donderdag 30 september 2010

Doek valt voor Zweedse 'stuiver'

GOTENBURG - Vandaag was de allerlaatste dag voor de Zweedse munt van 50 öre, circa 5 eurocent. Na 153 jaar is het over en uit voor het kleine koperen geldstuk.

De Zweedse kroon bestaat uit 100 öre, maar stap voor stap zijn de muntstukken van verschillende öre de afgelopen decennia verdwenen. In 1972 gingen de betaalmiddelen van een, twee en vijf öre uit de roulatie. Een kleinere variant van vijf öre en de munt van 25 öre verloren hun functie in 1985 en in 1993 moest ook het geldstuk van tien öre eraan geloven. De munt van 50 öre was de laatste in de rij. "Een ontzettend mooi, echt prachtig exemplaar", meent Lise-Lott Fägnell van Kungliga Myntkabinettet, het geldmuseum in Stockholm. "Er bestaan niet veel van dit soort schitterende munten."

Gustaaf I Wasa
Het eerste geldstuk van een öre werd in 1522 ingevoerd door Gustaaf I Wasa die een jaar later koning van Zweden zou worden. Voor de öre hadden de Zweden slechts munten die allemaal evenveel waard waren. De eerste penning van 50 öre werd in 1857 ontworpen door Lea Ahlborn, de eerste vrouwelijke ambtenaar in Zweden. Ondanks dat de laatste öremunt nu ter ziele is, zullen de prijzen in de supermarkten of bij de bezinepomp gewoon door blijven leven met de öre achter de komma.

woensdag 29 september 2010

Nieuwe Zweedse kampioen hoogstwaarschijnlijk uit Skåne

MALMÖ - Het slot van de Allsvenskan stevent af op een ware voetbalthriller. Met nog maar vijf speelronden te gaan, heeft zowel Malmö FF als Helsingborgs IF 55 punten verzameld.

De nieuwe kampioen van Zweden komt derhalve zo goed als zeker uit de zuidelijkste regio Skåne. Malmö en Helsingborg geven gedurende deze eindsprint naar het einde van de Zweedse eredivisie voorlopig geen haar toe. Wel is het doelsaldo van de blauwwitten uit de derde stad van het land beter dan dat van de naaste buur. In de 25ste speelronde versloeg Malmö op eigen veld de kraker tegen IFK Göteborg met 2-1. Rick Kruys stond bij de thuisploeg opnieuw niet in de basis. Helsingborg ging op bezoek bij de kwakkelende regerend kampioen van Zweden, AIK Solna. Het aantrekkelijke duel eindige in een 3-2 zege voor Helsingborg waar ex-Spartaan Rachid Bouaouzan aan het begin van de tweede helft inviel. Örebro SK doet als nummer drie van de ranglijst nog altijd goed mee. De club volgt na de 1-0 overwinning op Kalmar FF de twee ploegen uit Skåne op tien punten afstand.

Denemarken
Voor FC Kopenhagen is er geen vuiltje aan de lucht. De voetballers uit de hoofdstad blijven sterk acteren in de Deense Superligaen en zetten ook hun tiende speelronde in winst om. Uit in de onderlinge confrontatie met directe achtervolger FC Midtjylland greep Kopenhagen overtuigend met 0-3 de overwinning. Daarmee heeft de titelverdediger zijn voorsprong nu uitgebouwd naar zeven punten. Nummer drie Brøndby IF met Remco van der Schaaf begint de koploper langzaam uit het oog te verliezen. Op eigen terrein bleek Brøndby niet bij machte om hekkensluiter Silkeborg IF bij te houden (0-2) en staat daardoor nu al elf punten achter Kopenhagen. Onderin kreeg Esbjerg fB met Tim Janssen weer wat lucht door op eigen veld een belangrijk punt te pakken tegen Randers FC: 2-2.

Noorwegen
De spanning in de strijd om de Noorse titel is enigszins terug. Het bijna ongenaakbare Rosenborg BK liet zowaar punten liggen. In Drammen snoepte het plaatselijke Strømsgodset IF door een 1-1 gelijkspel twee punten af van de landskampioen en huidige lijstaanvoerder uit Trondheim. Achtervolger Vålerenga IF kroop door een 1-0 zege op SK Brann iets dichterbij. De Osloërs staan nu vijf punten achter Rosenborg en met nog vijf wedstrijddagen af te werken, zijn de titelkansen nog steeds niet verspeeld. Helemaal nu komend weekeinde de absolute topper Rosenborg-Vålerenga op het programma staat. Wellicht beslissen de Trondheimers op eigen veld het kampioenschap definitief. Maar wie weet, heeft Vålerenga nog energie over om de laatste duels op het hoogste Noorse voetbalplatform net zo spannend te maken als in buurland Zweden.

dinsdag 28 september 2010

Aanbieden sigaret minderjarige strafbaar in Finland

HELSINKI - Een minderjarige in Finland trakteren op een sigaret kan straks een boete of zelfs gevangenisstraf opleveren. Vanaf oktober wordt hier de strijd tegen tabak verder verscherpt.

