. Ook de minder gebruikelijke huisdieren worden in Zweden tijdens de zomermaanden door hun eigenaren aan hun lot overgelaten.

Niet alleen honden, katten, konijnen en goudvissen zijn de klos wanneer de baas of bazin met zomervakantie gaat. Reptielen worden net zo goed gedumpt. En dat is in Zweden niet anders. Tot nu toe heeft het Skansen-Akvariet, een verblijf voor tropische diersoorten, in Stockholm drie boa constrictors, een leguaan en 20 waterschildpadden gekregen die door hun eigenaren waren achtergelaten. "Waterschildpadden zijn leuk als ze zo klein zijn als een munt, maar wanneer ze groter worden, moeten ze eruit", zegt Jonas Wahlström van Skansen-Akvariet. "Mensen zouden eerst eens rustig moeten nadenken en een boek over het dier moeten kopen. Pas wanneer het boek is stukgebladerd door de kinderen kun je aanschaf overwegen." Het record onder gevonden reptielen is een vijf meter lange en 75 kilo zware python die een paar jaar geleden door bessenplukkers in het bos werd gevonden. De waterschildpadden zijn zowel in een snackbar als op een metrostation achtergelaten.

Zorgen
Maar Skansen-Akvariet kan niet voor de dieren zorgen. Meestal probeert men reptielen naar grotere dierentuinen te brengen die soms enkele exemplaren kunnen aannemen.De dierentuin van Kolmården krijgt veel telefoontjes van reptieleigenaren die hun bijzondere huisgenoten, vaak waterschildpadden, zat zijn. "In zeldzame gevallen nemen we een slang aan als we er eentje nodig hebben, maar meestal zeggen we nee", vertelt Calina Cederholm van Kolmårdens Tropikarium. Eveneens Nordens Ark (Ark van het Noorden) in Hunnebostrand krijgt dergelijke verzoeken van reptielenhouders. Maar ook daar worden geen huisdieren aangenomen. "We zijn een park voor dieren die met uitsterven worden bedreigd", zegt Tom Svensson, woordvoerder van Nordens Ark. "Indien we een dier binnenkrijgen dat iets onder de leden heeft, kan dat gevaarlijk voor onze eigen dieren zijn."

Gotenburg
In Gotenburg wil noch het Zeevaartmuseum noch het Universeum de ongewenste dieren hebben. "Maar we hebben buiten een vijver waar mensen hun schildpadden simpelweg in dumpen en dan draaien wij er toch voor op", verklaart Andreas Carlsson, dierenverzorger bij Universeum. "Ze worden dan in feite door het personeel geadopteerd."

Veel gewonden bij busongeluk Bornholm

BORNHOLM - Bij een ongeluk met een toeristenbus op het Deense eiland Bornholm zijn eerder vandaag 52 gewonden gevallen.

De bus, afkomstig uit de stad Kolding, was met 55 passagiers op weg naar een museum in de plaats Allinge, in het noorden van het Oostzee-eiland. Het merendeel van de reizigers bestond uit gepensioneerden. Volgens ooggetuigen probeerde de chauffeur op de zeer smalle weg naar het museum enkele fietsers te ontwijken, maar bij die manoeuvre kantelde de bus en kwam in een naastgelegen weiland terecht. Van de gewonden werden 22 mensen opgenomen in een ziekenhuis op het eiland, terwijl traumahelikopters vijf zwaar gewonden overbrachten naar het Rijkshospitaal in Kopenhagen. De overige slachtoffers konden na behandeling het ziekenhuis verlaten. Het busongeluk is het tweede ongeluk in korte tijd met toeristen in Denemarken. Apart genoeg vonden beide incidenten plaats op eilanden. Vorige maand kwamen drie bejaarde dagjesmensen om het leven op Mandø toen de tractorbus waarin ze zaten bij een strand plotseling in het water omviel.

dinsdag 20 juli 2010

Gehandicapte Noor liftend door Europa

TRONDHEIM - Andreas Kinn werd geboren met een hersenverlamming, maar zijn handicap houdt hem niet tegen. Dus lift de Noor nu in zijn rolstoel in zuidelijke richting naar het vasteland van Europa.

Afgelopen zondagmiddag vertrok de 22-jarige Trondheimer op de reis van zijn leven. "Dit is al jarenlang mijn droom. Het draait allemaal om vrijheid. Tijdens de herfst vorig jaar besloot ik om hierin te duiken", zegt Andreas vanuit Rygge op weg naar Gotenburg. Zijn moeder en vriendin zitten thuis in Trondheim en volgen zijn reis in spanning. Wel heeft hij de dringende instructie meegekregen om hen per telefoon en sms van zijn vorderingen op de hoogte te houden. Andreas werd met een hersenverlamming geboren en is aan beide benen verlamd. Maar dat stopte de taaie 22-jarige niet. "Ik wil laten zien wat er ondanks een handicap mogelijk is. Alles wat je in dit leven doet, neemt risico's met zich mee, dus ik ben niet bang." Wel was hij enigszins bezorgd dat sceptische Noren hem in zijn rolstoel niet mee wilden nemen, maar vooralsnog loopt het gesmeerd. De enige uitzondering was dat hij op een benzinestation even buiten Oslo een koude nacht moest doorbrengen. "Daar zat ik 14 uur lang voordat ik werd opgepikt. Ik moest in de open lucht slapen en toen begon het te stortregenen. Gelukkig kwam daar mijn uitrusting die ik vantevoren had gekocht goed van pas."

Reacties
"Langs de weg krijg ik zeer verschillende reacties. Sommigen schudden slechts hun hoofd, terwijl anderen hardop lachen", verhaalt de avonturier. Hoewel hij niet echt een concreet plan heeft, hoopt hij toch Frankrijk te kunnen bereiken. "Ik dacht eerst dat de kans om dat te halen klein zou zijn, maar nu heb ik al een flinke afstand achter de rug. Alles is dus mogelijk. Tot nu toe is het erg leuk. Iedere keer wanneer iemand stopt, ben ik benieuwd hoe ver ik kom. En dat heeft me tot nu toe niet teleurgesteld."

'Ondergrondse' hulp voor longpatiënten

ÅRHUS - Voor mensen met een longaandoening kan er redding komen van een diertje dat in een zuurstofarme omgeving weet te overleven: de mol.

