zondag 31 januari 2010

Puck doodt ijshockeyscheidsrechter

RAMSELE - Een Zweedse ijshockeyscheidsrechter is gisteren overleden nadat hij een puck in zijn nek had gekregen.

Nooit eerder in Zweden vond een dergelijk bizar doodsongeluk tijdens het ijshockey plaats. Gedurende een wedstrijd tussen twee juniorenteams in het Noord-Zweedse dorp Ramsele werd de 62-jarige arbiter door de puk in zijn nek of tegen het achterhoofd getroffen en viel hij vervolgens op het ijs. Een toegesnelde ambulancemedewerker probeerde de man direct te reanimeren, maar dit mocht niet meer baten. De politie heeft het incident in onderzoek genomen.

Opnieuw nepartsen Finland betrapt

HELSINKI - Finland is wederom in de ban van nepdokters. Dit keer worden vier medicijnstudenten verdacht van het onwettig praktiseren van de geneeskunst.

Eerder deze maand berichtte DeNoordse.nl al over een neparts die lange tijd ongestoord het vak had kunnen uitoefenen. Hij schreef onder meer een hele reeks geneesmiddelen aan patiënten voor, voordat een eigenaardige medicijnenbestelling hem de das om deed. Intern onderzoek toonde snel aan dat de man helemaal niet over de vereiste doktersdiploma's bleek te beschikken. Nu heeft Valvira, de Finse gezondheidsinspectie, andermaal vier studenten betrapt die ondanks dat ze hun opleiding nog niet hadden voltooid alvast als dokter aan de slag waren gegaan. In Finland hebben medicijnstudenten 10 jaar de tijd om hun studie af te ronden.

zaterdag 30 januari 2010

Noord-Zweeds stadje behoudt zijn 'geile' kerk

STORUMAN - Over de naam worden heel wat grapjes gemaakt. Toch is de leiding van de Kåtakyrkan, lettelijk 'Geilekerk', in het Zweedse Storuman niet van plan de titel van het gebedshuis te wijzigen.

Een bezoekje aan de inmiddels binnen Zweden beroemde kerk gaat bijna niet zonder ook een geintje over de naam paraat te hebben. Toch zijn seksuele zinspelingen allang achterhaald. Het woord kåt betekent in de Zweedse volksmond dan wel geil, maar verwijst tevens naar een Samische tentwoning. Niet ongebruikelijk in dit deel van Lapland. En dat is nu precies zoals de kerk in kwestie eruitziet. Over de beladen naam is de afgelopen tijd heel wat gedebatteerd. Vorige week nog kwam de suggestie om het godshuis om te dopen in Kyrkkåtan, wat voor de minder seksfantasten zoiets als 'Kerktent' zou betekenen. Maar vicaris Ronny Thellbro ziet die aanpassing totaal niet zitten. "Er is geen enkele aanleiding voor een naamswijziging. Daar zou alleen maar de ziel van de kerk door verdwijnen. De naam hangt namelijk heel sterk samen met het karakter van het gebouw." Thellbro's beslissing is met vreugde ontvangen door kerkgangers uit de nabijgelegen dorpen Kåtaholmen en Kåtaviken.

Wanderson van Gais naar Feyenoord

GOTENBURG/ROTTERDAM - Aanvaller Wanderson do Carmo stapt over van Gais naar Feyenoord. De 23-jarige Braziliaan wordt een halfjaar van de club uit Gotenburg gehuurd.

Al een tijdje lang deden de geruchten de ronde over de komst van de goaltjesdief, maar nu is de overgang dan toch beklonken. In verband met de financiële moeilijkheden van Feyenoord kon Wanderson niet eerder worden gehaald dan dat Andwelé Slory was verkocht. Die transfer kwam uiteindelijk eerder vandaag rond. Vorig jaar werd Wanderson met 18 doelpunten uit 29 wedstrijden gedeeld topscorer in de Allsvenskan, de hoogste Zweedse voetbalcompetitie. Met de huur is een bedrag gemoeid van 700.000 euro.

vrijdag 29 januari 2010

Finse veerboot vast in ijs Oostzee

HELSINKI - Een veerboot van de Finse rederij Eckerö Line zit vast in het ijs van de Baltische Zee.

De Nordlandia vertrok eerder vandaag vanuit Helsinki naar de Estische hoofdstad Tallinn, maar kwam niet ver buitengaats al in de problemen. Het ijs van de Oostzee bleek een te groot obstakel voor het schip met 850 passagiers aan boord. Een passerende veerboot van Silja Lines leek even de reddende engel te worden en maakte de route voor de Nordlandia weer bevaarbaar. De vreugde was echter van korte duur, omdat het vaartuig opnieuw, circa 15 kilometer ten zuiden van Helsinki, vastraakte. Een ijsbreker is nu op weg teneinde definitief korte metten met de 'bevroren golven' te maken.

Malmö opent allereerste 5-sterrenhotel

MALMÖ - Met de opening van Hotel Renaissance heeft ook Malmö nu een 5-sterrenhotel. De derde stad van Zweden kan daarmee de concurrentiestrijd aan met Kopenhagen dat al eerder soortgelijke luxe hotels opende.

Het gastenverblijf ligt op steenworpafstand van Stortorget, het centrale plein in de oude Hanzestad. Malmö is tevens de thuishaven van de Turning Torso, met een lengte van 190 meter de hoogste toren van Zweden. Reizigers die zich in Zuid-Zweden graag in de watten laten leggen zonder teveel op de centen te letten, hoeven nu niet langer de Sont naar Kopenhagen over te steken. Ook de nabijheid van luchthaven Kastrup bij de Deense hoofdstad, op 35 minuten treinafstand, is een goede impuls om aan de Zweedse kant te resideren. Renaissance Malmö is het achtste 5-sterrenhotel in Zweden en heeft 128 kamers, ingericht in een voormalige markthal. Reken voor een nachtje doorbrengen in deze chique herberg op een prijs van 93 tot 200 euro, exclusief toeristenbelasting.

donderdag 28 januari 2010

Geen Deens verbod op boerka

KOPENHAGEN - De regering van Denemarken wil af van boerka's en gezichtssluiers op scholen, de werkplaats en in openbare gebouwen. Maar een verbod op het dragen van de islamitische kledij komt er niet.

Het debat over de boerka en nikab brak een halfjaar geleden los toen de conservatieve politicus Naser Khader een verbod op de gezichtsbedekkende kleding voorstelde. De regering stelde daarop een commissie aan om het thema te onderzoeken. In een verklaring die het kabinet vandaag naar buiten bracht, onder de titel 'Boerka en nikab horen niet thuis in de Deense samenleving', zien de ministers evenwel geen reden om een verbod in te voeren. Wel willen ze dat werkgevers in de openbare sector het volste recht krijgen om van hun werknemers te eisen gezichtbedekkende kledingstukken thuis te laten. Ook politie, treinconducteurs en buschauffeurs moeten vrouwen van vrouwen in het openbaar vervoer kunnen verlangen dat ze hun gezichtssluiers afzetten. Bovendien wil de Deense regering zwaardere straffen voor personen die anderen dwingen een boerka of nikab te dragen. Overtreders kunnen straks tot vier jaar gevangenis tegemoet zien.

Verdwaalde ijsbeer doodgeschoten in IJsland

THORSHAVEN - Niet vaak wordt er in IJsland een ijsbeer gespot. Maar wanneer dat wel het geval is, betekent het direct groot alarm. Zo liep ook nu een ijsbeer in de gaten en moest dat uiteindelijk met de dood bekopen.

Het dier werd gisterenmiddag rondom Þistilfjörður (Distelfjord), in het noordoosten van IJsland, voor het eerst waargenomen. Echter, nadat de gealarmeerde politie hem uit het oog had verloren, openden agenten en jagers vandaag de jacht. De beer dook op bij een boerderij met een schaapskooi en de nerveuze bewoonster belde onmiddellijk de politie. "Hij maakte geen geluid op de plaats waar hij stond bij de schaapskooi. Dat was maar tien meter bij me vandaan", vertelt Svanvhít Geirsdóttir. "Ik ben dus het huis ingerend, want ik wilde hem niet in de weg lopen. Je weet nooit hoe deze dieren reageren en ze kunnen hard rennen." Vanaf de zolder nam ze contact op met de politie die kort daarop arriveerde en de ijsbeer doodschoot. Ondanks dat natuurorganisaties dit roofdier aanmerken als een kwetsbaar soort, geniet hij in IJsland geen speciale bescherming. Vanwege de klimaatverandering verwachten biologen dat er in de nabije toekomst, vooral uit Groenland, veel meer ijsberen richting IJsland zullen komen.

Weergoden sparen Noord-Europa niet

GOTENBURG - Sneeuwstormen, gladheid, Siberische winden. Niets blijft Scandinavië momenteel bespaard.

Na een relatief rustige week in de noordelijke landen is de winter weer terug. Denemarken, Noorwegen en Zweden kregen het de afgelopen dagen flink te verduren. Een sneeuwfront vanuit het noorden legde het verkeer in de drie landen op vele plaatsen volledig stil. Noord-Noorwegen kreeg te maken met een zware storm. Vooral in Finnmark, Troms en het noorden van Nordland waaide het uitermate hard. "Het is voor het eerst sinds het noodweer Narve van vier jaar geleden dat we voor het hele noorden van het land een stormwaarschuwing hebben uitgezonden", vertelt meteoroloog Ane Fors. "En dat is zeer ongebruikelijk." In het westen van Noorwegen wordt meer sneeuw verwacht en gaat de temperatuur verder omlaag. De Noorse weerkundigen zien daaruit flinke gladheid ontstaan.

Denemarken
Het Deense wegverkeer zucht onder de genereuze sneeuwval. Op het eiland Bornholm waren daardoor gisteren nagenoeg alle wegen afgesloten. Vanacht werden de belangrijkste verkeersaders opnieuw begaanbaar gemaakt, regionale bussen rijden weer, zij het met vertraging. In het zuiden van Denemarken hadden de hulpdiensten het druk vanwege gladheid en ook op de eilanden Lolland en Falster kampt het verkeer met problemen door de witte neerslag.

Zweden
Vanuit heel Zweden komen meldingen over verkeersongelukken, echter, zonder ernstig persoonlijk letsel. Op snelweg E4, ten noorden van de stad Örnsköldsvik, kwam het autoverkeer geheel tot stilstand nadat een vrachtwagen met aanhanger dwars over de weg was gegleden. De Zweedse weerdienst (SMHI) waarschuwt voor aanhoudend chaotisch winterweer in de oostelijke helft van het land. Vanaf Lapland tot aan Blekinge in het zuiden verwachten de meteorologen harde wind en ijs op de wegen. Voor het zuidelijke deel van de Oostzee heeft de SMHI zelfs een weeralarm afgegeven in verband met storm en snel veranderende waterstanden.

woensdag 27 januari 2010

Vier doden bij helikopterongeluk Noorwegen

OSLO - In het Oslofjord nabij de Noorse hoofdstad is vanmiddag een helikopter op het ijs neergestort. Daarbij zijn de piloot en drie passagiers om het leven gekomen.