Met het strenger maken van de tabakswet wil de Finse overheid het voor kinderen moeilijker maken om aan rookwaren te komen. Minderjarigen mogen geen tabaksproducten over de grens halen en zelfs geen pakje sigaretten bij zich hebben. Importeren kan worden bestraft, hoewel kinderen voor het bezit van tabak geen straf hoeven te vrezen. Ook is het straks verboden om te roken op plaatsen waar kinderen aanwezig zijn. Dat geldt tevens voor gemeenschappelijke woonruimten. Bij evenementen die buitenshuis plaatshebben, zoals in stadions, wordt het verboden om op de tribune te roken.

Rookvrij
De volgende stap naar het doel van de wetsontwerpers, een rookvrij Finland, zal nog voor 2012 worden gezet. Pakjes sigaretten in winkels mogen dan niet langer boven de toonbank zichtbaar zijn. Klanten die het assortiment willen bekijken, kunnen in dat geval om een brochure vragen waarin de verschillende merken en prijzen staan afgebeeld. Voor hotels geldt tegelijkertijd de regel dat slechts één op de tien kamers beschikbaar zal mogen zijn voor rokers. Vanaf 2015 worden bovendien alle tabaksautomaten weggehaald.

Snus
Naast de strengere wetgeving op rookwaren wordt ook de strijd tegen snus, een tabakssoort die hoofdzakelijk Noord-Europeanen nuttigen door deze achter de bovenlip te stoppen, opgevoerd. Aangezien het Zweden niet is gelukt om de illegale internethandel aan banden te leggen, heeft Finland besloten hier met ijzeren hand verandering in te brengen. Vanaf volgende maand wordt het voor de Finnen verboden snus op het wereldwijde web aan te schaffen. Wel blijft het legaal om snus voor eigen gebruik in het buitenland te halen, maar dan maximaal 30 blikjes. Een snuscadeautje voor een vriend of vriendin over de grens kopen, is straks niet meer toegestaan. Van de gehele Europese Unie (EU) is Zweden trouwens het enige land waar snus nog steeds wordt toegelaten. Het behouden van dit voorrecht was een Zweedse eis toen het land in 1994 toetrad tot de EU. Wel moest Stockholm erop toezien dat snus niet op andere Europese markten terecht zou komen. Ondanks dat de Zweedse autoriteiten zich hebben ingezet om de uitvoer van snus te beperken, is het erg lastig gebleken de handel op internet onderuit te halen.

Verdachte Irakees bekent beraming terreuraanslag

OSLO - Een 37-jarige Koerdische Irakees heeft aan de Noorse politie een bekentenis afgelegd over zijn betrokkenheid bij het voorbereiden van een terroristische aanslag op de Deense krant Jyllands-Posten.

Begin juli werd de man in Duitsland gearresteerd tijdens een inval door de Noorse veiligheidsdienst PST en de Duitse politie. Tegelijkertijd pakten veiligheidsagenten ook nog twee andere vermeende moslimterroristen op. De PST heeft vanaf het begin beweerd dat de groep banden met Al Qaida had en aanslagen in Scandinavië wilde plegen. Nu bevestigt de Deense inlichtingendienst PET dat het doel van het drietal de krant Jyllands-Posten was. Een terreuraanslag zou echter niet zijn gelukt, omdat de verdachten al langere tijd nauw in de gaten werden gehouden. Toch gaat zowel in Denemarken als Noorwegen de jacht op eventuele handlangers van de drie mannen gewoon door. Jacob Scharf, chef van PET, zegt dat deze zaak aantoont dat Jyllands-Posten nog immer een 'vooraanstaand doel' is voor militante moslims.

Tsjetsjeen
Van de Belgische Tsjetsjeen die onlangs in Kopenhagen werd gearresteerd na een explosie in een centraal gelegen hotel wordt eveneens aangenomen dat hij terroristische plannen had tegen de Deense krant. Overigens heeft hij dit zelf nog niet toegegeven. De krant en haar personeel, met vooral de inmiddels gepensioneerde cartoonist Kurt Westergaard, zijn al sinds de publicatie van de beruchte Mohammed-karikaturen in 2005 doelwit van islamitische terroristen.