Voor wie vroeger last had van een zere kies of reumatische pijnen bestond er een paardenmiddel. Tenminste, voor mensen die bijgelovig waren dan, want met een mollenpootje om je nek zou je zo van die kwellingen zijn verlost. Bovendien voorzag deze bijzondere talisman je ook nog eens van het nodige geluk. Vandaag de dag voert de medische wetenschap echter de boventoon en moet deskundig onderzoek een einde maken aan ziektes en kwalen. Maar in sommige medische disciplines is de mol nog immer aanwezig. Zij het nu in levende lijve en in dat geval ook als proefkonijn. Op de afdeling Biologische Wetenschappen aan de universiteit van het Deense Århus bijvoorbeeld is de Oost-Amerikaanse mol van dichtbij bekeken. De interesse ging uit naar het vermogen van het gravende diertje om in staat te zijn een flink stuk onder de zoden toch te kunnen ademen. "De Oost-Amerikaanse mol leeft in vochtige grond en voor zuurstof is het heel moeilijk daar doorheen te dringen. Het is voor deze soort noodzakelijk zijn verbruikte lucht opnieuw te gebruiken", vertelt professor Roy E. Weber. Samen met buitenlandse collega's heeft hij onderzocht hoe de mol onder deze extreme omstandigheden eigenlijk kan overleven. Het geheim zit in de hemoglobine, een eiwit in het bloed dat zuurstof naar de spieren transporteert en koolstofdioxide (CO2) daar weer vandaan. "Er vindt een kleine verandering in de hemoglobine van de mol plaats, waardoor die beter in staat is CO2 aan zich te binden en bij de spieren weg te leiden, zodat die door de longen kan worden uitgescheiden."

Nut
De nieuwe kennis over deze 'super-hemoglobine' kan van groot nut zijn voor patiënten met bijvoorbeeld bronchitis of longemfyseem. Die patiënten hebben namelijk problemen met een teveel aan CO2 in het bloed, terwijl ze tegelijkertijd worstelen om zuurstof op te nemen. Weber: "De mol heeft aangetoond hoe de natuur deze problemen heeft opgelost en biedt ons ideeën die we kunnen overnemen en vervolgens gebruiken om patiënten te helpen. Bijvoorbeeld met behulp van kunstmatig bloed of gentherapie." Al met al zal het nog tussen de vijf en tien jaar duren voordat de super-hemaglobine op mensen kan worden gebruikt.

maandag 19 juli 2010

Huren vakantiehuisje voordeliger dan kopen

GOTENBURG - Al enige tijd van plan om een knus zomerhuis in Zweden aan te schaffen? Mogelijk is huren toch goedkoper, zo blijkt uit een onderzoek door de Noord-Europese bank Skandinaviska Enskilda Banken (SEB).

Vrijetijdswoningen in Zweden zijn in trek en dan niet in de minste plaats bij vakantiegangers uit het buitenland. Maar de prijzen variëren sterk in de verschillende delen van Zweden. Om echter een beeld te krijgen van hoe groot de verschillen kunnen zijn tussen kopen en huren, vergeleek SEB de kosten per jaar voor vier recentelijk verkochte vakantiehuizen met de huur van dezelfde soort optrekjes tijdens het zomerseizoen. Wat bleek? Het onderscheid is groot. "Zelfs wanneer je 's zomers de acht warmste weken neemt, dan nog kom je niet aan alle kosten die er zijn voor het hele jaar door hebben van een zomerhuis", zegt Gunilla Nyström, econome van SEB. Een voorbeeld is een huis in de omgeving van Götene, West-Zweden, dat ruim 152.000 euro kostte. Met een hypotheek van 85 procent, vijf procent rente en vaste kosten van 2100 euro zou de eigenaar op jaarbasis circa 7000 euro voor de woning moeten neertellen. Hetzelfde huis acht weken lang gedurende de zomermaanden huren, zou een kostenpost van 2400 euro met zich meebrengen. Met andere woorden, maar liefst 66 procent goedkoper. Voor een vakantiewoning buiten Norrtälje, even ten noorden van Stockholm, heeft de eigenaar per jaar 5500 euro extra vaste lasten. Een huurder daarentegen zou hier voor ongeveer 3000 euro acht weken kunnen vertoeven.

Stijging
"Alleen dienen we ook rekening te houden met de stijging in waarde van zowel gewone huizen als vakantiewoningen", vertelt Nyström. "Over meerdere jaren ligt die gemiddelde stijging op 3,5 procent per jaar en dat kan op langere termijn een goede deal betekenen, zelfs als dat niet eens het idee achter de koop zou zijn." Maar niet alleen het financiële aspect stuurt een beslissing tot aanschaf. Velen willen in de vakanties en weekenden graag klussen en dat is uiteraard niet zo eenvoudig wanneer je maar een paar weken een huisje huurt. Gunilla Nyström vat dan ook als volgt samen: "Als je van plan bent om 's zomers een aantal weken in een vakantiewoning door te brengen, dan is het absoluut goedkoper om te huren. Maar wanneer het een tweede huis wordt waar je veel vrije tijd, inclusief de weekenden, spendeert, dan kun je koop overwegen."

Balgoochelaars in Finse bagger

HYRYNSALMI - Een week na het Zweeds kampioenschap moerasvoetbal was het afgelopen weekeinde de beurt aan de balgoochelaars voor het WK in de Finse bagger.

Finland is de bakermat van het moerasvoetbal. Tegen het eind van de jaren 90 begonnen sporters en militairen voor de lol met voetballen op een met water doordrenkt speelveld. Met groot succes. In 1998 kwam het allereerste georganiseerde kampioenschap van de grond en twee jaar later kreeg de plaats Hyrynsalmi een heuse wereldbekerstrijd. "We zijn in Finland niet zo goed in het gewone voetbal, maar we zijn wel goed in moeras. Daarom combineren we de twee", vatte Kimmo Kyhala, organisator van het evenement, de Finse ploeterpartijen samen. Bij deze sport hebben de teams ieder vijf spelers, duurt een wedstrijd tweemaal tien minuten, geldt er geen buitenspelregel, mag er doorlopend worden gewisseld, maar moeten de 'moerasballers' de hele partij hetzelfde paar schoenen aanhouden. Behalve in Finland worden toernooien in deze ludieke discipline ook gespeeld in Zweden, IJsland en Groot-Brittannië.

Strijdperk
Op de Finse editie van dit jaar verschenen maar liefst meer dan 300 teams uit acht verschillende landen in het strijdperk. In totaal werden bijna 700 wedstrijden afgewerkt. Niettemin is vooral plezier de hoofdmoot van het WK. "In een dergelijk toernooi is alles mogelijk. Je kunt je best doen en lol hebben. Ik vind dit het leukste toernooi van de wereld", zegt Ivan Fernandes Kanalehas van de Spaanse ploeg Toros Rojos (Rode Stieren). Maar daar waar hun duurbetaalde landgenoten in Zuid-Afrika eerder deze maand de show stalen, daar waren de Spanjaarden hier nog ver verwijderd van een wereldkampioenschap. In Hyrynsalmi waren de Finnen - net zoals organisator Kimmo Kyhala al had uitgelegd - de sterksten. Het team Mestaruus hield de bokaal in eigen land.

zondag 18 juli 2010

Noorwegen, land van trollen, heksen en... avontuur

HEIDAL - Heksen, dwergen, prinsessen, koningen, trollen. Van de bossen in Noorwegen wordt gezegd dat er zich heel wat sprookjes afspelen. Tijd dus voor het Avonturenfestival in het diepst van het Noorse woud.