Het ongeluk gebeurde circa 100 meter uit de kust bij het plaatsje Horten. Over de precieze oorzaak tast de politie in het duister. Twee helikopters van Midtnorsk Helikopterservice waren op weg naar Oslo. Een ooggetuige verklaarde dat de propellor van een van de twee toestellen het ijs raakte, waarna de helikopter - van het type Robinson R44 Astro - door het ijs ging. Hulpdiensten waren snel ter plaatse, maar slecht weer, mist en de stroming in het water bemoeilijkten de reddingsoperatie aanzienlijk. Eerder deze avond werd het wrak teruggevonden. Een miniduikboot vond enige tijd later de lichamen van de inzittenden. Het is alweer het achttiende helikopterongeluk in Noorwegen in tien jaar tijd.

Een sprookje vanuit de gevangenis

KOPENHAGEN - "Heel lang geleden was er eens..." Ook voor kinderen van langdurig gestraften in Denemarken en Zweden wordt het straks mogelijk om voor het slapen gaan de stem van pappa of mamma vanachter de tralies te horen.

In Groot-Brittannië is een voorleesproject al een daverend succes geworden. Britse gevangenen hebben al aantal jaren de mogelijkheid om zelf een cd met verhaaltjes voor hun kinderen op te nemen. Hetzelfde geldt voor zeelieden en soldaten gestationeerd in Afghanistan. Als een lopend vuurtje breidt het idee zich momenteel uit. Nu bijvoorbeeld naar Denemarken en Zweden. Maar het Deense gevangeniswezen wil dat gevangenen veel meer gaan doen dan louter verhaaltjes voorlezen. "Het grootste gedeelte van de gestraften hier heeft nauwelijks een school bezocht en kunnen helemaal niet aan dit project deelnemen", vertelt Susanne Mose Holm, werkzaam voor de penitentiaire inrichting in Ringe. "Ze kunnen niet lezen, in ieder geval geen Deens, want het merendeel heeft een andere etnische achtergrond."

Subsidieaanvraag
Het gevangeniswezen heeft inmiddels een subsidieaanvraag ingediend van 45.000 euro. Met het geld kunnen technische apparatuur, personeel en evaluatie worden betaald. "Veel gevangenen missen tijdens hun straf het gevoel met hun kinderen. Bovendien hebben ouders met een andere etnische oorsprong niet dezelfde familietradities", gaat Mose Holm verder. "Daarom willen we bijvoorbeeld lezingen houden over de ontwikkeling van een kind. Een medewerker van de bibliotheek zal vertellen over het voorlezen aan kinderen." De gevangenis van Ringe is tevens van plan om creativiteit te bevorderen. Zo kunnen gevangenen straks zelf de cover van hun verhalen-cd ontwerpen. Volgens Mose Holm kan creativiteit hen ook motiveren om weer met school te beginnen.

dinsdag 26 januari 2010

Duitse ambassadeur IJsland dood in auto-ongeluk

REYKJAVIK - Karl-Ulrich Müller, de Duitse ambassadeur in IJsland, is bij een verkeersongeluk om het leven gekomen.

Afgelopen zaterdag was Müller vanuit Reykjavik vertrokken richting Akureyri in het noorden van de vulkanische eilandnatie. Maandag werd hij als vermist opgegeven en de politie zette direct een zoekactie met helikopters op touw. Het lichaam van de Duitse ambassadeur werd later teruggevonden in zijn auto. Aangenomen wordt dat Müller van de weg afraakte en in de rivier terechtkwam. De politie onderzoekt het ongeluk. Karl-Ulrich Müller was sinds 2007 de eerste diplomaat voor Duitsland in Reykjavik.

Overgang Saab naar Spyker definitief

DETROIT/STOCKHOLM - Saab Spyker Automobiles, zo luidt de nieuwe naam voor de autofabriek die vandaag van eigenaar wisselde. Na uiterst moeizame onderhandelingen verkocht het Amerikaanse General Motors (GM) Saab vandaag dan toch aan de Nederlandse sportautobouwer Spyker Cars.

Gisteren al riepen de Zweedse media om het hardst dat de deal was beklonken. Maar de woordvoerders van beide partijen spraken dergelijke berichten tegen. Nog langdurig zaten vertegenwoordigers van GM en Spyker vandaag om de tafel. "GM, Spyker en de Zweedse regering hebben hard en met veel creativiteit gewerkt voor een deal die een langdurige toekomst voor het merk verzekert", reageert John Smith, vicedirecteur van GM, enthousiast. "Vanaf april kunnen de nieuwe Saab-modellen 9-5 en 9-4x worden geproduceerd. Ze passen perfect voor Amerika." Dit laatste houdt dus in dat Saab Spyker samen zal werken met Saab-handelaren in de Verenigde Staten en auto's aan de Amerikaanse markt zal leveren. Bovendien zullen overal ter wereld Saab-eigenaars hun garantiezekerheid behouden.

'Mannen die vrouwen haten' verovert Gouden Kever

STOCKHOLM - De film Män som hatar kvinnor (Mannen die vrouwen haten) heeft een Guldbagge, Gouden Kever, in de wacht gesleept voor beste Zweedse speelfilm.

Op het Zweedse Guldbaggegala in Stockholm waren het er overeens: 'Mannen die vrouwen haten' was de productie van het jaar. Het gelijknamige boek van de inmiddels overleden schrijver Stieg Larsson stond aan de basis van de over heel Scandinavië razend populaire film. Een maand na de première op 25 februari 2009 waren al 1,8 miljoen mensen de bioscoopkassa's gepasseerd. Ook actrice Noomi Rapace, die een van de hoofdrollen vertolkt, nam een Gouden Kever mee naar huis. Samen met de publieksprijs veroverde 'Mannen die vrouwen haten' derhalve drie Gouden Kevers. De regie van de film was in handen van de succesvolle Deense regisseur Niels Arden Oplev.

George Clooney
Met het Guldbaggegala in volle gang, arriveerde elders in Zweden, in het noordelijk gelegen Östersund, de Amerikaanse acteur George Clooney. De openingsscène van de nieuwe film The American speelt zich af in Singsjön in de provincie Jämtland. Clooney heeft er blijkbaar zin in. Na aankomst op het vliegveld van Östersund grapte hij met de aanwezige pers en gooide met sneeuwballen. De Zweedse media loopt al weken warm voor het bezoek van de Amerikaanse ster.

maandag 25 januari 2010

Deense bisschoppen vergaderen voor een vermogen



KOPENHAGEN - Dat Jezus volgens het christelijk geloof bescheidenheid predikte en daarvan zelf het levende bewijs was, kan Deense bisschoppen klaarblijkelijk weinig imponeren. De kerkleiders spenderen tijdens hun vergaderingen namelijk een fortuin...

Religieus Denemarken staat op zijn achterste benen. Vandaag werd bekend waar een fors deel van de contributie eigenlijk heengaat die de leden van de Deense Volkskerk ieder jaar trouw afdragen. Juist, naar feestende bisschoppen. De twaalf kerkhoofden die Denemarken rijk is, laten zich tijdens hun vergaderingen ongegeneerd in de watten leggen. Iedere zitting is goed voor een nota van duizenden euro's aan luxe diners, exclusieve wijnen en hotelovernachtingen. Zo laafden de aanwezigen van bij elkaar zes bisschoppelijke conferenties voor niet minder dan 30.000 euro aan versnaperingen. Gebruikelijk hebben de bijeenkomsten plaats in een chique gourmethotel in de stad Nyborg.

Napluizen
Het napluizen van de horecareçu's bracht nog iets aan het licht. Namelijk dat bepaalde patriarchale vergaderingen niet geheel exclusief voor bisschoppen waren weggelegd. Ook kantoorchefs, medewerkers en echtgenotes deelden mee in de feestvreugde. Een hotelverblijf kostte 230 euro per persoon per nacht, daar waar net over de 100 euro is toegestaan. Ondanks dat de te hoge uitgaven tegen de regels zijn, trekken de mijterdragers geenszins het boetekleed aan. Zo reageert Kjeld Holm, leider van het bisdom Århus: "Wij willen het ook graag eens feestelijk hebben en dat vind ik helemaal niet onredelijk. Men kan altijd wel ergens zijn kinnesinne over uiten."

Schoten afgevuurd op flat mullah Krekar

OSLO - Afgelopen nacht zijn er schoten gelost op het appartement van mullah Krekar in de wijk Tøyen in Oslo. Een schoonzoon van de voormalige terroristenleider raakte gewond.

Wie er op de flat schoot, is voor de politie nog een raadsel. Vlak voor twee uur vannacht trachtte een onbekend aantal personen de toegang tot de woning te forceren door op de buitendeur en een raam te schieten. In de flat waren op dat moment Krekar en vier familieleden aanwezig. Getuigen zag direct na het incident twee mannen de benen nemen. Mullah Krekar, een Koerdische Irakees die eigenlijk Najmuddin Faraj Ahmad heet, kwam in 1991 vanuit Irak naar Noorwegen als vluchteling. Een status als zodanig kreeg hij echter niet, maar toch bleef hij jarenlang pendelen tussen Oslo en Iraaks Koerdistan.

Terreurbeweging
Onderwijl was hij leider geworden van Ansar al-Islam (Partisanen van de Islam), een islamitische terreurbeweging. Deze groep is verantwoordelijk voor een reeks aanslagen, gericht tegen Koerdische politici. Mede daardoor belandde dit duistere gezelschap op de terreurlijst van de Verenigde Naties. In 2002 werd Krekar tijdens een tussenlanding op Schiphol nog gearresteerd en zat vier maanden vast voor verdenking van terroristische activiteiten. Noorwegen wees hem in 2003 officieel uit. Tot op heden verblijft hij niettemin in de Noorse hoofdstad, omdat hem in Irak vanwege zijn terreurverleden de doodstraf boven het hoofd hangt.

zondag 24 januari 2010

Nederlandse sportautofabriek heeft overname Saab bijna rond

STOCKHOLM - Niets staat de overname van Saab Automobile door het Nederlandse Spyker Cars nog in de weg. General Motors (GM), de huidige eigenaar van het Zweedse automerk, ging vandaag akkoord met de financiering.

Twee weken geleden lagen de kaarten heel anders voor Saab. Nieuwe biedingen van geïnteresseerden werden door GM pertinent afgewezen, waarop de Amerikaanse firma de afwikkeling begon. Er bestond louter een theoretische kans dat de autofabrikant kon worden doorverkocht. Ondanks dat de vraagprijs van GM niet mis was - 310 miljoen euro - stortte Spyker zich in een allerlaatste eindspurt. En met succes. Dit weekeinde onderhandelden de Amerikanen en Nederlanders in Stockholm en vandaag bleek dat de eigenaar toch bereid is overstag te gaan voor de financieringsvoorstellen van Spyker.