Ex-premier IJsland voor rechter wegens economische crisis

REYKJAVIK - Vanavond heeft het IJslandse parlement, Althing, gestemd voor de vervolging van ex-premier Geir Haarde vanwege zijn rol in de recente economische crisis.

Twee weken geleden werd al bekend dat een parlementaire commissie een voorstel had ingediend een gerechtelijk onderzoek in te stellen tegen Haarde en drie van zijn voormalige ministers. De vier kopstukken zaten in de regering die in 2008 aan de macht was toen het volledig banksysteem in IJsland in elkaar stortte. Volgens de commissie hadden de bewindslieden grove fouten begaan. Vanavond besloot de volksvertegenwoordiging in Reykjavik met 33 tegen 30 stemmen dat de 59-jarige Haarde zich zal moeten verantwoorden. Het is de allereerste keer in de IJslandse historie dat een oud-premier voor de speciale rijksrechtbank, Landsdómur, moet verschijnen. Voorlopig gaat alleen Haarde voor de bijl, aangezien het Althing verdere vervolging van de ministers Sólrún Gísladóttir (Buitenlandse Zaken), Árni Mathiesen (Financiële Zaken) en Björgvin Sigurdsson (Economische Zaken) afwees. De huidige sociaaldemocratische premier Jóhanna Sigurdardóttir, die in 2009 de nieuwe regeringschef werd, had zich eerder al uitgesproken tegen het initiatief om de drie ministers voor de Landsdómur te dagen. Volgens haar had een aanklacht tegen hen nergens toe geleid.

maandag 27 september 2010

Racismewetgeving verdeelt Denemarken

KOPENHAGEN - Het dondert en bliksemt in de Deense politiek. De extreem-rechtse Dansk Folkeparti eist namelijk dat de wet inzake hetze tegen een volksgroep wordt geschrapt.

Toen Dansk Folkeparti in 1998 plaatsnam in het Deense parlement, Folketinget, werden de dagen van de ultra-rechtsen al geteld. Velen in Denemarken gingen ervan uit dat ze geen enkele invloed zouden hebben. Vandaag de dag, anno 2010, heeft de partij een grote achterban en beïnvloedt ze op krachtige wijze het beleid van de regering in Kopenhagen. Door de recente eis van Dansk Folkeparti om de racismewetgeving drastisch te wijzigen, is zelfs de Verenigde Naties (VN) in protest gekomen. "De paragraaf over racisme is onze laatste bescherming. Zonder die wet zal het helemaal misgaan", zegt Abdul Wahid Pedersen, imam in Kopenhagen. "Ik vind het heel erg wat er met de Deense politiek is gebeurd, dat een van de thema's waar men zich mee kan profileren en stemmen mee kan winnen een zeer onbehaaglijke anti-vreemdelingenretoriek betreft. Dat het zover is gekomen in plaats van vast te houden aan het gezond verstand dat in lange tijd is opgebouwd." In de Kopenhaagse wijk Nørrebro wonen veel moslims en imam Pedersen heeft van dichtbij gezien dat de toon jegens de Deense moslims steeds meer in hetze is overgeslagen.

Racismeparagraaf
Paragraaf 266b van het Deense Wetboek van Strafrecht wordt vaak ook de racismeparagraaf genoemd. De tekst verbiedt haatcampagnes tegen volksgroepen. Al in 1939 werd hiervan de eerste versie ingevoerd om de Deense joden tegen het oprukkende nazisme te beschermen. Het debat met als inzet of deze wet wel dan niet moet blijven bestaan, is al lang aan de gang. Echter, nu begint dit vraagstuk zijn absolute kookpunt te naderen. "Het is een ontzettend intensief debat geworden. Leden van Dansk Folkeparti hebben zich eerder dit jaar zeer haatdragend uitgelaten. Eén van hen moet zich nu voor de rechter verantwoorden", zegt Niels-Eric Hansen van het centrum voor documentatie en advies over rassendiscriminatie.