Dit weekeinde was het weer zover in Heidal, een dorpje in de gemeente Sel, 300 kilometer ten noorden van Oslo. Gisteren startte daar het festijn rondom de wereld der Noordse volksvertellingen dat bezoekers acht dagen lang in de ban houdt van oer-Noorse schepsels. Toneelstukken in de openlucht, spannende ontmoetingen met sprookjesprinsessen en tovenaars, muziek, luisterrijke boswandelingen en traditionele spijzen. Kortom, ruim een week gespitste oren en adem inhouden voor belevenissen in het hart van Noorwegen en de Noorse folklore. Zeker en vast dat ze nog lang en gelukkig leefden...

Cercle Brugge verslikt zich pijnlijk in TPS Turku

GENT - In de tweede voorronde van de Europa League hebben de voetballers van Cercle Brugge op een pijnlijke wijze kennis gemaakt met Finse dadendrang. De Bruggenaren verloren met 0-1 van TPS Turku.

Eigenlijk werkt Cercle in deze ronde twee uitwedstrijden af. Aangezien het veld van het Bruggense Jan Breydelstadion nog niet speelklaar was, week de equipe van trainer Bob Peeters namelijk uit naar de arena van AA Gent. De vreemde omgeving gaven de Bruggenaren echter geen voordeel tegen de Finnen. In tegendeel, na een halfuur spelen kwam de ploeg uit Turku middels een goed uitgekiende hoekschop op voorsprong: 0-1. Na de thee draaide Cercle de duimschroeven aan en kwamen er mogelijkheden op de gelijkmaker. Maar ondanks de betere tweede helft werd de ruststand ook het eindresultaat. Peeters liet er geen twijfel over bestaan waar het aan schortte: "Als je de bovenhand hebt, moet je het geluk hebben dat de bal goed valt en moet je ook voor doelkansen zorgen. In deze wedstrijd kwam echter schril tot uiting dat we voorin kwaliteit nodig hebben, in de spits en op de linkerkant. Maar dat wisten we al vóór we hier aan begonnen." Komende donderdag wacht de Finse formatie in eigen huis voor de return.

Racing Genk
Op het UEFA-hoofdkantoor in het Zwitserse Nyon wees de loting voor de derde ronde uit dat Racing Genk ook richting Finland gaat. Apart genoeg eveneens naar Turku waar het de stadgenoot van TPS ontmoet: Inter Turku. Op 29 juli spelen de Genkenaren eerst in Noord-Europa om een week later op 5 augustus in Vlaanderen te beslissen wie er doorgaat naar de poulefase van de Europa League.

AZ
Een Scandinavisch avontuur wacht net als genoemde Belgische teams ook AZ. De Alkmaarders treffen het Zweedse IFK Göteborg. Eerst speelt de ploeg van oefenmeester Gertjan Verbeek op 29 juli thuis in Alkmaar en wordt de return op 5 augustus in Gotenburg afgewerkt. Saillant detail is dat AZ-middenvelder Pontus Wernbloom vorig jaar overkwam van IFK. "Geweldig en vervelend", reageert hij in de krant Göteborgs Posten op de loting. "Het is natuurlijk prachtig om op dit niveau tegen je oude ploeg te spelen. Maar het voelt ook vervelend om een club uit te moeten schakelen die me zo na aan het hart ligt."

Noorse FNV wil nieuw activistenschip naar Gaza

BERGEN - Landsorganisasjonen (LO) ofwel de Noorse tegenhanger van de FNV is van plan een nieuw vaartuig met activisten, politici en beroemdheden naar de Gazastrook te sturen. Hiermee wil de vakbeweging protesteren tegen de blokkade door Israël.

Nadat de Israëlische marine eind mei het Turkse schip Mavi Marmara had geënterd, waarbij negen activisten om het leven kwamen, werd door de LO het initiatief genomen om noodhulp naar het Palestijnse gebied te zenden. De drijvende kracht achter dit voornemen, de LO-afdeling in de stad Bergen en omstreken, heeft nu steun gekregen van meerdere politieke partijen, vakverenigingen en andere organisaties. Het doel is om nog voor het einde van dit jaar een Noors hulpkonvooi naar Gaza te krijgen. Achter het initiatief hebben zich onder meer de Noorse Partij van de Arbeid, de Socialistische Partij uit de westelijke regio Hordaland, Amnesty International, een Noorse humanitaire organisatie en een vereniging voor transportwerknemers geschaard. Overigens is de LO niet de enige instantie in Noord-Europa die een vuist maakt tegen de Israëlische stremming. Vorig maand begonnen Zweedse havenarbeiders al een boycot op de invoer van scheepsvrachten uit Israël.

zaterdag 17 juli 2010

Zweedse artsenbond: "Meer ziekenhuisbedden graag"

GOTENBURG - De belangenvereniging voor Zweedse artsen wil kortere wachttijden in de zorg. "De efficiency is niet genoeg. We hebben meer ziekenhuisbedden nodig."

In vergelijking met andere landen binnen de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) behoort Zweden tot de lidstaten met het laagste aantal bedplaatsen per 1000 inwoners. De verklaring hiervoor is de ontwikkeling van de geneeskunde en de toegenomen effectiviteit. Maar zowel de artsenbond als de gezondheidsraad in Zweden staat nogal kritisch tegenover de gevolgen. "Het was juist het tekort aan ziekenhuisbedden dat een paar weken geleden voor grote problemen zorgde op de acuutafdeling van Sahlgrenska in Gotenburg", aldus Eva Nilsson Bågenholm, voorzitster van de artsenvereniging. "Op maandagochtend na het Midzomerweekend lagen er twaalf ingeschreven patiënten op harde banken. Zij hadden nog steeds geen bed toegewezen gekregen. Dit had ik nog nooit eerder meegemaakt." Het lage aantal bedden in de zorg lijkt een bedreiging te vormen voor de zekerheid van patiënten. Niet zelden moeten mensen met minder dringende aandoeningen urenlang op de spoedafdeling doorbrengen voordat ze worden geholpen. Ook voor inmiddels opgenomen patiënten is het niet vanzelfsprekend dat ze snel aan de beurt zijn voor behandeling. "De risico’s worden groter als patiënten niet op de juiste zorgafdeling belanden. Er kan bijvoorbeeld een symptoom over het hoofd worden zien. Onze opdracht is juist om voor nieuwe patiënten te zorgen. Iedereen heeft recht op een ziekenhuisbed. De hoeveelheid bedden is extreem omlaaggegaan en bovendien zijn alle constant bezet. Toch blijft de vraag naar opnameplaatsen onverminderd groot."