Positief
Jöran Hägglund, de Zweedse staatssecretaris van Economische Zaken bekijkt de onderhandelingen vol optimisme. "Het feit dat er nu intensiever wordt onderhandeld, geeft het gevoel dat het voor beide partijen menens is en dat alles tot een goed en positief einde komt." Een vooraanstaand onderdeel van de gesprekken is dat Spyker aanspraak kan maken op leningsgaranties van Riksgälden, de interne staatsbank van Zweden. Dit financiële orgaan behandelt de lening door de Europese Investeringsbank (EIB) aan Spyker. Verwacht wordt dat de overname van Saab begin volgende week rond is.

Bergkoningin Anja Pärson al na tien seconden uit de race

CORTINA D'AMPEZZO - Tien seconden duurde het avontuur vanochtend voor Anja Pärson op de piste van Cortina in Noord-Italië. De befaamde Zweedse skiester ging vervolgens onderuit wat voor haar het einde betekende van de reuzenslaslom.

In de wintersportwereld is Anja Pärson een fenomeen. De 28-jarige Zweedse greep de afgelopen jaren de ene na de andere overwinning op het mondiale skitoneel. Behalve een gigantische palmares van liefst 82 podiumplaatsen pakte ze op 18 januari vorig jaar in het Oostenrijkse Altenmarkt-Zauchensee tijdens de afdaling haar 40ste wereldbekerzege. Ze werd daarmee de vierde vrouw in de geschiedenis die dat aantal prijzen binnenhaalde. In Cortina d'Ampezzo presteert Pärson normaal gesproken prima. Hier won ze in 2003 nog de reuzenslalom. Maar vanochtend waren de druiven zuur. Na slechts 10 seconden gleed ze weg en daarmee was het over en uit voor wat betreft deze wedstrijd. Anja Pärson is overigens bezig aan haar laatste seizoen. Afgelopen voorjaar maakte ze bekend de ski's na dit jaar aan de wilgen te hangen.

zaterdag 23 januari 2010

Vrouw houdt onaangekondigde naaktexpositie in museum

BERGEN - Een nachtelijke tentoonstelling levend naakt? Het had zomaar gekund. Ware het niet dat een museum in het Noorse Bergen hierover niets op het programma had staan...

Het was gisteren al laat op de avond toen de Bergense politie een bijzondere melding binnenkreeg. Passanten hadden op een bouwsteiger bij het Historisch Museum een naakte vrouw gezien. Maar waar de gearriveerde agenten ook zochten, een dame in evakostuum werd niet aangetroffen. Diep in de nacht kwam er een tweede telefoontje. Opnieuw was de 'kunstzinnige exhibitioniste' waargenomen, dit keer ín het museum. Tegelijkertijd klonk het alarm. Samen met een bewakingsdienst nam de politie poolshoogte in het cultureel centrum. Tot hun grote verbazing vonden ze een volledig naakte vrouw, gewikkeld in een tapijt. Het excentrieke kunstproject werd meegenomen naar het bureau voor verhoor. Nog altijd is het een mysterie hoe de vrouw zich toegang tot het museum wist te verschaffen en wat eigenlijk haar bedoeling met het bezoek in de vroege ochtenduren was.

vrijdag 22 januari 2010

Zweedstalige Finnen pessimistisch over toekomst taal

HELSINKI - De toekomst van het Zweeds in Finland blijft de gemoederen bezighouden. Steeds minder sprekers van de taal zien nog perspectief voor hun idioom.

Voorgaande weken berichtte deze webkrant al verscheidene keren over de moeilijkheden waar de Zweedse taal in Finland mee te maken heeft. De situatie kan precair worden genoemd, aangezien de Finstaligen zich in een enquête hebben uitgesproken tegen de verplichte Zweedse lessen op school. Met de publicatie van Barometern 09, het jaarlijks terugkerende rapport dat de opinies in Zweeds Finland peilt, lijkt de toekomst van het Zweeds er nog bleker uit te zien. Slechts 67 procent van de Zweedstaligen gelooft dat hun idioom in Finland blijft voortbestaan. Vijf jaar geleden was dat percentage nog 87 procent. Onderzoekers verklaren de daling door de verslechterde omstandigheden voor de Zweedse Finnen. Zo werd afgelopen jaar onder andere de gedeeltelijk Zweedstalige gemeente Sipoo voor een flink stuk geannexeerd door Helsinki waar Fins domineert, weten ministers vaak niet hoeveel Finnen er zijn die Zweeds als moedertaal spreken en ging bovendien het mes in het budget voor de Zweedstalige tak van staatsomroep YLE.

Noorse doorkruist Antarctica op spierkracht

ANTARCTICA - Na een tocht van ruim twee maanden zijn de Noorse Cecilie Skog en de Amerikaan Ryan Waters op eigen kracht Antarctica overgestoken. Het duo legde de gehele afstand van 1800 kilometer af op ski's.

Al eerder in het verleden ondernamen mensen de oversteek van 's werelds zuidelijkste continent. Maar altijd werd er gebruikt gemaakt van wind en zeilen als voortstuwing. De onderneming van Skog en Waters verliep daarentegen volledig op spierkracht. Medio november ving de expeditie aan op Berkner Island, een schiereiland van Antarctica ten zuiden van Zuid-Amerika. Na 49 dagen, op Oudejaarsdag, passeerde het tweetal de Zuidpool en vanaf dat moment ging de reis weer noordwaarts. Ondanks alle ontberingen, Skog viel 15 kilo af en Waters zelfs ruim 20 kilo, arriveerden ze gisteravond moe maar voldaan op het Ross-ijsplateau, ongeveer ter hoogte van Nieuw-Zeeland. De uit Ålesund afkomstige Cecilie Skog was in 2006 de enige vrouw ter wereld die de hoogste bergen van ieder werelddeel, de Zeven Toppen, had beklommen. Verder bereikte ze als tweede vrouw, na de Zweedse Tina Sjögren, op ski's vanaf het vasteland de Noordpool.

donderdag 21 januari 2010

Tromsø krijgt wellicht noordelijkste moskee ter wereld

TROMSØ - Misschien duurt het niet eens zo lang meer of er klinken islamitische gebedsoproepen in het noorden van Noorwegen. In de stad Tromsø bestaan er reële plannen voor de bouw van de noordelijkste moskee ter wereld.

Officieel telt de islamitische gemeenschap van Tromsø slechts 296 leden. Toch wil deze moslimvereniging, Alnor Senter, een eigen moskee laten bouwen. De reden hiervoor is dat een Saoedische zakenman het bestuur van de gemeenschap een schenking wil doen van 2,5 miljoen euro. "We zijn nu op jacht naar een stuk grond en hopen dat de voorbereidingen voor de bouw deze zomer klaar zijn", vertelt Sandra Maryam Moe, hoofd van de gemeenschap. Verder benadrukt ze dat de financiële middelen vooral van een private geldschieter komen en niet van het ultraorthodoxe Saoedi-Arabië zelf. Wel geeft ze toe dat het feit dat de moskee de noordelijkste ter wereld kan worden, een goed verkoopargument is geweest.

Nokia biedt klanten gratis navigatiedienst aan

ESPOO - Nokia heeft de aanval geopend op producenten van navigatiesystemen. De Finse telefoonfabrikant biedt zijn klanten met onmiddellijke ingang een gratis GPS-dienst voor op de mobiele telefoon aan.

De vraag was niet hoe, maar wanneer Nokia zou komen met een nieuw strategisch plan. Al geruime tijd zag de telefoongigant zijn marktaandeel slinken en zodoende lagen de ontwikkelingen in de lijn der verwachting. Kopers van een Nokia-mobieltje moesten tot voor kort apart betalen om zich de weg te laten wijzen door een GPS-programma op de telefoon. Niettemin verandert de markt in vliegende vaart. In Amerika konden gebruikers, met Google Android op hun toestel, zich al verheugen op de door een satellietgestuurde gids. Nokia had dus eigenlijk geen keuze. Voor het duizelingwekkende bedrag van 5,7 miljard euro kocht het bedrijf daarom twee jaar geleden al NAVTEQ, een vervaardiger van digitale kaarten, op.

Cadeau
Nokia-directeur Jukka Hosio verwacht dat met dit cadeau aan kopers van mobiele telefoons de winst weer zal stijgen. Behalve een navigatiesysteem hebben bellers straks eveneens de beschikking over reisgids Lonely Planet en zelfs het beroemde culinaire naslagwerk, Michelin Guide. De Finnen gaan ervanuit dat het aantal gebruikers van GPS op de telefoon de komende tijd wereldwijd zal groeien van 27 naar 50 miljoen. Voorts betekende de aankondiging van het nieuwe markeringplan door Nokia een koude douche voor TomTom. De Nederlandse producent van navigatieapparaten zag zijn aandeel op de effectenbeurs in Amsterdam met 10,59 procent kelderen.

Hondenpoep Silkeborg 'uitgetest' als haarconditioner

SILKEBORG - Voor een vrouw uit het Deense Silkeborg was dinsdag wel heel letterlijk een dag waar een luchtje aan zat. De hoge nood van haar trouwe viervoeter had hier alles mee te maken.

Tijdens een ommetje van de 41-jarige vrouw en haar hond brak het onvermijdelijke ogenblik aan: Fido moest nodig. Precies op de stoep voor de deur van een woning draaide het dier een dampend hoopje. Daarop stapte de 68-jarige bewoner boos naar buiten en beval de vrouw de bolus onmiddellijk op te ruimen. Zij antwoordde dat ze thuis wel even een plastic zakje zou ophalen, maar daar nam de man geen genoegen mee. Hij achtervolgde haar door de straten van Silkeborg met in de ene hand... haar hondjes grote boodschap. Voorbijgangers keken perplex toe. Op een zeker moment kreeg de agressieve moraalridder de vrouw te pakken en smeerde de hondpoep uit over haar haar. De politie heeft de man inmiddels aangehouden. Hij zal worden vervolgd voor openlijke geweldpleging of in het minste geval ordeverstoring. De hond kwam met de schrik vrij.

woensdag 20 januari 2010

Datering Dode Zee-rollen nabij door Deense bijdrage

ODENSE - Voor het eerst in ruim 50 jaar tijd ligt de weg open voor de datering van de zogeheten Dode Zee-rollen. Prominent werk door onder anderen een Deense scheikundige resulteerde in deze wetenschappelijke opsteker.

Tussen eind jaren 40 tot en met midden jaren 50 werden in 11 verschillende grotten aan de noordwestkust van de Dode Zee grote hoeveelheden handgeschreven documenten gevonden. De rollen bevatten teksten in het Aramees, Hebreeuws en Grieks. Vermoedelijk stammen ze uit de periode 250 v. Chr. tot 50 n. Chr. en hebben een onschatbare waarde. Deze teksten zijn namelijk een van de zeldzame, eigentijdse bronnen die iets vertellen over het joodse leven van 2000 jaar geleden. Lang stoeiden wetenschappers met het bepalen van de ouderdom van de rollen. Om de tekst leesbaar te krijgen, hadden eerdere onderzoekers plantaardige olie gebruikt en over de perkamenten uitgesmeerd. Het vet maakte het maken van een goede datering er echter niet gemakkelijker op.