Machtsfactoren
In vijftien jaar tijd is Dansk Folkeparti met Pia Kjærsgaard aan het roer uitgegroeid van een foute club tot een van de grootste machtsfactoren binnen de Deense politiek. Na het verkiezingsdebuut in 1998 waren er niet velen die dat verwachtten. Maar al in 2001 werd Dansk Folkeparti de derde grootste partij in het Folketinget. Tegenwoordig heeft de organisatie een grote invloed op de twee partijen in de Deense regering, de liberaalconservatieven (Konservative) en de liberalen (Venstre). "Dansk Folkeparti heeft het voorstel om de racismeparagraaf af te schaffen naar voren geschoven als eis tijdens de budgetonderhandelingen. Met andere woorden, iets wat dus een heel andere context heeft", vertelt Anita Bay Bundegaard, commentaarschrijfster van de Deense krant Politiken. "Wanneer we goed begrijpen wat Dansk Folkeparti eigenlijk wil, dan weten we ook dat ze een hoge prijs rekenen indien ze niet krijgen wat ze willen. Daarom bestaat er een grote kans dat de twee regeringspartijen Danks Folkeparti tegemoet komen en haar eis inwilligen."

Troeven
Zelf weet extreem-rechts dat ze machtige troeven in handen heeft. "Natuurlijk houden we de druk op de ketel, hoewel de regeringspartijen zelf al inzien dat de betreffende paragraaf de vrijheid van meningsuiting aan banden legt en dat is onacceptabel", zegt Søren Krarup. Vanuit het perspectief van de volksrechtspraak gezien, wordt het voor Denemarken overigens erg moeilijk om de racismeparagraaf uit het wetboek te schrappen. Dat zou zowel in strijd zijn met de conventies van de VN als met de wetten van de Europese Unie (EU).

Openbaar
In feite draait alles om de vraag wat in het openbaar mag worden gezegd. De liberale denktank CEPOS houdt een oogje in het zeil en grijpt in wanneer er tot geweld wordt opgeroepen. "Als je een revisionistische historicus hebt die beweert dat de holocaust een leugen is, dat alle moslims slechts wachten op de dag dat ze genoeg aanhangers hebben om de kelen van alle Europeanen door te snijden teneinde Europa in te pikken. Of bijvoorbeeld dat alles één groot joods complot is. Zoiets moet gezegd kunnen worden, zolang het op een vreedzame wijze gebeurt", legt Jacob Mchangama, hoofdjurist van CEPOS, uit. Niettemin ziet imam Pedersen de ontwikkelingen in Denemarken met leden ogen aan. "Wanneer we terugkijken naar het Duitsland van de jaren 30, dan zien we dat de jodenvervolging ook met woorden begon. Men sprak zo denigrerend over deze bevolkingsgroep dat er onder het volk een hatelijke stemming werd opgewekt waardoor uiteindelijk de bekende gruwelijke zaken plaatsvonden..."

zondag 26 september 2010

Noorse zeilexpeditie schrijft poolgeschiedenis

OSLO - Voor het eerst in de geschiedenis is een zeilboot erin geslaagd om in een seizoen zowel de Noordwestelijke als de Noordoostelijke Doorvaart af te leggen.

Een nieuw hoofdstuk in de poolhistorie is voltooid. In hun trimaran met de toepasselijke naam Northern Passage zeilden expeditieleider Børge Ousland en zijn bemanning in drie maanden de beide zeeroutes langs de Noordpool. Op 23 juni vertrok het vaartuig uit Oslo en afgelopen donderdag 23 september bereikte het de Lancastersont dat het oostelijkste deel van de Noordwestelijke Doorvaart markeert. Historisch gezien werden beide passages verkend teneinde vanaf Europa een alternatieve route naar de Grote Oceaan te vinden. Er waren letterlijk eeuwen nodig de vaarwegen volledig af te leggen, vooral tussen de 16de en 19de eeuw werden verscheidene expedities ondernomen om dit doel te bereiken. Zo maakte de Nederlander Willem Barentsz (1550-1597) voor het vinden van de Noordoostpassage via het uiterste noorden van Rusland een van de beroemdste reizen uit de geschiedenis. Ondanks zijn ontdekking van Spitsbergen en Nova Zembla lukte het hem niet verder te komen en stierf hij uiteindelijk op de weg terug naar de Lage Landen. Het water ten noorden van Noorwegen, het Russische schiereiland Kola en het vasteland van Noordwest-Rusland draagt zijn naam: de Barentszzee. Uiteindelijk lukte het twee afzonderlijke Scandinaviërs de routes in hun geheel af te leggen. In 1878 volbracht de Fin Adolf Erik Nordenskiöld (1832-1901) als eerste de Noordoostelijke Doorvaart. Ruim een kwart eeuw later, tussen 1903 en 1906, legde de Noor Roald Amundsen (1872-1928) de noordwestelijke variant via het noorden van Canada in zijn geheel af.