Niet zo gemakkelijk
Maar zorginstellingen zelf menen dat het probleem niet zo gemakkelijk valt op te lossen. "We maken al gebruik van het maximaal aantal ziekenhuisbedden dat we hebben", zegt Lars Ekström, waarnemend directeur van Sahlgrenska ziekenhuis. "De artsenbond voert campagne voor meer bedden. Maar ik vind dit geen relevante actie nu we in een recessie zitten en daar dus geen geld voor is. Een ziekenhuisbed kost immers niet minder dan 1 miljoen kronen (ruim 100.000 euro, red.) per jaar."

vrijdag 16 juli 2010

Scheepswrak geeft oudste champagne ter wereld prijs

MARIEHAMN - Een bubbeltoast op zijn 18de eeuws, nu kan het voor Christian Ekström. De duiker van de Finse eilandengroep Åland vond in een scheepswrak flessen champagne, vermoedelijk uit de jaren 1770 en daarmee de oudste ter wereld.

Niemand had enig idee wat er aan boord van het gezonken vaartuig aanwezig was. Het schip was te klein en lag te diep. Maar uiteindelijk werd het wrak de grootste ontdekking van deze tijd in de wateren van Åland. "Ik kreeg de positie van een visser die iets op de bodem had zien liggen. Dus pakten we mijn boot, voeren rond en zochten met de echolood (instrument om vanaf het water de diepte te bepalen, red.)", vertelt Ekström die samen met drie kompanen de zoektocht op zich nam. Nadat er vervolgens op 55 meter diepte iets op het display was verschenen, besloten ze een duik te maken. "In de duisternis zagen we plotseling een masttop tevoorschijn komen en vervolgens nog een. Het schip had twee masten! Ik focuseerde me direct meer en we gingen door met onze afdaling." Het wrak was inderdaad uniek, bijna geheel intact. Alleen de boegspriet was losgeraakt en lag op de bodem en de achterplecht had het ongeluk niet overleefd. Maar in de kombuis was de volledige inventaris nog aanwezig en het fornuis zag er nauwelijks beschadigd uit. Hier stuitte het duikersteam op de intrigerende vondst: een groot aantal onbeschadigde flessen champagne. "Het zicht was slecht, maximaal twee meter", gaat Ekström verder. "Het duurde even om je te oriënteren en alle indrukken in je op te nemen. Daarna begonnen we met het documenteren van het wrak. Een fles is een goede indicator van tijd en uit ervaring zag ik dat de flessen veel ouder waren dan ik ooit had gedacht." Vermoedelijk gaat het hier zelfs om de oudste flessen champagne ter wereld.

Drinkbaar
Gewoonlijk gaat wijn na het bottelen niet langer mee dan circa 25 jaar. Slechts enkele soorten wijn van speciale druiven en bij bepaalde vulprocedures kunnen ruim 50 jaar lang drinkbaar blijven. Maar een zeer klein aantal flessen heeft een houdbaarheidsdatum van meer dan een eeuw. Het wereldrecord staat momenteel op 184 jaar. De oudste, nog drinkbare champagne zit in twee flessen die in 1825 werden gebotteld. Vorig jaar werd één van de flessen - met veel bombarie - in Groot-Brittannië ontkurkt. Aan de wal op Åland werd één van de vondsten juist met weinig spektakel geopend. "Er bestaan oude wijnen die verstopt hebben gelegen in allerlei grafelijke residenties rondom in Europa en daar zijn heel wat zoete wijnen gevonden, alleen niet van deze soort", zegt Carl-Jan Granqvist, Zweeds wijnkenner. "Deze fles heeft zo diep gelegen en in zo'n lage temperatuur dat de atmosfeer binnenin geheel onveranderd is gebleven. Tegelijkertijd heeft de druk in de fles er voor gezorgd dat het zoute water niet binnen kon dringen. Het is slechts champagne die op deze manier goed blijft. Er zijn wel eens vaten cognac aan boord van gezonken schepen gevonden, maar daar was de inhoud bedorven door het zeewater. Zelf heb ik nog nooit een mousserende wijn gezien die zo oud is."

Oorsprong
Op het ogenblik heeft een Frans laboratorium een fles in onderzoek teneinde diens oorsprong vast te stellen. Met enig geluk kan men het exacte jaartal achterhalen en misschien zelfs tot welke specifieke leverantie de flessen behoorden. De interesse vanuit Frankrijk is groot. Indien de inhoud echte champagne betreft, dus afkomstig uit de regio Champagne, dan gaat het hier om een moeilijk te overtreffen wereldrecord. Richard Juhlin, een andere Zweed, wordt beschouwd als een van de meest prominente champagne-experts. Hij schreef zes boeken over de sprankelende wijnsoort en houdt overal lezingen. "Het anker op de kurk vertelt mij dat dit een Veuve Clicquot is. Dat zou fantastisch zijn. Dit merk werd vanaf 1772 geproduceerd en al direct werd deze champagne voor ten minste tien jaar opgeslagen. Dat zou betekenen dat het schip op zijn vroegst niet vóór 1782 gezonken kan zijn. Het zou ook nog een Blanquette de Limoux kunnen zijn, maar met 98 procent zekerheid kan ik zeggen dat we hier een Veuve Clicquot hebben. Er waren bovendien niet zoveel merken die toentertijd werden geëxporteerd. Clicquot bestond al toen de derde grootste producent werd gestart, dus alles lijkt te kloppen."

Astronomisch
Volgens Juhlin is de waarde van de flessen astronomisch hoog. "Als de inhoud is wat ik vermoed, dan gaat het nu alleen nog om de hoeveelheid. Indien men kan bewijzen dat het Veuve Clicquot uit die tijd is, dan zijn de flessen meer dan 50.000 euro per stuk waard. Dat houdt uiteraard in dat de conditie van de champagne door experts veilig wordt verklaard. Het is definitief de oudste champagne die op deze wereld bestaat."

donderdag 15 juli 2010

Rolstoelgebruikers rijden zelf 500 kilometer naar Trondheim

OSLO - Toen de Noorse spoorwegen NSB twee rolstoelgebruikers weigerden mee te nemen in de trein van Oslo naar Trondheim besloten de mindervaliden de hele afstand van bijna 500 kilometer dan maar zelf te rijden.

Torill Kopperud en Ole-Jørgen Jansen bedienen zich in het dagelijks leven van een elektrische rolstoel. Echter, toen ze zich onlangs op het station van de Noorse hoofdstad meldden om te trein naar Trondheim te nemen, kregen ze van de NSB te horen dat hun voertuigen 34 centimeter te lang waren. Zonder ooit op weg te zijn gekomen was de rit derhalve al ten einde. Maar zo snel liet het tweetal de moed niet zakken. De familie in Trondheim wachtte immers op hun visite. Dus verlieten ze de stad en legden zoefend over Noorse landwegen 'heel gewoon' de bijna 500 kilometer af. Een reis waar ze in totaal negen dagen over deden. "We hebben veel aardige mensen ontmoet en mochten op diverse plaatsen gratis overnachten", vertelt Torill. Beiden zijn afhankelijk van hun rolstoelen en zijn dan ook niet te spreken over hoe de spoorwegmaatschappij hen heeft behandeld. "Maar dat geldt niet alleen voor ons", zegt Ole-Jørgen. "Gehandicapten worden in Noorwegen iedere dag gediscrimineerd. We kunnen niet bij de dokter, het winkelcentrum of bij de politie naar binnen komen. Er wordt heel wat afgepraat over een plan van aanpak en universele bouwontwerpen, maar in de praktijk merken we er maar weinig van."