Splinternieuw
Maar het werk van een team onder leiding van de Deense chemicus Kaare Lund Rasmussen, die is verbonden aan Syddansk Universitet in Odense, heeft die kwestie nu zo goed als opgelost. Met deze splinternieuw ontwikkelde methode kan de olie worden verwijderd zonder de delicate perkamenten aan te tasten. Daarmee is het voor het eerst mogelijk om de ouderdom van de rollen op slechts 25 jaar nauwkeurig vast te stellen. Ruim 10 jaar lang werkten Rasmussen en zijn collega's aan de techniek. Waarschijnlijk is de volgende stap in het proces nu de beëindiging van de touwtrekkerij tussen Israël en Jordanië, aangezien beide landen aanspraak maken op de antieke documenten.

Zweedse hulporganisatie op Facebook blijkt necrofielenclub

GOTENBURG - Het zag er allemaal zo nobel uit. Een hulporganisatie voor Haïti in Zweden bood via Facebook een lidmaatschap aan voor omgerekend 15 eurocent. Nu blijkt achter de actie echter een necrofielenvereniging schuil te gaan.

Met afschuw reageren Zweedse media op het schandaal. Meer dan 200.000 goedwillende Zweden hadden zich op het internetforum Facebook bij de groep 2 kr per medlem till jordbävningsoffren i Haïti (2 kroon per lid voor de aardbevingsslachtoffers in Haïti) aangemeld. Daarmee dachten ze de zwaar getroffen eilandnatie een handje te helpen. In werkelijkheid steunden ze de lugubere plannen van een Zweedse necrofielenclub die met het geld lijken uit Haïti wil laten overvliegen om er seks mee te hebben. Het wordt op Facebook steeds gebruikelijker om een groep te starten die veel leden trekt, maar waar vervolgens de naam van wordt veranderd. In heel wat gevallen is het slechts om te provoceren of om bezoekers naar een andere website te lokken.

dinsdag 19 januari 2010

Referendum Icesave definitief vastgesteld

REYKJAVIK - Nederlandse en Britse ogen zijn 6 maart gericht op IJsland. Op die dag gaat de IJslandse bevolking namelijk naar de stembus voor het aangekondigde referendum over de Icesave-terugbetalingen.

Het verdrag over de aflossing van de schulden die het bankroet van Icesave achterliet, weegt als een molensteen om de IJslandse nek. President Grimsson sprak eerder deze maand al zijn veto uit over de afspraken die de regering had gemaakt met Nederland en Groot-Brittannië. Dit uiteraard tot grote woede van genoemde landen. Zij dachten met de overeenkomst de spaartegoeden, die bij het faillissement van Icesave in rook opgingen, weer langzamerhand terug te zien. Maar met de weigering van Grimsson om de afspraken te ondertekenen, komt nu de IJslandse bevolking aan het woord. Precies zoals in de grondwet staat geschreven. De regering heeft laten weten dat de volksraadpleging op 6 maart zal plaatsvinden. Overigens wijzen opiniepeilingen uit dat de meerderheid van de IJslanders tegen het terugbetalingsakkoord is.

Kritiek op wijlen Zweedse auteur Stieg Larsson

STOCKHOLM - De in 2004 overleden schrijver Stieg Larsson krijgt in een nieuw boek over zijn leven een veeg uit de pan. Kurdo Baksi, auteur van de biografie, verwijt zijn vriend Larsson in zijn hoedanigheid als journalist onder meer gebrek aan objectiviteit.

Ook in de Lage Landen heeft Larsson inmiddels een flinke schare trouwe lezers. Zijn Millennium-trilogie viel bij het publiek goed in de smaak. De reeks bestaat uit drie boeken, Mannen die vrouwen haten, De vrouw die met vuur speelde en Gerechtigheid, en werden na de plotselinge dood van Stieg Larsson in november 2004 gepubliceerd en onder andere vertaald in het Nederlands. Vorig jaar nog verscheen van eerstgenoemde titel een verfilming onder de naam Millennium - Mannen die vrouwen haten. Maar zijn biograaf is duidelijk niet onder de indruk van Larssons loopbaan als journalist.

"Ik vond mijn vriend geen slechte journalist, maar hij was ook zeker geen hele goede", meent Baksi. In zijn biografie tekent hij op hoe Larsson in zijn tijd als redacteur bij het Zweedse persbureau TT werkte. Zo brak hij volgens Baksi de journalistieke regels door te schrijven over een doodsbedreiging die tegen hemzelf was gericht, zonder zijn eigen naam te vermelden. Kenneth Ahlborn, de voormalige chef van Larsson bij TT, en Larssons vriendin Eva Gabrielsson hebben zich furieus uitgelaten over de kritiek. Kurdo Baksi zegt bereid te zijn om het archief van TT om te spitten teneinde zo zijn gelijk te bewijzen.

maandag 18 januari 2010

Onverwachte staking Fins luchthavenpersoneel

HELSINKI - Vanavond legde het grootste deel van het personeel in terminal 1 van luchthaven Helsinki-Vantaa onverwacht het werk neer. De staking heeft vooral invloed op vluchten door Blue1, SAS en Lufthansa.

Eerder deze avond stopte tweederde deel van de werknemers van de bagageafhandeling met werken en verliet het gebouw. Voor het personeel valt het moeilijk te verteren dat er externe arbeidskrachten worden ingezet, maar volgens werkgever ISS Aviations worden mensen van buiten alleen ingehuurd tijdens drukke perioden of wanneer er een griepepidemie heerst. De staking was voor het bedrijf dan ook een grote verrassing. Volgens een woordvoerder gelden hiervoor namelijk afspraken die zijn gemaakt met de vakbond voor luchtvaartpersoneel. Maar de vakbond klaagt op haar beurt dat de werknemers te lange diensten draaien. Mogelijk resulteert de staking in vertragingen van vluchten en extra wachttijd bij de bagagebanden. Naar verwachting pakken de bagagemedewerkers morgen de draad weer op.

Psychologische oorlog raast tussen Noorwegen en Zweden

GOTENBURG - Vlak voor het begin van de Olympische Winterspelen woedt er tussen Noorwegen en Zweden een psychologische oorlog. "Soms groei je door anderen neer te drukken."

Nog voordat er maar een schaats op het ijs van Vancouver is gezet, is de plaaggeest al uit de fles. In een filmpje dat onlangs op YouTube werd gezet, maakte de Noorse ski-equipe korte metten met de Zweedse winteratleten. De Noren zingen namelijk op denigrerende wijze over hun naaste buren. Op hun beurt pakken de Zweden vanavond Noorwegen terug. En dan niet alleen 's lands Olympische sporters. Nee, ook Alexander Rybak, winnaar van Songfestival 2009, en tv-presentator Fredrik Skavlan - nota bene een graag geziene gast op de Zweedse buis - krijgen ervanlangs tijdens het jaarlijkse sportgala op de Zweedse televisie.

Handschoen
"De handschoen is ons toegeworpen en wij zullen bovenop Noorwegen springen", legt gala-directeur Stephan Rimér uit. "Je kunt zeggen dat we het zat zijn." Eveneens zanger Magnus Uggla komt met een speciaal lied uit de verf. Zo drijft hij vanavond de spot met diverse bekende Noren en noemt hij het Noorse volk 'een stelletje vervloekte boeven'. Gala-presentator Peter Settman onderschrijft het treiteroffensief jegens het buurland. Lachend zegt hij: "De Noren hebben ons als natie beetgenomen, we kunnen nu niet stil blijven zitten. Soms groei je juist door anderen neer te drukken. Op de Olympische Spelen is het belangrijk dat we medailles pakken, maar het allerbelangrijkste is dat we Noorwegen verslaan..."

zondag 17 januari 2010

Denemarken verstrekt gratis heroïne criminele drugsgebruiker

KOPENHAGEN - De Deense overheid heeft genoeg van de misdaad onder drugsgebruikers. Medio februari wordt daarom begonnen met de gratis verstrekking van heroïne aan criminele verslaafden.

Jarenlang hebben politici en deskundigen erover gebekvecht, want het uitdelen van gratis heroïne gaat zoals verwacht niet van harte. Toch is de kogel nu door de kerk; Kopenhagen en Odense beginnen volgende maand met de verstrekking. Esbjerg zal vanaf deze zomer het voorbeeld van respectievelijk de eerste en derde stad van Denemarken volgen. De tweede gemeente van het land, Århus, heeft de knoop nog niet doorgehakt, terwijl het bestuur van Aalborg, een andere grote stad, eerder al voor de eer bedankte. Bij elkaar 230 drugsverslaafden komen in aanmerking voor een shot, hoewel ze daarvoor wel moeten voldoen aan een hele reeks eisen. Het prijskaartje is overigens niet misselijk, het programma gaat ruim 9,4 miljoen euro op jaarbasis kosten.

Eerste Deen sinds 1000 jaar bijgezet op Ásatrú-begraafplaats

ODENSE - Steen Pedersen werd 64 jaar oud. Als eerste Deen in 1000 jaar tijd is hij nu begraven op een speciale dodenakker voor aanhangers van de godsdienst Ásatrú, een voortzetting van het oude Germaanse heidendom.

Lang voor de komst van het christendom naar de Scandinavische landen waren de Noord-Europeanen heidenen. Ze geloofden in goden als Wodan, Donar, Freyja en Ostara. Vanaf omstreeks het jaar 1000 kregen de christenen echter meer vat op het noordelijke deel van ons continent en mettertijd verdween de heidense traditie. In de 19de eeuw stak Ásatrú de kop op als een vervolg op de oude Germaanse godencultuur. De levensbeschouwing werd in 1972 zelfs een officiële godsdienst in Noord-Europa. Denemarken kent vandaag de dag circa 600 aanhangers die vooral in Jylland en op Sjælland wonen.

Gloednieuw
Vorig jaar februari wijdden 100 van hen de gloednieuwe begraafplaats voor Ásatrú-gelovigen in Odense in. De dodenakker is gemaakt van 18 grote stenen in de vorm van een 18 meter lang schip. Een dergelijk ontwerp was zeer gebruikelijk tijdens de bronstijd, ijzertijd en Vikingtijd. De urn met het as van Steen Pedersen werd de eerste begrafenisceremonie op Assistens Kirkegård en dat terwijl hij eigenlijk niet eens een Ase was. "Hij zei tegen mij dat ik mocht bepalen waar zijn urn zou worden begraven", vertelt vriend Ivan Larsen, zelf wél Ásatrú-volger. "Hij was een vrijdenker en geloofde op geen enkele wijze. Maar ik heb sterke gevoelens voor deze plek en vind het bijzonder dat hij hier de eerste is."

Zweedse staatsapotheek monopolist af

GOTENBURG - Voor het eerst sinds 1970 zijn de apotheken in Zweden niet alleen meer in handen van de staat. Vandaag betreedt Medstop als een van de drie nieuwe bedrijven het farmaceutisch toneel.