Aandacht
Met de huidige reis willen Ousland en zijn ploeg aandacht trekken voor de klimaatveranderingen op aarde. "Middels onze expeditie willen we een aantonen hoe groot de veranderingen zijn in het Arctisch gebied en hoe snel die eigenlijk plaatsvinden", zegt Ousland. "We zien ernaar uit om aan de slag te gaan met de grote hoeveelheid foto- en filmopnamen die we onderweg hebben gemaakt." De expeditieleider verklaart dat de dramatische veranderingen in het ijs van de afgelopen tijd groen licht gaven om de zeiltocht tijdens de korte Arctische zomer te volbrengen. "In de tijd van Amundsen zou het vijf tot zes jaar hebben geduurd om dezelfde afstand af te leggen met een zeilboot van glasvezel. Dit laat zien hoe dramatisch de veranderingen zijn en hoe snel het ijs smelt." Overigens zit de expeditie er nog niet op. De tocht gaat verder via Groenland en vervolgens terug naar Noorwegen, waardoor ook de volledige ronding van de Noordpool een feit wordt.

zaterdag 25 september 2010

Explosievendrama vliegtuig Stockholm blijkt vals alarm

STOCKHOLM - Een passagiersvliegtuig op weg van Canada naar Pakistan heeft vanochtend een noodlanding gemaakt in Stockholm nadat er melding was gemaakt van explosieven aan boord.

Vanmorgen vroeg werden de piloten van het toestel van Pakistan International Airlines met 273 inzittenden door de Canadese politie ingeseind. Die vertelde dat ze een telefoontje hadden ontvangen met de mededeling dat zich aan boord een persoon met explosieven zou bevinden. Daarop koos de gezagvoerder om op de luchthaven Arlanda in Stockholm een voorzorgslanding te maken. Daar stond de Zweedse politie al klaar met een speciaal arrestatieteam dat de verdachte man inrekende. De overige passagiers werden geëvacueerd en later vanmiddag konden zij met de Boeing 777 alsnog koers zetten richting eindbestemming. In de tussentijd werd de man verhoord en het toestel doorzocht, maar explosieven leverde dat niet op. De 28-jarige Canadees van Pakistaanse komaf ging vervolgens vrijuit en zal morgen verder reizen. Over de anonieme beller, een vrouw, is niet veel meer bekend. Ze belde de Canadese politie vanaf een munttelefoon die vooralsnog niet te traceren valt.

vrijdag 24 september 2010

Noorse tieners slechtst in condoomgebruik

OSLO - Bijna de helft van alle Noorse jongens tussen de 15 en 19 jaar heeft seks gehad met een nieuwe partner zonder een condoom te gebruiken. Daarmee sluiten ze de rij in Europa.

Vandaag verschenen de resultaten van een mondiaal onderzoek onder 5253 tieners met als inzet seksualiteit en preventie. Onder de in totaal 2231 geïnterviewde Europese jongeren komen de 200 Noren op meerdere gebieden slecht uit de bus. Van de Noorse jongens heeft 49 procent de liefde bedreven met een nieuwe partner zonder voorbehoedsmiddelen te gebruiken. Noorse meisjes doen het al niet veel beter. Vier op de tien (41 procent) had seks zonder bescherming gehad, terwijl het gemiddelde in Europa op 36 procent ligt. Zweedse jongens doen het wat dat betreft met 37 procent een heel stuk beter dan hun buren. Het onderzoek werd uitgevoerd door enquêtebureau GfK Group in opdracht van de Wereld Anticonceptiedag, komende zondag 26 september, waarop wordt stilgestaan bij de voorkoming van ongewenste zwangerschappen en seksuele aandoeningen.

Verantwoordelijk
Eén van de vragen die de onderzoekers stelden was wie er eigenlijk verantwoordelijk is voor het gebruik van voorbehoedsmiddelen. Veelal blijkt dat de jongeren uit landen waar emancipatie het verst gevorderd is het meest onzeker zijn wie er behoort te zorgen voor de condooms op het nachtkastje. In het algemeen geldt dat jongens de grootste verantwoordelijkheid dragen voor het meebrengen van preventieve middelen. Maar in Noorwegen, een land waar emancipatie hoge ogen scoort, gaat de mening van jongens en meisjes ongeveer gelijk op. Van de jongeren vindt 55 procent dat zowel hij als zij beschermende maatregelen moet nemen. In Italië daarentegen, is 66 procent van mening dat jongens dienen te zorgen voor de nodige anticonceptie.