Veilig
Op haar beurt beweert de NSB dat de regels voor grootte en gewicht worden bepaald door wat veilig is voor de passagiers. Niettemin hoort de Noorse gehandicaptenbond die uitleg hoofdschuddend aan. "De maximale afmetingen die de NSB vandaag de dag voor rolstoelen hanteert, vinden wij veel te laag", vertelt Arne Lein, hoofd van de belangenvereniging. "Dat mensen die afhankelijk zijn van een rolstoel niet met de trein mogen reizen is uitermate bedroevend." Tot slot, hoe zit het dan met de terugreis? Tja, de NSB wil het duo ook op de terugweg niet meenemen. Maar een vervoersbedrijf heeft Torill en Ole-Jørgen gelukkig een gratis lift naar huis aangeboden.

Griekse 'Turk' krijgt schadevergoeding zuivelfabriek

JÖNKÖPING - Een Griekse gepensioneerde wiens portretfoto wordt gebruikt op emmertjes Turkse yoghurt in Zweden krijgt ruim 180.000 euro teneinde een dreigende rechtzaak tegen de zuivelproducent af te blazen.

De 77-jarige Griek uit Delfi had in april aanvankelijk ruim 5 miljoen euro geëist, aangezien zuivelfabriek Lindahls Mejeri uit het Zweedse Jönköping een foto van de man gebruikt om haar Turkse yoghurt te promoten en in de marketing had gesproken van het 'Turkse mannetje'. Nu heeft de Griek een akkoord gesloten met de zuivelproducent die ruim 180.000 euro betaalt om aan een juridisch proces in Griekenland te ontkomen. De fabriek mag echter wel de foto op zijn verpakkingen blijven gebruiken. Op zijn beurt legt de fabrikant een eis voor schadevergoeding neer bij de beeldbank waar de foto acht jaar geleden werd gekocht. "Het is heel erg vervelend om zoveel geld neer te moeten tellen terwijl we van mening zijn dat we de hele tijd het recht aan onze kant hebben", verklaart Thomas Axelson, hoofd inkoop bij Lindahls Mejeri. "Maar we sturen de rekening door naar het fotobureau waarvan we de foto kochten en waarmee we een overeenkomst hebben."

Geliefde schuurtje Zweden viert 30 jaar

STOCKHOLM - Op bezoek in Zweden ontkom je er niet aan: de friggebod. Het kleine schuurtje viert dit jaar zijn 30ste verjaardag en mag met recht een stukje cultuur worden genoemd.

Op 1 januari 1980 mochten de Zweden voor het eerst legaal een constructie van maximaal tien vierkante meter neerzetten zonder dat daarvoor een bouwvergunning nodig was. De hervorming werd een daverend succes en de friggebod verscheen massaal ten tonele. "Mensen komen nog steeds naar me toe om me te bedanken", zegt Birgit Friggebo, de toenmalige minister van Volkshuisvesting en aan wie het schuurtje zijn naam te danken heeft. In 2008 kwam een verruiming van de toegestane oppervlakte waarop gebouwd mocht worden. Het maximale areaal ging naar vijftien vierkante meter en de interesse onder de Zweden groeide alleen maar verder. Volgens friggebod-producent Jabo uit de zuidelijke regio Småland komt de helft van zijn omzet uit de kleine schuurtjes. "Nu tijdens het hoogseizoen hebben we dagelijks 25 tot 30 volle vrachtwagens op de weg rijden. Mensen gebruiken de schuurtje voor vanalles, van gastenhuisjes en ateliers tot tienerkamers en repetitielokalen", vertelt Ulric Bergenholtz, directeur van Jabo. Birigt Friggebo zelf vindt dat we van het succesvolle idee kunnen leren. "Misschien hoeft men niet overal regels voor te hebben, maar mensen hun eigen verantwoordelijkheid laten nemen. Dan komt het wel goed", zegt de oud-bewindsvrouwe die zelf een friggebo op het platteland als gastenhuisje heeft.

woensdag 14 juli 2010

Vålerenga neemt tweede plek Noorse eredivisie over

SKIEN - Vålerenga IF heeft in de Noorse Tippeligaen de tweede stek overgenomen van Tromsø IL. De ploeg uit Oslo versloeg in Skien het plaatselijke Odd Grenland met 2-1.

Er bestaat geen twijfel over of Vålerenga momenteel in bloedvorm verkeert. De hoofdstedelijke equipe zegevierde alweer voor de derde maal op rij en de doelcijfers liegen er niet om: 11 voor, 4 tegen. Door het resultaat verdrongen de Oslonaren hun concurrenten uit Tromsø naar de derde plaats. De Noord-Noren kwamen op bezoek bij degradatiekandidaat Hønefoss BK niet verder dan een 2-2 gelijkspel. In vergelijking met de kersverse nummer twee heeft Tromsø juist drie speelronden achter elkaar geen overwinning meer behaald. De laatste zege van de ploeg dateert alweer van 24 mei toen in eigen huis met 2-1 werd gewonnen van nota bene Vålerenga. Lijstaanvoerder van de hoogste profafdeling in het Noorse voetbal blijft Rosenborg BK dat bij Lillestrøm SK weer het volle pond pakte: 2-1. Stand aan kop is nu als volgt:

1. Rosenborg 16-36
2. Vålerenga 16-31
3. Tromsø 16-31

Denemarken en Zweden
Liefhebbers van Scandinavisch voetbal kunnen komend weekeinde verder hun hart ophalen. In Denemarken vindt dan de start van het nieuwe seizoen in de Superligaen plaats met twee debutanten, AC Horsens en Lyngby BK, die afgelopen jaargang uit de Deense eerste divisie promoveerden. Ook in Zweden wordt er weer gespeeld. Na een extreem lange zomerstop van maar liefst acht weken wordt er in de Allsvenskan opnieuw spektakel verwacht. Met name Helsingborgs IF en Malmö FF, de twee belangrijkste clubs uit de zuidelijke regio Skåne en thans respectievelijk de nummers 1 en 2, trekken ten strijde voor het Zweedse kampioenschap.

dinsdag 13 juli 2010

IJslandse vulkaanuitbarsting vermoedelijk over

REYKJAVIK - Alles lijkt erop dat de vulkaaneruptie in IJsland, die de Europese luchtvaart dit voorjaar grote problemen bezorgde, nu echt ten einde is.