Vier decennia lang bezat de Zweedse overheid het monopolie op de geneesmiddelenverstrekking. Vanaf vandaag gaat dat gegeven de geschiedenisboeken in en verwisselt Medstop op ruim 60 apotheken in het land het logo van staatsonderneming Apoteket voor zijn eigen. Ook voor twee andere acteurs, Apoteket Hjärtat (208 winkels) en Kronans Droghandel (171 zaken), klinkt op korte termijn het startschot. In totaal worden 600 apotheken verkocht en een aanzienlijk aantal nieuwe winkels staat nog op stapel.

zaterdag 16 januari 2010

Nochalanche bij vullen gasfles kost man been

GOTENBURG - Vader en zoon wilden hun eigen gasfles bijvullen op een tankstation. Het resultaat was een krachtige explosie waarbij de jongste van het duo uit Letland zijn onderbeen verloor.

De twee Letten reden in een vrachtwagen met Nederlands kenteken en stopten bij een benzinestation - bizar genoeg aan de Kruthusgatan ofwel Kruithuisstraat - in Gotenburg. Aan de LPG-pomp wilden ze een gasfles voor een mobiele keuken vullen. Een levensgevaarlijke klus die onmiddellijk werd afgestraft. De gasfles ontplofte en kostte de 24-jarige zoon een onderbeen en zijn 49-jarige vader een vinger. "Er is niets mis met de LPG-pomp", vertelt Bo Ramberg, directeur van Fordonsgas, het bedrijf dat het tankstation runt. "De druk in het systeem is 200 bar, terwijl een gasfles maar 21 bar aankan. Een explosie is dan een logisch gevolg." Normaal gesproken kunnen losse gasflessen helemaal niet aan de pomp worden gevuld. Behalve dat er in meerdere talen wordt gewaarschuwd voor het gevaar is het onmogelijk om pomp en fles aan elkaar te koppelen. Mogelijk gebruikte het tweetal zelfgemaakte gasfittingen teneinde toch aan de slag te kunnen.

IJslandse president neemt prijs India in ontvangst

DELHI/REYKJAVIK - Terwijl de financiële chaos in eigen land compleet is, reisde de IJslandse president Grimsson deze week doodleuk naar India teneinde een aardige geldprijs in ontvangst te nemen.

Ólafur Ragnar Grimsson bakt momenteel wel hele zoete broodjes. De afgelopen weken was het IJslandse staatshoofd veelvuldig in het nieuws vanwege zijn verzet tegen het akkoord over de terugbetalingen na het Icesave-faillissement. Met zijn veto kreeg hij niet alleen Groot-Brittannië en Nederland, die nog altijd op geld wachten, over zich heen. Ook het IJslandse parlement, Althing, kon met de president niet meer door een deur. Dus vloog Grimsson eerder deze week naar India om daar - ironisch genoeg - de zogeheten Jawaharlal Nehru Award for International Understanding op te strijken. De prijs is weggelegd voor, zoals het heet, 'personen die een buitengewone bijdrage hebben geleverd aan de bevordering van internationaal begrip, goede wil en vriendschap tussen volkeren'. Grimsson krijgt tevens een aardig zakcentje van bijna 40.000 euro mee. Met het geld wil de president het voor meer Indiase studenten mogelijk maken om in IJsland te studeren.

vrijdag 15 januari 2010

Spoken jagen asielzoekers stuipen op het lijf

VERDAL - Benauwde asielzoekers in Noorwegen alarmeerden vanacht in paniek de politie. Volgens hen spookte het in het opvangcentrum.

In alle vroegte ontving de politie van de regio Nord-Trøndelag een telefoontje uit asielzoekerscentrum Vaterholmen in Verdal. Aanvankelijk dachten de ordehandhavers dat het ging om een ruzie, maar bij aankomst in het complex werden de agenten tegemoet gelopen door een groep doodsbange bewoners. Geschrokken vertelden ze dat kasten en lades vanzelf open en dicht waren gegaan. Een klopjacht op de veronderstelde schimmen leverde waarnemingen noch aanhoudingen op, waarna de agenten niets anders konden doen dan de arme bewoners te troosten. Een politiewoordvoerder kan zich niet herinneren dat er ooit eerder een dergelijke melding is geweest, maar is daarentegen wel bekend met het gerucht dat het in Vaterholmen zou spoken.

Brein bomaanslag Deense krant officieel aangeklaagd

KOPENHAGEN - Het plan was in kannen en kruiken. Een vrachtwagen zou worden gevuld met explosieven en vervolgens bij een kantoor van het dagblad Jyllands-Posten tot ontploffing worden gebracht. Nu hebben Amerikaanse aanklagers de bedenkers van dit complot in staat van beschuldiging gesteld.

Zakenman Tahawwur Hussain Rana en zijn kameraad David Coleman Headly zitten sinds 28 oktober 2009 vast in de gevangenis van Chicago. Tegen dit Pakistaans-Amerikaanse duo is door de openbaar aanklager een zware telastelegging ingediend. De autoriteit beschuldigt Rana en Headly ervan een aanslag op de Deense krant Jyllands-Posten te hebben beraamd. Volgens de Amerikanen werd het plan geleid door Ilyas Kashmiri, het hoofd van de Pakistaans islamitische terreurorganisatie Harkat ul-Jihad-al-Islami, en zodoende wordt ook hij meegenomen in de aanklacht.

Filmopnamen
In januari vorig jaar reisde Headly naar Denemarken en maakte daar filmopnamen van de redactiekantoren van Jylland-Posten. Deze krant publiceerde in september 2005 een serie karikaturen van de profeet Mohammed en haalde zich daarmee de woede van de moslimwereld op de hals. Blijkens de aanklacht zou Rana middelen en manschappen ter beschikking stellen teneinde een aanslag tegen het dagblad uit te voeren. Zo was het de bedoeling om een vrachtwagen geladen met springstoffen tot ontploffing te brengen. Een nabijgelegen synagoge was eveneens doelwit. Beide mannen worden overigens ook in verband gebracht met de terroristische aanvallen in het Indiaase Bombay van november 2008.

Graven Zweedse koningen worden geopend

STOCKHOLM - Leden vroegere Zweedse koningen aan dezelfde ziekte? Nog even en we weten het, want binnenkort wordt het graf van de 13de eeuwse koning Magnus Ladulås voor onderzoek geopend.

In mei 2002 onderzochten archeologen ook al een laatste rustplaats van een Zweedse vorst. Toen werd in het veronderstelde graf van Birger Jarl (omstreeks 1210-1266), koning en stichter van Stockholm, dna-materiaal afgenomen van drie individuen die er werden aangetroffen. Nu is het de beurt om in de kerk van Riddarholmen te Stockholm de stoffelijke resten van Magnus Ladulås (1240-1290), zoon van Jarl en eveneens koning, nader te bekijken. Vergelijkingsmateriaal om er zeker van te kunnen zijn dat de botten toebehoren aan Jarl heeft namelijk nog niemand.

"Allereerst willen we dna-proeven nemen van de zeven personen die in het graf zijn bijgezet", legt archeologe Maria Wretemark van Västergotlands Museum uit. "We weten dat het kinderen en kleinkinderen van Birger Jarl zijn. Door middel van dna-onderzoek kunnen we nu met zekerheid vaststellen dat de personen die in Varnhem zijn begraven inderdaad tot dezelfde familie behoren." Verder zijn de onderzoekers benieuwd of de nakomelingen van Jarl aan dezelfde ziekte leden als hijzelf.

Karl XII
Onderzoek van koninklijke tombes in de naam der wetenschap krijgt nóg een nieuw hoofdstuk. Ook de sarcofaag van Karl XII (1682-1718) in hetzelfde hoofdstedelijke gebedshuis gaat namelijk open. Wederom, want het is al de derde keer. Geleerden zijn het er nog altijd niet over eens of deze monarch, die op 30 november 1718 stierf tijdens de belegering van het Noorse fort Fredriksten, aan zijn einde kwam door een Noorse of zelfs een Zweedse kogel. Nu de wetenschap forse stappen vooruit heeft gemaakt, vroegen de onderzoekers andermaal om toestemming. Afgelopen najaar kregen ze het groene licht. Naar verwachting zal het onderzoek later dit jaar plaatshebben.

donderdag 14 januari 2010

Samen gezondste oerbevolking ter wereld

NEW YORK/NOORD-EUROPA - Van alle inheemse bevolkingsgroepen in de wereld zijn de Samen in het noorden van Scandinavië het gezondst. Dat blijkt uit een rapport dat vandaag door de Verenigde Naties (VN) openbaar werd gemaakt.

State of the World's Indigenous People heet het rapport en is geschreven door het VN-forum voor inheemse volkeren. Met de publicatie luidt de VN in feite de noodklok, aangezien het niet al te best gaat met de verschillende groepen oerbewoners. Niettemin zijn de Samen een uitzondering. De inheemse bevolking van Scandinavië - verdeeld over de noordelijke delen van Noorwegen, Zweden, Finland en Rusland - scoort onder meer qua gezondheid hoge ogen. De verklaring hiervoor kan worden gezocht achter het gegeven dat het de Samen is gelukt hun traditionele levensmiddelen te behouden. Vis en vlees van in het wild gevangen dieren vormen van oudsher de basis voor een Samische kost. Daarnaast komen in de Lapse keuken verse kruiden en bessen veelvuldig voor.

Eenzaam bovenaan
De inheemse bevolking van Scandinavië - bestaande uit meer dan 100.000 mensen - voert voor wat betreft hun gezonde status eenzaam de VN-lijst aan. Andere oerinwoners in de wereld leven tot liefst 20 jaar korter dan overige bevolkingsgroepen. Ze hebben een beduidend slechtere toegang tot gezondheidszorg, onderwijs en banen. Daarnaast verwacht men dat de meeste oertalen binnen 100 jaar zullen zijn verdwenen. Wat alle inheemse bewoners wél gemeen hebben, is dat de mijnindustrie, bosbouw en waterkrachtcentrales de oorspronkelijke inwoners steeds verder van hun land verdrijven. Noord-Europa vormt wat dat betreft geen exceptioneel geval.

Record aantal toeristen Åland

MARIEHAMN - Nooit eerder bezochten zoveel mensen de Finse eilandengroep Åland als vorig jaar.

Statistisch bureau ÅSUB in Mariehamn telde 2,3 miljoen bezoekers, het hoogste aantal sinds 1958 toen met het bijhouden van deze cijfers werd gestart. De groei ten opzichte van 2008 bedroeg ruim 60.000 reizigers. Het overgrote deel van de toeristen, 85 procent, is afkomstig uit Zweden en dat betekent een toename van 4 procent. Dat is opmerkelijk gezien de lage koers van de Zweedse kroon. Nog geen 15 procent van de bezoekers komt uit Finland, terwijl toeristen uit overige landen slechts een marginale groep van 0,4 procent van het totaal vormen.

woensdag 13 januari 2010

Spaanse stierenvechter gaat de boer op in Zweden

NÄSSJÖ - Veehouders krijgen tijdens hun werk nogal eens trappen van koeien en stieren te verduren. Niet zelden leidt dit tot lichamelijk letsel. Maar olé... geen zorgen, want nu snelt een heuse stierenvechter de Zweedse boeren te hulp.