Kennis
Over het algemeen is seksualiteit geen taboe voor tieners, maar schort het nogal aan de kennis. "Jongeren zijn behoorlijk open, alleen hebben ze een veel lager kennisniveau dan we zouden denken", verklaart verpleegkundige Berit Håvold die op een school in Trondheim ook advies geeft over seksualiteit. "Scholen zelf zouden beter moeten worden in het praten over seks en dan niet alleen maar over hoe geslachtsorganen eruitzien. Er is op de meeste scholen beter onderwijs in seksualiteit nodig. Zo bestaat er behoefte aan informatie over liefde, respect en gevolgen van seksueel actief zijn. Niet in de minste plaats jongeren bewust laten worden over geslachtsziekten, zwangerschap en uiteraard condoomgebruik."

donderdag 23 september 2010

Felle kritiek Scandinavische landen op Denemarken

GOTENBURG - Finland, Noorwegen, Zweden en IJsland uiten scherpe kritiek op Denemarken, omdat het land Scandinavische burgers die van een uitkering leven de grens overzet. Dat is tegen het Noord-Europese verdrag.

Tijdens een recente vergadering van de Noordse Raad, het samenwerkingsverband tussen de Scandinavische landen, weigerde de Deense minister van Integratie Birthe Rønn Hornbech om Noord-Europese parlementariërs te treffen. Dat betekende de druppel voor de overige landen en inmiddels ligt zelfs de eis klaar dat Kopenhagen de bond verlaat. "De regeringen in Noorwegen, Finland, IJsland en Zweden moeten de Deense regering onder druk zetten zodat zij het verdrag op dezelfde wijze interpreteren als de overige landen", zegt Ville Niinistö, voorzitter van de commissie voor burger- en consumentenzaken van de Noordse Raad. "Dat wil zeggen dat alle inwoners van Noord-Europa dezelfde rechten hebben." Sinds 2004 heeft Denemarken als enige Scandinavische staat 46 Noord-Europese burgers het land uitgezet. Minister Rønn Hornbech heeft niet willen reageren op dit gegeven, maar heeft via een woordvoerder verklaard dat Denemarken het recht heeft mensen uit te wijzen die zich schuldig maken aan criminaliteit. Echter, velen van deze mensen ontvingen een Deense uitkering en verondersteld wordt dan ook dat dit de eigenlijk reden van de uitzetting is.

Klachtenbrief
Het bestuur van de Noordse Raad heeft nu een ongebruikelijke stap genomen. Er is een klachtenbrief gestuurd naar de chef van Birthe Rønn Hornbech, de Deense premier Lars Løkke Rasmussen. Deze brief heeft intussen een storm van binnenlandse kritiek op de al omstreden integratiebewindsvrouwe opgeleverd. Commentaar van de kant van Løkke Rasmussen laat voorlopig nog op zich wachten. Vermoedelijk heeft de Deense regeringsbaas het te druk met orde op zaken te stellen in eigen gelederen. Enkele dagen geleden betitelde Marianne Jeveld, de voormalige fractievoorzitter van de sociaalliberalen, Rønn Hornbech nog als 'trekpop van de Deense Volkspartij', de anti-immigratiepartij van Denemarken.

Regeringspartijen komen haar te kort voor meerderheid

GOTENBURG - Slechts 297 stemmen, dat is wat de regeringscoalitie in Zweden te kort komt voor een relatieve meerderheid in het parlement. Nooit eerder was het verschil in de Zweedse verkiezingen zo klein.

Afgelopen nacht werden de stemmen nog eens nageteld. De huidige regeringsalliantie van premier Fredrik Reinfeldt - bestaande uit liberaalconservatieven, kristendemocraten en liberalen - krijgt 2.929.771 stemmen. Het aantal Zweden dat de voorkeur gaf aan de roodgroene oppositie - sociaaldemocraten, groenen en socialisten - komt uit op 2.591.827. Daarmee loopt de coalitie op twee zetels na een meerderheid van 175 zetels in de Rijksdag (Riksdag) mis. De uitslag betekent dat Reinfeldt en zijn regeringspartners nu toch compromissen zullen moeten sluiten met de oppositie teneinde aan de macht te blijven. Vooralsnog wil de premier geen uitspraken doen over de officiële verkiezingsuitslag en zal hij, zoals eerder aangekondigd, om de tafel gaan met de Milieupartij (groenen) om samenwerking te bespreken.

Kleiner
Voorts waren de verschillen op lokaal en regionaal niveau nog kleiner. In de gemeente Gotenburg kon de liberale partij, Folkpartiet, het voor het zeggen krijgen, maar kwam ze slechts 19 stemmen te kort om de sociaaldemocraten te verslaan. Nog krapper was het verschil in de regio Värmland waar dezelfde liberalen op een luttele zeven stemmen na de meerderheid in de volksvertegenwoordiging van dit district aan haar neus voorbij zag gaan.

woensdag 22 september 2010

Historische olievondst Groenland

EDINBURGH/QAASUITSUP - Voor het eerst in de geschiedenis is er bij Groenland olie ontdekt. De Schotse oliemaatschappij Cairn Energy vond de voorraden in de Baffinbaai, aan de Groenlandse westkust.