"Je kunt niet uitsluiten dat de activiteit weer toeneemt, maar waarschijnlijk is het voor deze keer achter de rug", vertelt Reynir Bödvarsson aan het seismologisch instituut in het Zweedse Uppsala. "Op het eerste gezicht kan het eruitzien alsof de uitbarsting nog altijd aan de gang is, maar de wolk die de vulkaan uithoest, bestaan niet uit as, maar uit stoom. Er wordt nu geen as of lava waargenomen." Sommige deskundigen waren van mening dat de uitbraak van Eyjafjallajökull zelfs activiteit in de nabijgelegen vulkaan Katla in gang kon zetten. Maar volgens Bödvarsson zijn er geen tekenen die daar op wijzen. "Wanneer we vanuit onze waarnemingsstation naar de metingen kijken, dan staat Katla er nog helemaal rustig bij." Wel is er vanalles te doen over de as die rondom de gletsjervulkaan in het zuiden van IJsland is neergekomen. "Wanneer het droog is en waait, drijft het rond in de lucht en kunnen de deeltjes tot bezwaar leiden. Tot en met in de buurt van Reykjavik kan de invloed van de as worden gemerkt, omdat we hier geen heldere en scherpe hemel hebben zoals we die normaal gesproken kennen."

Tabakshandelaren openen tegenaanval op smokkelaars

LUND- Iedereen die wel eens in Scandinavië is geweest, kent het verschijnsel: tabak en alcohol zijn peperduur. Zo duur zelfs dat de handel met illegale tabak groeit en de serieuze tabakswinkels nekt. Als tegenzet is daarom nu in Zweden het 'Netwerk tegen Smokkeltabak' in het leven geroepen.

"Het netwerk staat nog in zijn kinderschoenen", zegt initiatiefnemer Karl-Erik Nilsson die sinds 20 jaar een tabakswinkel in het Zweedse Lund runt. "Ik zie smokkel niet als een probleem voor mij alleen. Het interesseert me vooral omdat we met een groot samenlevingsprobleem te maken hebben. Er zijn voorbeelden genoeg van de verkoop van smokkeltabak en illegale alcohol aan minderjarigen." Volgens een rapport van het onderzoekinstituut van de Zweedse handel mist de staat ten minste 2 miljard kronen per jaar aan belastingcenten door de invoer van illegale tabak. "Zelfs de brancheorganisatie voor Zweedse tabakshandelaren heeft zich de laatste jaren voor de smokkel geïnteresseerd", meent voormalig directeur Bengt Hedlund. "Het is een groot probleem dat hard groeit." Zonder dat inkopers zich bewust waren van de verkoop van illegale producten kent hij verschillende gevallen waarbij inkopers zich gedwongen voelden om illegale smokkeltabak te kopen. "Er kwamen personen in een winkel die er niet vriendelijk uitzagen en zeer gedecideerd uitlegden dat de inkopers hun sigaretten dienden af te nemen."

Wakker
De hoop van Karl-Erik Nilsson is om de politiek wakker te kunnen schudden zodat de douane en de politie hun inzet kunnen prioriteren. "En dan is het een kwestie van een snelle rechtspraak. Ik heb ooit in mijn winkel een jongeman gepakt die zich bezighield met fraude. Het duurde een halfjaar voordat die knaap voor de rechter moest verschijnen. Maar gedurende die tijd ging hij gewoon door met zijn illegale praktijken en bedroog mensen voor nog eens 600.000 kronen (bijna 64.000 euro, red.). Dat is toch waanzin?!" Tot nu toe heeft hij nog maar drie collega's in Malmö als lid van het netwerk weten te strikken, maar hij hoopt dat er in het hele land spoedig meer bijkomen. "Het voelt een beetje ongemakkelijk om zo'n netwerk te beginnen. Het gaat toch om georganiseerde criminaliteit waarin veel geld omgaat. Ik weet zelf hoe het voelt om bedreigd te worden. Een paar jaar geleden kreeg ik een pistool tegen mijn hoofd gedrukt toen mijn winkel werd overvallen."

Lucratief
Het onderzoek door het instituut van de Zweedse handel heeft uitgewezen wat de smokkelaars verdienen: 11 eurocent per sigaret. En dan gaat het vaak om miljoenen stuks. De tabaksmokkel is derhalve enorm lucratief. Critici vinden dan ook dat in termen van de opbrengst een gevangenisstraf van drie á vier jaar veel te laag is. Ze wijzen erop dat drugssmokkelaars, die waarschijnlijk niet meer verdienen dan de tabaksfraudeurs, in de meeste gevallen meer dan tien jaar moeten brommen.

maandag 12 juli 2010

Echt smerig voetbal kennen ze alleen in Scandinavië

STORUMAN - De WK-finale tussen Nederland en Spanje een smerige wedstrijd? Dat was maar een schijntje vergeleken met het Zweeds kampioenschap moerasvoetbal van afgelopen weekeinde.

Circa 2500 bezoekers waren getuige van het geploeter en geworstel door de 38 teams - van vrouwen, mannen en gemixt - in de prut van het Noord-Zweedse Storuman. Menig deelnemer had al pret voor tien gehad met het bedenken van de ploegnaam wat vele originele voorbeelden opleverden: Swampboys FC, Mudderfuckers, Blötsocka BS (VV Nattesok), Trötta Tanter (Vermoeide Wijven), I Can't See My Ass, Små Ilskna Kvinnor (Kleine Kwade Vrouwen) en uiteraard Stora Ilskna Kvinnor (Grote Kwade Vrouwen). Organisator Swampsoccer Sweden deed vanzelfsprekend zelf ook een duit in het hilarische zakje en schreef in zijn aankondiging onder meer: 'Swamp Arena ligt bij de camping in Storuman. Vlakbij het dorp, accommodatie en rivier Umeälven - wat goed van pas komt indien je eventueel smerig zou worden...' De sport zelf waaide trouwens over uit buurland Finland waar skiërs een leukere conditietraining wilden en vervolgens met deze smeerfuif op de proppen kwamen.

Kletsnatte doelmond
In Storuman streden de teams twee dagen lang in de stinkende prut. Feitelijk maakte iedere equipe evenveel kans, ook al smoorden gerichte schoten op doel keer op keer in de kletsnatte doelmond. Behalve op basis van de sportieve resultaten kreeg een ploeg door de scheidsrechters namelijk een zogeheten Wild Card uitgereikt. Deze prijs was er speciaal voor het team met het meest voorbeeldige spel. Dit hield met andere woorden in dat die spelers hadden getoond lol te hebben en dat er met inzicht werd getackeld. Over het eerste aspect bestonden er geen enkele vraagtekens. Wat dat laatste betreft werd het voor de leidsmannen heel wat nattevingerwerk, immers, aan technisch spel heb je in deze discipline maar weinig. Spelers met de meest gespierde en lichtste benen, dat waren de grote winnaars...