Joselito Ortega is een rasechte expert op het gebied van runderen. Deze Spaanse matador bekampt stieren met de regelmaat van de klok en mag daarom van harte opdraven teneinde de veeboeren in het Zuid-Zweedse Småland de fijne kneepjes te leren. Stierenvechters worden gezien als echte mannen, macho's van het eerste uur. Extra saillant dus dat Ortega enkele maanden geleden in het nieuws kwam toen hij reclame maakte voor Gay Up, een van origine Colombiaans frisdrankje dat populair is in de homoscene.

Hoorns
Desalniettemin moeten de stieren en koeien in Småland nu ferm bij de hoorns worden genomen. Op verzoek van het provinciebestuur komt de toreador daarom naar de plaats Nässjö om deze cursus te leiden. Tot dusver hebben al 15 veehouders zich aangemeld en ook de Zweedse oud-stierenvechter Emil von Schultz is van de partij. Omgaan met runderen betekent een behoorlijk risico; ieder jaar raken heel wat boeren gewond tijdens het uitoefenen van hun vak. Tussen 2004 en 2008 overleden zelfs vijf veehouders nadat ze door een koe of stier waren aangevallen.

Minder terugbetalingsstress IJslanders

REYKJAVIK - De IJslandse bevolking kan rustig uitblazen. Er is blijkbaar meer geld voorhanden voor terugbetaling van de Icesave-schulden.

Al wekenlang is IJsland in de ban van de schulden die de bank Icesave achterliet na het bankroet in oktober 2008. Zo had het land afspraken gemaakt met Groot-Brittannië en Nederland over terugbetaling, maar lag vervolgens president Grimsson dwars door over dit verdrag zijn veto uit te spreken. Gevreesd werd dat de kleine IJslandse bevolking de last van de schulden nauwelijks zou kunnen dragen. Maar nu blijkt dat Landsbanki, de op een na grootste bank van IJsland, genoeg middelen heeft om 90 procent van het debet te kunnen voldoen. Groot-Brittannië en Nederland hebben een bedrag van 3,8 miljard euro te vorderen. Toch is niet iedereen zo positief. Critici zijn sceptisch dat de tegoeden van Landsbanki voor aflossing kunnen worden gebruikt.

Noren staan machteloos tegenover criminele gastarbeiders

OSLO - Noorwegen kan niets beginnen tegen de instroom van duizenden criminele gastarbeiders. Het Verdrag van Schengen staat de autoriteiten in de weg.

Met name Oost-Europeanen maken het te bont in Noorwegen. Werknemers uit Roemenië, Litouwen en Polen hebben de slechtste reputatie. Vanwege het verdwijnen van de grenzen tussen Schengen-landen kunnen deze gastarbeiders de toegang niet worden ontzegd. Er is niets dat de Noorse douane helpt eventuele criminelen uit die landen bij aankomst direct terug te sturen. In totaal 4359 mensen zonder vaste verblijfsvergunning kregen vorig jaar van Noorwegen een enkele reis terug naar huis. Dat zijn er bijna 1500 meer dan het jaar ervoor. Niet minder dan 3340 werden met dwang de grens overgezet.

Spyker gooit alles in de strijd voor Saab

TROLLHÄTTAN - Het is erop of eronder voor sportautofabrikant Spyker Cars. De Nederlanders voeren momenteel verhitte onderhandelingen met General Motors (GM) met Saab als inzet.

Spyker lijkt zich nog altijd niet te hebben neergelegd bij het faillissement van de Zweedse autobouwer. Maar de tijd tikt weg voor directeur Victor Muller. Momenteel bevindt hij zich in het Amerikaanse Detroit en probeert de laatste obstakels voor de koop uit de weg te ruimen. Gisteren gaf GM geïnteresseerde kopers alsnog de kans om Saab binnen twee tot vier weken over te nemen. Vandaag vergadert het bestuur van de Amerikanen over de verkoop. Echter, er zal door de gegadigden wel diep in de buidel moeten worden getast. "Om terug te gaan naar de leiding met het verzoek zich te bedenken zijn wel heel sterke kaarten nodig", verklapt GM-woordvoerder John McDonald. Behalve Spyker staat nog een partij te trappelen om overnamegesprekken te voeren. Het gaat om investeringsbedrijf Genii Capital dat samenwerkt met Formule 1-baas Berni Ecclestone. Ondanks de activiteiten achter de schermen gaat de afwikkeling in Trollhättan gewoon door. Met de aanstelling van curatoren werd ook het bestuur van Saab naar huis gestuurd.

dinsdag 12 januari 2010

Deens jongetje ziet luchthaven vanaf bagageband

KOPENHAGEN - Luchthavens zijn een groot avontuur voor jonge mensen. Zo ontdekte ook een driejarig Deens jongetje dat een tochtje maakte op een lopende band voor bagage.

Terwijl zijn moeder op luchthaven Kastrup in Kopenhagen geconcentreerd bezig was met inchecken klauterde de kleine ontdekkingsreiziger op de band voor koffers en tassen. Na een korte rit sorteerde een röntgenscanner hem eruit, aangezien de vorm van deze 'bagage' niet werd herkend. Een medewerker van de luchthaven hoorde het kereltje huilen en ontdekte de jonge verstekeling op het transportsysteem. Volgens een woordvoerder van Kastrup kon het voorval plaatshebben doordat de luik richting lopende band niet was afgesloten. Ook geeft hij toe dat het niet eens de eerste keer was dat een passagiertje eigenhandig een dergelijke 'luchthavenexcursie' ondernam.

Vliegtuig Ryanair maakt noodlanding

TAMPERE - Een vliegtuig van de Ierse luchtvaartmaatschappij Ryanair heeft op weg van het Finse Tampere een noodlanding moeten maken.

Het toestel was op weg naar de Duitse luchthaven Frankfurt Hahn toen de piloot een defect in een van de motoren ontdekte. Er werd direct besloten om uit te wijken naar vliegveld Skavsta in het Zweedse Nyköping. Daar stelde technici vast dat het vliegtuig niet verder kon en passagiers vervolgden hun reis via een andere vlucht.

maandag 11 januari 2010

Doek valt voor Saab

TROLLHÄTTAN - Na ruim 60 jaar is een einde gekomen aan de activiteiten van autofabrikant Saab. Vandaag trok de Amerikaanse eigenaar General Motors (GM) de stekker uit het Zweedse bedrijf. Louter een bliksembod van omgerekend 310 miljoen euro zou de kwakkelende producent nog kunnen redden. Maar deze uitweg lijkt slechts theoretisch te bestaan.

"De laatste biedingen die we kregen, waren niet goed genoeg", licht GM-directeur Edward Whiteacre de beslissing toe. "Financieel gezien waren ze niet sterk, er is meer geld nodig. Geef ons 450 miljoen dollar (310 miljoen euro, red.) en dan zitten we in een ander schuitje." Een dergelijk scenario lijkt niettemin verder weg dan ooit. De voorgaande weken poogden verscheidene partijen, waaronder de Nederlandse sportautofabrikant Spyker Cars, Saab over te nemen. Maar vandaag bleek de financiële armslag van de geïnteresseerden geen indruk op GM te hebben gemaakt. Daarmee komt sinds 1947 een einde aan de automobieltak van het Saab-concern.

Manifestatie
Vanaf 12 uur morgenmiddag wordt het werk in de Saab-fabriek van het Zweedse Trollhättan neergelegd. Het personeel houdt vervolgens een manifestatie. "We zullen buiten enige tijd een betoging houden en schrijven daarna een brief aan Edward Whiteacre", zegt een teleurgestelde vakbondswoordvoerster Anette Hellgren. In de brief verzoeken de werknemers de leiding van GM om Saab toch te verkopen. Nota bene vandaag kwam de productie van de nieuwe Saab 9-5 weer op gang. De fabriek in Trollhättan was voor de vervaardiging van dit kersverse model zelfs omgebouwd.

Bergen heeft vuilste lucht van Europa

BERGEN - De Noorse stad Bergen gaat gebukt onder de meest verontreinigde lucht van heel Europa.

Zelfs met minder verkeer lag de uitstoot van stikstofdioxide (NO2) afgelopen weekeinde urenlang boven de grenswaarde. De gemeente Bergen spoorde haar inwoners donderdag nog aan om thuis te werken of om de werktijden te verschuiven. "We wonen midden in het centrum en merken dat de luchtkwaliteit slecht is", zegt Bergense Astrid Olsnes Kittang. "Maar je kunt er niet teveel over nadenken, in Oslo heb je de hele winter smog." De combinatie van kou en rustig weer, samen met de zeven bergen rond de stad wordt gezien als de oorzaak dat de verontreinigde lucht niet verdwijnt.

zondag 10 januari 2010

Dierentuin maakt gehele wolvenroedel af



















HÖÖR - In Zweden is de woede over de jacht op een flink aantal wolven nog niet getemperd of een dierentuin in de provincie Skåne heeft een gehele wolvenroedel afgemaakt.

Dierminnend Zweden stond afgelopen week op zijn kop. In verband met het risico van aanvallen door wolven bepaalde de regering dat 27 van deze roofdieren mochten worden afgeschoten. Onderwijl is de jacht alweer achter de rug, maar de dierenbeschermers zijn er niet minder kwaad om. Zeker niet nu dit weekeinde in Skånes Djurpark, de dierentuin van Höör in de zuidelijkste provincie Skåne een volledige wolvenroedel heeft afgemaakt. De extreme maatregel werd genomen nadat eerder deze week twee jonge wolvenmannetjes uit de afrastering waren ontsnapt. Ze werden gevangen, maar gingen gisteren opnieuw ervandoor. In de tussentijd liepen opnieuw drie wolven weg waarvan er een direct werd afgemaakt.

Het bleek een alfa ofwel een van de roedelleiders te zijn. Volgens de dierentuin werd daarmee de kans dat de andere wolven achter de hekken zouden blijven steeds kleiner en besloot daarop de hele groep van 12 dieren af te schieten. "Dit is een vreselijk verdriet. Het voelt als een groot, groot verlies. Het duurt jaren om een wolvenroedel op te bouwen", reageert Johan Lindström, hoofdverzorger van Skånes Djurpark. "Maar de wolven waren op weg naar de edelherten en elanden. Bovendien konden we niet riskeren dat ze het terrein van de dierentuin zouden verlaten." Volgens Lindström is er nog niet besloten of er nieuwe wolven worden aangekocht. Skånes Djurpark is gespecialiseerd in wilde dieren uit Noord-Europa.

Eigeel in plaats van antibiotica voor patiënten taaislijmziekte

UPPSALA - Ernstige infecties bij patiënten met de longziekte cystic fibrosis nemen af door behandeling met eigeel uit kippeneieren.