De eerste chemische analyses bevestigen dat het gaat om twee verschillende soorten olie. Onafhankelijke laboratoria in Groot-Brittannië zijn momenteel bezig de monsters verder te onderzoeken. In de boorputten kwam het bedrijf eveneens gasvoorraden tegen. "De aanwezigheid van olie en gas bevestigt dat we te maken hebben met actieve voorraden aardolie en dat is in dit zeer vroege stadium van ons onderzoek een enorme opsteker", reageert Bill Gammel, de hoogste baas van Cairns opgetogen. Hoeveel olie en gas zich exact in de Groenlandse zeebodem bevindt, valt op dit ogenblik nog niet te zeggen. Cairns Energy deed de vondst op een diepte van circa 400 meter. Indien er grote voorraden worden aangetroffen, kan dat een belangrijke bijdrage leveren aan de economie van Groenland. Een gegeven dat Denemarken niet onberoerd zal laten, aangezien Kopenhagen de Groenlandse huishouding vandaag de dag met forse financiële injecties op orde houdt. Eerder vonden de Schotse olieboorders in hetzelfde gebied gas, maar toen bleek dat er niet genoeg fossiele brandstof op commerciële wijze kon worden gewonnen, besloot het bedrijf verdere boringen op te geven.

Greenpeace
Echter, terwijl de vondst van olie in het gunstigste geval kan leiden tot volledige zelfstandigheid van het grootste eiland ter wereld is het omhooghalen van de voorraden zeker niet zonder gevaar, meent onder meer Greenpeace. "Hier waren we de hele tijd al bang voor", zegt Greenpeace-klimaatdeskundige Jon Burgwald. "We weten nog niet of ze de voorraden commercieel kunnen exploiteren, maar wanneer dat wel zo is, dan staat de deur naar een olie-avontuur, uiteraard in negatieve zin, wagenwijd open. De grote oliemaatschappijen staan al te trappelen van ongeduld om met de boringen te beginnen." Een andere zorg is hoe een eventuele olieramp het hoofd kan worden geboden. Door de extreme omstandigheden op Groenland zal dat een hele klus worden. Bovendien staat de Groenlandse natuur als zeer kwetsbaar te boek. Indien een olielekkage vlak voor het aanbreken van het winterseizoen plaats zou vinden, kan de olie pas na de dooi van het ijs worden opgeruimd. Om deze reden heeft het bestuur op Groenland dan ook geëist dat Cairn Energy haar boringen uiterlijk aan het eind van deze maand afrondt.

dinsdag 21 september 2010

Hackers zetten privégegevens anti-immigrantenpartij online

GOTENBURG - Zweedse hackers hebben een lijst met 5700 namen van leden of sympathisanten van de anti-immigratiepartij Sverigedemokraterna (Zweden-democraten, SD) op het internet gezet.

Volgens SD-mediaspecialist Erik Almqvist bevat de lijst namen, telefoonnummers en adressen en is afkomstig van een eerdere website. "Sverigedemokraterna heeft niets van die gegevens ingevoerd, maar het zijn de mensen zelf die dat op onze oude website hebben gedaan." SD heeft van het voorval inmiddels bij de politie aangifte gedaan. Almqvist meent dat het publiceren van de gegevens een methode is om sympathisanten schrik aan te jagen. "Eigenlijk is het niet eens gevoelig informatie, maar we weten dat er een sterke dreiging tegen leden van onze partij bestaat", vertelt hij.

Slechte computerbeveiliging
IT-expert Joakim von Braun zegt dat de daders zich schuldig hebben gemaakt aan een reeks overtredingen. Tegelijkertijd toont hij zich kritisch tegenover de slechte computerbeveiliging bij de SD. "Vreemd dat de SD zich niet beter beschermt, terwijl ze ook al eerder tijdens de verkiezingscampagne onder vuur lagen. De wet op persoonsregistratie schrijft voor dat een organisatie gevoelige informatie op een veilige manier dient te beschermen." Eén van de slachtoffers van de hackers zegt dat hij niet verbaasd is dat de website werd gekraakt. "Er bestaat momenteel in Zweden zo'n haat tegen de partij dat dit te verwachten viel. Het jaagt vooral de mensen angst aan die hun gegevens hadden achtergelaten en er op vertrouwden dat ze anoniem konden blijven."

maandag 20 september 2010

Verdachte hotelexplosie bevestigt eigen identiteit

KOPENHAGEN - Lors Doukaiev is inderdaad Lors Doukaiev. Eerder vandaag bevestigde de verdachte van een mislukte bomaanslag in een hotel in Kopenhagen zelf zijn identiteit.