Deens meisje aangeklaagd voor liegen over nepverkrachting

FREDERICIA - Een 17-jarig Deens meisje moet zich voor de rechter verantwoorden over haar aangifte van een verkrachtingszaak die nooit heeft plaatsgevonden. Drie jongens belandden hierdoor onschuldig in de gevangenis.

In september 2008 werd het meisje naar eigen zeggen door de drie jongens van buitenlandse komaf op het station van Fredericia, in het zuiden van Jutland, verkracht. De knapen kregen vervolgens ruim twee jaar gevangenisstraf opgelegd. Echter, de familie van het drietal liet het daar niet bij zitten. Een van hen filmde haar met een verborgen camera toen ze bekende dat de jongens zich nooit aan haar hadden vergrepen. Ze had de verkrachting bedacht, omdat een van hen haar irritatie had gewekt. Met dit bewijs werd de rechtszaak vorig jaar heropend en kwamen de jongens direct vrij. Nadien overwoog de politie wat er met het meisje moest gebeuren. Vandaag werd bekend dat er een aanklacht tegen haar klaarligt voor het doen van valse aangifte alsmede het tot tweemaal toe plegen van meineed. Tijdens het proces wijzigde het meisje haar verklaring. Eerst hield ze vol dat alle drie de jongens haar hadden verkracht, terwijl ze in een latere hoorzitting alleen de ene jongen als schuldige aanwees. In Denemarken kan het doen van valse aangifte en het uiten van gerechtelijke leugens tot zes jaar gevangenisstraf opleveren.

vrijdag 9 juli 2010

Stuurman onder invloed: schip aan de grond

BORNHOLM - Een onder Maltezer vlag varend vrachtschip is vanochtend vroeg bij het Deense eiland Bornholm aan de grond gelopen. De stuurman bleek te veel hebben gedronken.

Het vaartuig, de Odin Pacific, liep op slechts een paar honderd meter uit de westkust van Bornholm vast. Ten tijde van het ongeluk stond de tweede stuurman alleen op de brug en een zeevarende patrouille van de Deense politie nam direct een blaastest bij hem af. Deze wees een te hoog alcoholpromillage uit en de 26-jarige zeeman werd daarop aan boord aangehouden. In de loop van vandaag is bij hem in de hoofdstad Rønne een bloedtest afgenomen. De politie zal met behulp van een tolk de stuurman, die net als de rest van de 22-koppige bemanning van Turkse afkomst is, ondervragen. Het schip zelf meet een lengte van 169 meter en is van een type dat normaal gesproken met een lading ijzererts of steenkool vaart. Maar volgens de scheepvaartautoriteiten op Bornholm wijst alles erop dat de vrachtvaarder niet was geladen, omdat deze niet diep genoeg lag. Het was een visser die het schip in de vroege ochtenduren recht op de kust van Bornholm af zag varen en meteen contact opnam met de maritieme verkeersleiding. Deze trachtte op haar beurt de Odin Pacific op te roepen. Echter, zonder resultaat. Het schip liep kort daarna op een zandbank vast. Niettemin liggen op deze plek op de zeebodem ook grote stenen die de schroef beschadigd zouden kunnen hebben. Niets wijst er evenwel op dat er een risico bestaat op olielekkage. Voorlopig blijft de Odin Pacific nu waar ze is en zullen duikers eerst de romp van het vaartuig inspecteren.

Teller
Met het aan de grond lopen van de Maltezer vrachtvaarder staat de teller voor soortgelijke incidenten bij Bornholm sinds 2007 alweer op vier. Opvallend is dat alle keren drank in het spel was. In maart 2007 voer allereerst de Duitse coaster Skarpoe op een ondiepte. De wachthebbende stuurman had een zwak getoond voor de fles en was achter het roer in slaap gevallen. Vervolgens liep de handelsvaarder Wani Will uit Barbados in februari 2008 letterlijk op de klippen van de haven van Rønne, omdat de dronken stuurman zijn post had verlaten. Drie maanden later verloor de beschonken kapitein van het Russische vrachtschip Mcl Trader de macht over het roer en belandde het vaartuig op een rif ten noorden van Rønne-haven.

Nieuwe verkeersregels
Ondanks dat in alle vier de gevallen de wachthoudende zeelieden onder invloed verkeerden, wijzen inmiddels ook kritische vingers naar de nieuwe verkeersregels voor de zeevaart bij Bornholm. Deze werden na een aanvaring in de zomer van 2003, waarbij een Chinees schip zonk, voor de noordkant van het eiland ingevoerd. Hierdoor werd de scheepvaart in twee banen met ieder zijn vaarrichting gesplitst. De regels lijken te hebben bijgedragen aan de ongelukken van de afgelopen jaren.

donderdag 8 juli 2010

Noorse veiligheidsdienst arresteert terreurverdachten

OSLO - De Noorse veiligheidsdienst PST en Duitse politie hebben vanmorgen in Oslo en Duitsland in totaal drie mannen gearresteerd op verdenking van het beramen van terreuraanslagen.

Het gaat om een 39-jarige Noor van Oeigoerse komaf (Oeigoeren zijn een islamitische bevolkingsgroep in het westen van China), een 31-jarige Oezbeek en een 37-jarige Irakees met beiden een verblijfsvergunning voor Noorwegen. Alledrie de mannen zijn woonachtig in Oslo. Waarvoor het trio exact is opgepakt, wil de PST niet kwijt. Een woordvoerder gaf wel toe dat het hier draait om islamitisch terrorisme en dat er internationale netwerken bij betrokken zijn, maar ging verder niet in op details. Volgens Noorse terreurdeskundigen gaat het hier om leden van Al Quaida en waren er plannen om in Noorwegen een soortgelijke aanslag als in New York en Londen te plegen. Het drietal werd al meer dan een jaar in de gaten gehouden.

Opmars
In Noorwegen is het extreem islamisme fors in opmars en daarover schreef de PST dit jaar al een rapport aan de regering. Krachtens Janne Kristiansen, hoofd van de PST, mag die ontwikkeling zorgwekkend worden genoemd. "We zien trenden en ontwikkelingen die lijken op wat er in andere Europese landen gebeurt." De bazin van de Noorse veiligheidsdienst ziet een toenemende radicalisering in islamitische milieus. "Dit maakt ons heel erg bezorgd. Het is een groeiend probleem, ook buiten Oslo." De PST vreest dat er in Noorwegen een reële terreurkans bestaat vanwege het feit dat het land lid is van de NAVO en momenteel troepen in Afghanistan heeft gestationeerd.

Afghaanse justitieambtenaren willen in Finland blijven

KUOPIO - Vier Afghaanse justitieambtenaren die in Finland een cursus volgden, weigeren terug te keren naar het Zuid-Aziatische land en hebben nu asiel aangevraagd.