Resistentie voor verschillende soorten antibiotica neemt steeds verder toe en dat leidt bij de medische wereld uiteraard tot flink wat kopzorgen. Daarom deden onderzoekers van de Universiteit van Uppsala een experiment dat resulteerde in een opzienbarende ontdekking. In de behandeling van patiënten met cystic fibrosis (taaislijmziekte) brouwden ze een drankje waarin antistoffen uit de dooiers van kippeneieren werden opgelost. Met dit aparte elixer lieten ze vervolgens patiënten gorgelen. De uitkomst van de proef loog er niet om: de noodzaak van patiënten voor antibiotica verminderde van een tweemaandelijke kuur naar een behandeling slechts eenmaal per vier jaar. De antistoffen zorgen ervoor dat bacteriën die infecties veroorzaken zich niet kunnen nestelen. Volgens de wetenschappers kunnen deze antilichamen ook worden ingezet in de strijd tegen darmziekten.

zaterdag 9 januari 2010

Russische diplomaat vermist op Groenland

KOPENHAGEN - Een Russische diplomaat is op Groenland als vermist opgegeven, zo bevestigt de politie van het grootste eiland ter wereld.

Eerder deze week maakte Adel Borisov, van het Russische consulaat in Frankfurt, tijdens zijn vakantie op Groenland een uitstapje in de buurt van het eilandje Kulusuk. Maar van deze trip keerde hij niet terug naar zijn hotel. De Russische ambassade in Kopenhagen heeft bekendgemaakt dat de Deense autoriteiten inmiddels een reddingsactie zijn gestart. De diplomaat maakte een wandeltocht in de bergen toen hij verdween. Daarop begon de politie een zoekactie en vond zijn spoor. Vanwege de sneeuwval van gisteren raakte ze dat echter weer kwijt.

Finse nepdokter loopt tegen de lamp

KARKKILA - Een jaar lang liep hij rond in een witte doktersjas en schreef recepten uit voor medicijnen. Echter, nu is zijn spel uit. De 23-jarige werknemer van een gezondheidscentrum in het Finse Karkkila had helemaal geen artsendiploma.

Met de bestelling door de zogenaamde arts van een paar ongevaarlijke medicijnen kwam het balletje aan het rollen. De Finse gezondheidsinspectie, Valvira, nam de zaak onder de loep en ontdekte dat de man helemaal niet voorkwam in het register van medisch personeel. Hij had zelfs niet eens een medicijnenstudie gevolgd, ondanks dat hij had beweerd in de eindfase van zijn opleiding te zijn. "Twee keer had hij zich aangemeld voor een studie geneeskunde, maar werd nooit toegelaten", licht politiewoordvoerder Rauli Pajuharju toe. De politie verdenkt de man ervan zijn dokterspapieren, die hij gebruikte bij zijn sollicitatie, te hebben vervalst.

Dezelfde overtreding
Zijn ontmaskering was niet eens de eerste keer. Eerder al werd de ongediplomeerde geneesheer in het nabijgelegen Karjaa voor dezelfde overtreding uit zijn functie gezet. "We konden niet geloven dat hij het opnieuw zou proberen na een keer te zijn gepakt. Het kwam gewoon niet in ons op", verklaart Tarja Holi, directrice van Valvira, en vult aan dat ze nog nooit op een soortgelijk geval is gestuit. Overigens voerde de quasimedicus nooit operaties uit. Zijn invloed bleef beperkt tot het uitschrijven van geneesmiddelen.

vrijdag 8 januari 2010

Noors dagblad drukt opnieuw Mohammed-cartoons af

OSLO - De Noorse krant Aftenposten heeft in de uitgave van vandaag wederom Mohammed-karikaturen afgedrukt. Aanleiding voor de publicatie is de aanslag op de Deense tekenaar Kurt Westergaard op 1 januari.

Aftenposten-hoofdredactrice Hilde Haugsgjerd motiveerde dat met de aanval op Westergaard de tekeningen weer actueel zijn geworden. Westergaard kreeg op Nieuwjaarsdag onaangekondigd bezoek van een Somaliër die met een mes en bijl het huis van de tekenaar trachtte binnen te komen. De cartoonist wist zich in veiligheid te brengen door zich in een speciale ruimte terug te trekken en de politie te waarschuwen. Westergaard werd in september 2005 in een klap wereldberoemd toen zijn karikatuur van Mohammed met een bom in zijn tulband samen met andere cartoons door de Deense krant Jyllands-Posten werd gepubliceerd. Moslims over de gehele wereld reageerde woedend op de voor hen krenkende tekeningen.

Nieuw bod Nederlandse autobouwer Spyker op Saab

GOTENBURG - De Nederlandse sportautofabricant Spyker Cars heeft vannacht een nieuw bod uitgebracht op Saab. Daarnaast wordt gemeld dat er tevens andere geïnteresseerden in de race zijn om het Zweedse merk van General Motors (GM) over te nemen.

"We hebben nog steeds een constructieve dialoog met GM over de verwerving van Saab. Wij denken dat het merk Saab een grote potentie heeft en zouden graag zo snel mogelijk overeenstemming willen bereiken", zegt Spyker-directeur Victor Muller. Maar inmiddels is de kleine Nederlandse autobouwer niet meer de enige gegadigde. Ook twee Zweedse entrepreneurs liggen nu op de loer.
Het zou gaan om Håkan Samuelsson, eerder werkzaam voor vrachtwagenfabricanten Scania en het Duitse MAN, en Jan Nygren, een vroegere politicus. Het businessplan van dit tweetal omschrijft dat de Saab-productie wordt afgeslankt naar 45-50.000 auto's op jaarbasis. De speerpunt van de ondernemers is echter de vervaardiging van Saab 9-5. Een andere naam die de ronde doet in de media is investeringsbedrijf Genii Capital uit Luxemburg.

donderdag 7 januari 2010

Zweedstalige Finnen: onze spraak blijft officiële landstaal

HELSINKI - Het antwoord van de Zweedstalige Finse gemeenschap op de recente enquête die werd gehouden door Finse kranten, heeft niet lang op zich laten wachten. De sprekers van het Zweeds willen dat hun idioom een officiële taal van Finland blijft.

Vorige week ondernam een reeks Finse kranten het voortouw om de meningen van de Finnen te polsen inzake het verplichte Zweedse onderwijs op school (zie ook: 3 januari). Daaruit bleek dat de meeste Finnen genoeg hebben van die gedwongen lessen. Tweederde wil zelf een extra taal kunnen kiezen. Zeker in het oostelijk deel van Finland ziet men liever Russisch als vak. De Zweedse afdeling van televisie- en radio-omroep YLE gaf daarop meteen tegengas. Åbo Akademi, de Zweedstalige universiteit van Turku, kreeg opdracht de opiniepeilingen uit te voeren en kwam vandaag met de resultaten op de proppen.

De enquête toonde aan - uiteraard niet onverwacht - dat de Zweedstaligen daar haaks tegenover staan. Voor 95 procent van de Zweedse Finnen is er geen twijfel over mogelijk dat hun spraak een landstaal blijft. Slechts drie procent vindt het wel best wanneer Zweeds zou worden gerekend tot een minderheidstaal. Twee procent heeft geen mening. Daarbij komt dat 71 procent van de respondenten het Zweeds als verplicht vak op een Finse school wil blijven zien. Wel staan de ondervraagden uit een tweetalige gemeenschap waar het Fins domineert liberaler tegenover de keuzevrijheid op school. Zij hebben minder problemen te accepteren dat Zweeds geen verplicht vak is dan inwoners van plaatsen waar Zweeds de overhand heeft.

Noorwegen noteert record elektriciteitsverbruik

OSLO - Wederom zijn vanacht kouderecords in Noord-Europa aan diggelen gegaan. Met name in de binnenlanden van Noorwegen en Zweden vriest het dat het kraakt. De Noorse energieproducenten melden het hoogste elektriciteitsverbruik allertijden.

Gisteren schreef deze webkrant al over de ijzige toestanden in het noordelijkste deel van ons continent. Zo zonk het kwik in het midden van Noorwegen naar -41 graden Celsius. Niet zo verwonderlijk dat de energieleveranciers nu een nieuw record aan elektriciteitsverbruik melden. Gisterochtend tussen 9 en 10 uur piekte de stroommeter volgens overheidsbedrijf Statnett 24 miljoen kilowattuur, het hoogste verbruik ooit. Ook de gasdivisie van Statoil brengt het nieuws over een forse groei in afname van aardgas. Vooral de verkoop aan Groot-Brittannië is enorm gestegen. De prijs voor een kubieke meter gas is op de Britse markt al 50 procent hoger vergeleken met die van begin december.

Gekraakt
Eveneens in Zweden werden records letterlijk gekraakt. Zo brak de temperatuur op het vliegveld van Hemavan in de Lapse bergen een nieuw record voor deze winter, te weten -38,8 graden. Afgelopen nacht daalde het kwik daar nog verder: -40,8 graden. Verwacht wordt dat de kou nog enkele dagen aanhoudt. ,,Komende nacht wordt het helder weer in Norrland, Dalarna en het noorden van Värmland. Lokaal kan de temperatuur dalen tot -40", verklaart meteorologe Jannike Geitskaret. ,,Sinds de jaren 80 is het niet meer zo koud geweest. De oorzaak hiervan is de Siberische wind die vrij spel heeft over Noord-Scandinavië."

woensdag 6 januari 2010

Heerenveen ziet Zweed komen en... Zweed gaan

HEERENVEEN/STOCKHOLM/STAVANGER - SC Heerenveen heeft zich vandaag versterkt met de Zweedse middenvelder Philip Haglund. Tegelijkertijd meldt de Friese voetbalclub dat aanvaller Patrik Ingelsten - eveneens Zweeds - vertrekt.

De 22-jarige Haglund is afkomstig van Brommapojkarna IF uit Stockholm en tekende een verbintenis voor 4,5 jaar. Toch is de overgang nog niet helemaal rond, aangezien Heerenveen en Brommapojkarna nog geen overstemming hebben bereikt over de transfersom. Haglund, die tevens ingezet kan worden in het centrum van de verdediging, scoorde tijdens de afgelopen voetbalcompetitie in Zweden zeven maal. Door de supporters van Brommapojkarna werd hij verkozen tot voetballer van het jaar. In december werd hij voor het eerst voor de Zweedse nationale equipe opgeroepen.

Ingelsten
Niettemin ziet Heerenveen ook een Zweedse speler afscheid nemen. Patrik Ingelsten was amper een jaar in dienst bij de Friezen, maar gaat nu zijn geluk beproeven bij Viking FK in het Noorse Stavanger. De bijna 28-jarige aanvaller is voor de Noren de beoogde spil van de voorhoede. Voor hij uitkwam voor Heerenveen was Ingelsten actief in zijn geboorteland bij Kalmar FF.

Noord-Europa zucht onder streng winterweer



GOTENBURG - Koning Winter regeert met ijzeren hand in Scandinavië. Afgelopen nacht verdween de Noord-Europese regio onder een witte deken van sneeuw en vielen er in diverse plaatsen kouderecords te noteren.

Denemarken kreeg een reusachtige hoeveelheid sneeuw te verwerken. Op sommige plekken in Noord- en West-Jutland werden sneeuwhoogten van wel 40 tot 50 centimeter gemeten. Vele scholen en kinderdagverblijven zijn hier voor de rest van de dag gesloten. De hulpdiensten hebben hun handen vol. Gedurende de afgelopen 24 uur deden maar liefst 3400 automobilisten een beroep op hen. De politie van Nordjylland ontraadt iedereen om in Aalborg, Brønderslev, Hjørring, Frederikshaven, Vesthimmerland en Jammerbugt de weg op te gaan. Slechts hoofdwegen zijn nog begaanbaar.

Noorwegen
Ook de Noorse nooddiensten NAF, Viking en Falck zijn bezig aan een uiterst drukke periode. In een tijdsbestek van twee weken ontvingen ze maar liefst 40.000 aanvragen om hulp van vooral in de koude gestrande automobilisten en dat zijn er dubbel zoveel vergeleken met een jaar geleden. Er wordt de Noren warm aanbevolen om gewoon binnen te blijven. Zeker de inwoners van Røros zullen dat advies van harte nemen. In de mijnstad ten zuidoosten van Trondheim werd het de vanacht -41 graden Celsius, de laagste temperatuur sinds 23 jaar.

Zweden
Net al bij de Noorse buren sneuvelden in Zweden in de voorbije uren decennia oude kouderecords. De laagste temperatuur van het land werd gemeten in Hemavan waar het kwik daalde tot -38,8 graden. Örebro beleefde met -28,3 graden de koudste nacht sinds 1987. Havenstad Gävle dook daar nog onder en had met -29,3 graden de meest frisse nacht sinds de winter van 1942. De westkust heeft te kampen met zware sneeuwval en gladheid. Urenlang was snelweg E6 vanaf Halland in zuidelijke richting voor alle verkeer afgesloten.

dinsdag 5 januari 2010

Veto president IJsland leidt richting politieke crisis

REYKJAVIK - IJslands president Olafur Ragnar Grimsson heeft vandaag definitief zijn veto uitgesproken over de zogeheten Icesave-regeling. Daarmee raakt de politiek van de eilandnatie in een regelrechte crisis.

In Noord-Europa wordt al gefluisterd van nieuwe verkiezingen op IJsland. En president Grimsson is het zwarte schaap. Het staatshoofd sprak een uiterst sporadisch gebruikt veto uit over de recentelijk overeengekomen compensatieregeling tussen IJsland enerzijds en Nederland en Groot-Brittannië aan de andere kant. Vele Engelse en Nederlandse spaarders hadden hun geld weggezet bij de onlinebank Icesave. Bij elkaar ging het om circa 3,8 miljard euro. Maar de centen verdwenen als sneeuw voor de zon tijdens de economische recessie.

Financiële soap
Vlak voor Oud en Nieuw keurde het Althing, het parlement van IJsland, echter een terugbetalingsovereenkomst goed, waarmee aan de financiële soap een einde leek te komen. Maar met het veto van Grimsson ligt de weg naar een referendum ineens open. Nu is het woord aan de bevolking om te bepalen wat er gaat gebeuren met de schulden die de IJslandse bankwereld heeft achtergelaten. Een kwart van de stemgerechtigden heeft via een petitie al aangegeven niet akkoord te gaan met de regeling. IJsland loopt nu het risico dat het lidmaatschap van de Europese Unie op losse schroeven komt te staan.

Grote delen wijk Oslo onder water

OSLO - Een fikse waterlekkage heeft een aanzienlijk deel van de wijk Grønland in Oslo vanochtend vroeg blank gezet.

Bij het krieken van de dag gutste water over de straten van de Noorse hoofdstad. Vrijwel zeker is dat in een van hoofdwaterleidingen in de wijk een lekkage ontstond. De politie heeft diverse straten in Grønland en aangrenzende districten afgesloten, aangezien het water door de kou inmiddels is gaan bevriezen. Bovendien zijn vele afvoerputten verstopt geraakt door sneeuw en ijs waardoor kelders in de buurt zijn ondergelopen.

Zweedse Kunstenaar Lars Vilks bedreigd

HELSINGBORG - In navolging van de mislukte aanval door een Somaliër op de Deense tekenaar Kurt Westergaard is ook zijn Zweedse collega Lars Vilks met de dood bedreigd.

Drie dagen nadat een Somalische man met mes en bijl zich toegang probeerde te verschaffen tot de woning van Westergaard bij Århus, ontving Lars Vilks een telefonisch dreigement. Een man vertelde hem vanuit Somalië te bellen en vroeg de kunstenaar of hij wist wat er in Denemarken was gebeurd. "Hij voegde vervolgens toe dat ze uit zijn op meer en dat ik spoedig aan de beurt ben", vertelde Vilks aan Helsingsborgs Dagblad. Vilks werd in 2007 bekend door zijn tekeningen van de profeet Mohammed die hij voorstelde als rotondehond. Een rotondehond is een versiering die in het najaar van 2006 overal op rotondes in Zweden verscheen.

maandag 4 januari 2010

Deense bankrovers verzuimen te lezen

HAVDRUP - Twee bankrovers hebben tijdens de voorbereiding voor een bankoverval er duidelijk met de pet naar gegooid. Het plan was om de Danske Bank in Havdrup bij Roskilde te beroven. Echter, dit filiaal heeft helemaal geen contanten in huis.

Aanvankelijk was het even schrikken voor de aanwezigen in het bankgebouw vanmiddag toen twee met pistolen bewapende mannen binnenstapten. Maar al gauw zal de schrik zijn overgegaan in pure verbazing. De bank is namelijk een geldloos kantoor en dat staat nog op een bordje aan de voorgevel geschreven ook. Zonder een kroon buitgemaakt te hebben, koos het tweetal het hazenpad. Overigens was het niet eens voor het eerst dat bankrovers gedesillusioneerd deze financiële dienstverlener verlieten. Ook in december 2007 trachtten twee bandieten hier hun slaatje te slaan, maar moesten snel alweer afdruipen. Eveneens dit onfortuinlijke duo had duidelijk niet het bordje aan de façade meegenomen in hun plannensmederij.

Trein rijdt hotel Centraal Station Helsinki binnen

HELSINKI - Dat spoorwegmaatschappijen reizigers informeren over hotels in de nabijheid van een station is een goed streven. Maar dat passagiers daar ook worden afgezet, had nieuw kunnen zijn. Ware het niet dat de binnenkomst van een trein in het Holiday Inn op het centraal station van Helsinki niet gepland was.

Eerder vandaag ramde de intercity de muur van het hotel en kwam na tien meter tot stilstand. Vermoedelijk lag een storing in het remsysteem achter het ongeluk. De trein reed slechts met de machinist en twee restauratiemedewerkers aan boord. Alleen de machinist raakte lichtgewond. Op het station werden reizigers al gewaarschuwd voor de aanstormende trein en zodoende kon iedereen zich tijdig uit de voeten maken.

"Technisch gezien is een ongeluk als dit onmogelijk", reageert Ari Vanhanen namens de Finse Spoorwegen. "Wanneer rijtuigen zich vanzelf loskoppelen, moet het automatische remsysteem in werking treden. We weten niet waarom dit nu is gebeurd en zullen het ongeluk onmiddellijk gaan onderzoeken." De gehele dag heeft het treinverkeer naar en van het centraal station hinder ondervonden. Het hotel werd na het ongeluk direct geëvacueerd.

Radioactief afval bedreigt Noors drinkwater

ULEFOSS - Gedurende de jaren 50 en 60 voorzag Noorwegen in het grootste geheim de Verenigde Staten van grondstoffen voor hun atoomwapenprogramma. Nu een halve eeuw later ligt het mijnafval als een ware milieubom onder de zuidelijke provincie Telemark.

Iedereen die ooit in Noorwegen is geweest, kent de absolute schoonheid van het landschap. De fjorden, kustlijnen, bossen en meren zorgen ervoor dat een natuurliefhebber hier niet valt weg te slaan. Maar pas op met het drinken van water direct uit een van de vele meren of beken. Zeker in de provincie Telemark! Hier blijkt namelijk na recent onderzoek in Ulefoss dat de omgeving is verontreinigd door 1200 ton radioactief afval. Niet ver van de stortplaats bevinden zich scholen en badplaatsen. Bovendien ligt de slak zelf slechts op enkele meters afstand van een van de belangrijkste drinkwaterreserves van Telemark.

Niobium
Het hele verhaal draait dus om grondstoffen die de Amerikanen gebruikten in de productie van kernwapens. Behalve het zeldzame niobium is er afval gedumpt van stoffen als uraan, polonium, lood en thorium. Al in de jaren 60 trokken Noorse stralingsdeskundigen aan de noodklok, maar de overheid greep niet in. Uiteindelijk werd de mijn in 1970 gesloten en verkocht aan de provincie Telemark. Huidige onderzoekers willen dat de toegang voor bezoekers tot de betreffende omgeving voorlopig wordt begrensd.

Het afvoeren van de 1200 ton kalk, steen en slak naar een speciale afvalverwerking lijkt de oplossing, maar daar kleven wel twee forse nadelen aan. Allereerst komt bij afgraving een hoge dosis radioactiviteit vrij en zijn er zodoende allerlei voorzorgsmaatregelen nodig. Daarnaast hangt er een fors prijskaartje aan de operatie: bijna 23 miljoen euro, kosten die hoogstwaarschijnlijk op het conto komen van Telemark. In juli 2007 maakte de regering van premier Jens Stoltenberg namelijk bekend dat ze zich niet verantwoordelijk voelde voor een gebied dat de provincie destijds zelf had aangekocht.

zondag 3 januari 2010

Meerderheid Finnen wil af van verplicht Zweeds onderwijs

HELSINKI - Tweederde van de Finnen is de verplichte Zweedse les op school zat. Dit laat een enquête zien die onlangs werd uitgevoerd door een aantal Finse kranten.

Zowel Fins als Zweeds is de officiële taal van Finland. Sinds jaar en dag krijgen alle leerlingen op school daarom les in beide talen. Maar nu blijkt dat 66 procent van de ondervraagden wil dat gemeenten zelf gaan kiezen of er naast het Fins onderwijs wordt gegeven in Zweeds of Russisch. Volgens de vereniging Vapaa Kielivalinta (grofweg 'Vrije Taalkeuze') is het verplicht volgen van Zweeds achterhaald. De organisatie meent dat in het oosten van Finland de behoefte aan een andere taal dan het Zweeds wordt genegeerd. Juist in Oost-Finland is de interesse voor de Russische taal onder de jeugd toegenomen zonder dat dit in het taalonderwijs op school valt terug te zien. In Finland heeft slechts 6 procent van de bevolking het Zweeds als moedertaal. Alleen de eilandengroep Åland met haar 16 gemeenten kent Zweeds als enige officiële taal.
 
Copyright © 2010 DeNoordse.nl. Alle rechten voorbehouden