In februari en mei reisden in totaal 20 hogere Afghaanse overheidsdienaren naar de Finse stad Kuopio om meer te leren over samenwerking tussen politie en openbaar aanklager. Gedurende beide cursussen waren er telkens twee deelnemers die na afloop niet naar huis wilden terugkeren. In plaats daarvan vroegen ze asiel aan. Drie van hen zijn officier van justitie, de vierde is een politieagent. De plaatselijke krant Savon Sanomat schrijft dat het incident tot gevolg kan hebben dat Afghaanse ambtenaren niet langer in het buitenland cursussen mogen volgen.

woensdag 7 juli 2010

Veteraan redt Rosenborg van blamage

TRONDHEIM - De eerste wedstrijd na de zomeronderbreking had voor Rosenborg BK in een slechte beurt kunnen eindigen. Pas vlak voor tijd schoot de 40-jarige middenvelder Roar Strand de ploeg uit Trondheim naar een bleke 1-0 zege op Sandefjord, de nummer laatst in de Noorse eredivisie.

Roar Strand is een icoon bij Rosenborg. Al vanaf 1989 speelt hij op slechts één seizoen na onafgebroken voor de Trondheimers. Dit voetbaljaargang was 'Superman', zoals Strand liefkozend door de Rosenborg-fans wordt genoemd, maandenlang uit de roulatie vanwege een hardnekkige bronchitis. Toch voelde hij zich weer in zoverre opgeknapt dat hij tegen Sandefjord plaats op de reservebank kon nemen. Lang leek het erop dat de laagvliegers uit de gelijknamige Zuid-Noorse fjordenstad voor een stunt gingen zorgen. Sandefjord had uit veertien eerder gespeelde wedstrijden dit seizoen een schamele zes punten vergaard. Maar de doelpuntenmachine bij 'RBK' wilde maar niet warmdraaien en de bezoekers wreven zich al voorzichtig in hun handen met een in het verschiet liggende 0-0. Uit wanhoop zette oefenmeester Nils Arne Eggen een klein kwartier voor tijd zijn troef in: Roar Strand. Een gouden wissel zo bleek even later. Na enkele goede combinaties en zelfs een kans voor de veteraan kwam de verlossing dan toch drie minuten voor het eindsignaal toen Strand zijn team vanaf vijftien meter naar 1-0 schoot. Daarmee staat Rosenborg nu alleen bovenaan en heeft drie punten voorsprong op Tromsø IL dat opnieuw - net als in het laatste duel voor de zomerstop - een uitglijder maakte. Ditmaal gingen de Noord-Noren op eigen veld over de knie bij Aalesunds FK: 0-1. Vålerenga IF uit Oslo volgt na een 4-1 overwinning uit op Lillestrøm SK direct daarachter en bezet derhalve de derde plek in de Tippeligaen.

Centrum uitgeprocedeerde asielzoekers afgebrand

LIER - Bij elkaar drie slaapbarakken in een centrum voor uitgeprocedeerde asielzoekers gingen vanacht in het Noorse Lierskogen in vlammen op. Volgens de politie is de brand aangestoken.

Door deze brand heeft Noorwegen geen complex meer over waar mensen die het land moeten verlaten kunnen worden opgevangen. Gisternacht braken ongeregeldheden uit in een ander uitzettingscentrum in de gemeente Nannestad en werd het complex door brandstichting volledig in de as gelegd. Niemand raakte bij de branden gewond, slechts twee personen werden voor onderzoek doorgestuurd naar een plaatselijke arts. De politie gaat ervanuit dat ook de brand in Lierskogen, een dorp in de gemeente Lier, is aangestoken, omdat deze tegelijkertijd in de drie afzonderlijke barakken begon. In totaal verbleven hier 140 mensen, inclusief vrouwen en kinderen. Zij zijn nu tijdelijk in een nabijgelegen school ondergebracht.

dinsdag 6 juli 2010

Zweedse feministen verbanden geld

VISBY - Sommige politieke partijen gebruiken wel heel rigoureuze middelen om aandacht te trekken. De Zweedse feministische partij verbrandde vanochtend ruim 10.000 euro aan bankbiljetten.

Straks in september gaan de Zweden naar de stembus om een nieuwe volksvertegenwoordiging te kiezen. Daar waar de meeste kandidaten het land doorreizen en met debatten het vizier op zich gericht weten te krijgen, doen anderen dit op wel een zeer omstreden wijze. In de stad Visby op het eiland Gotland voerde Gudrun Schyman, partijleidster van Feministisch Initatief (IF), 100.000 Zweedse kronen aan een rokende barbecue. Hiermee wilde de politieke organisatie opmerkzaamheid voor het verschil in salaris tussen mannen en vrouwen. "We verbranden het geld, omdat we willen laten zien hoeveel vrouwen per minuut aan loon mislopen", reageerde Schyman en gaf tegelijkertijd toe dat de actie als wanhopig kan worden beschouwd. "Het is een democratisch schandaal dat wij een samenleving hebben die decennium in, decennium uit vrouwen systematisch discrimineert. Ik weet dat velen verontwaardigd en kwaad zijn over deze daad, maar wij zijn geen liefdadigheidsinstelling; wij zijn een politieke partij die verandering wil." Het geld is volgens FI geschonken door een reclamebureau - een bedrijf waarvan de eigenaren nota bene mannen zijn. Betaalmiddelen vernietigen door ze letterlijk in brand te steken, is krachtens een woordvoerder van de Zweedse centrale bank niet verboden.

"Respectloos"
Maar zoals verwacht heeft de actie heel wat negatieve responsen losgemaakt. "Dit is respectloos tegenover mensen die in armoede leven", verklaarde Annika Qarlsson, voorzitter voor het vrouwencollectief van de Zweedse sociaalliberalen, Centerpartiet. "Een belediging aan het adres van iedereen die moeite heeft om rond te komen en keihard voor een hongerloontje moet werken. Ik vind niet dat ze iets constructiefs hebben laten zien." Ook het Zweedse Leger des Heils toonde zich kritisch: "Dat was een heleboel geld waarvan we voor veel maaltijden hadden kunnen zorgen", zei Elisabeth Fredell van de organisatie Stadsmissionen. Leden van de Zweedse socialistische partij en de liberaalkonservatieven noemden het gebaar door FI respectievelijk 'geen serieuze manier om aandacht te trekken' en 'volledig onbegrijpelijk en onverantwoordelijk'.

Steun
Niettemin kregen de feministen ook steun voor hun protest. "Ik begrijp de symboliek, vrouwen hebben een slechtere positie. Dit is de wijze van FI om dat uit te drukken en dat respecteer ik", vond Angela Beausang, voorzitter van ROKS, een organisatie die zich in Zweden inzet voor mishandelde vrouwen en meisjes. Waar de pecunia anders voor gebruikt hadden kunnen worden, hangt volgens haar af waar je dat mee vergelijkt. "Ze hebben het geld per slot van rekening gekregen van degenen die er genoeg van hebben."
 
Copyright © 2010 DeNoordse.nl. Alle rechten voorbehouden