Tijdens een rechtszitting vandaag in een rechtbank in de Deense hoofdstad bekrachtigde de 24-jarige Tsjetsjeen zijn naam. De eerste keer dat hij voor een rechter verscheen, liet hij hierover niets los. Na de ontploffing op vrijdag 10 september in Hotel Jørgensen in het centrum van Kopenhagen werd Doukaiev in een naburig park opgepakt. Hij had door de explosie verwondingen opgelopen in zijn gezicht en aan zijn armen, maar weigerde iets over zijn identiteit los te laten. Maar nadat de politie zijn bagage had onderzocht, kwamen steeds meer puzzelstukjes op hun plaats terecht. Zo had de jonge verdachte een vuurwapen met kogels en een busticket naar België in zijn tas. Door nauwe samenwerking met de Belgische politie had justitie in Denemarken afgelopen woensdag al sterke vermoedens over wie er schuilging achter het opgezwollen gelaat.

Neonazipartij neemt plaats in Zweedse gemeenteraad

GRÄSTORP - De verkiezingen in Zweden van gisteren had meerdere verrassingen in petto, want nu blijkt dat ook de neonazistische Svenskarnas Parti een zetel heeft veroverd in de gemeenteraad van het West-Zweedse Grästorp.

"Volgens mij is dit een grotere klap in de verkiezingen dan het nieuws dat Sverigedemokraterna in de Rijksdag is gekomen", reageert Daniel Poohl, hoofdredacteur van Expo, een tijdschrift dat racisme, antisemitisme en vreemdelingenhaat in kaart brengt. "Het is voor het eerst sinds de jaren 40 dat Zweden een nazistische partij in een volksvertegenwoordiging krijgt." Svenskarnas Parti (Partij van de Zweden, SVP) is ontstaan uit Nationalsocialistisk Front, ooit de grootste neonazipartij van Zweden. Gedurende de parlementsverkiezingen van gisteren konden de Zweedse kiesgerechtigden eveneens hun stem uitbrengen voor hun gemeenteraad en provinciebestuur. In Grästorp ontving de SVP 2,8 procent van de stemmen wat genoeg was voor een zetel. "Dit is zorgwekkend en zal zeker op korte termijn het beeld van Grästorp beïnvloeden", zegt Roger Andersson, voorzitter van het gemeentebestuur - een functie die zou kunnen worden vergeleken met die van burgemeester. De SVP wil een asielzoekerscentrum in de gemeente stoppen. Maar desondanks gelooft Andersson toch dat veel kiezers zijn gelokt door beloften van de partij voor betere ouderenzorg en de inkoop door de gemeente van lokaal vervaardigde producten. Andersson: "De mensen weten vermoedelijk niet precies waarop ze hebben gestemd."

Vreemdelingenhaat
Echter, Poohl deelt die mening niet. "Natuurlijk weten de kiezers dat. Ze hebben op de partij gestemd, omdat ze het eens zijn met diens vreemdelingenhaat, de in dit geval puur racistische politiek. Maar toch echt niet vanwege hun opvatting over de ouderenzorg." De gemeente Grästorp wil de vluchtelingenopvang verminderen. "We krijgen hier 30 vluchtelingen, hoewel we daar geen plaats voor hebben", meent Andersson. "We willen het aantal dan ook verlagen tot 20 wat wel moet lukken." Overigens valt de gemeenteleider niet te spreken over het feit dat de zetel voor de SVP zal worden ingenomen door fractievoorzitter Daniel Höglund. "Hij heeft zich hier pas in het voorjaar in laten schrijven. Hij komt hier niet eens vandaan..." Namens de SVP was niemand bereid te reageren op de ontwikkelingen in Grästorp.

zondag 19 september 2010

Centrumrechts wint historische verkiezingen Zweden

GOTENBURG - De huidige centrumrechtse regeringscoalitie is winnaar geworden van de Zweedse parlementsverkiezingen. Het is in Zweden voor het eerst dat een rechts kabinet wordt herkozen.

Er is in het grootste land van Noord-Europa vandaag geschiedenis geschreven. Behalve dat een rechtse regeringsalliantie voor de eerste maal in de historie is herkozen, beleefde Sverigedemokraterna (Zweden-democraten, SD), een uiterst controversiële partij, de première voor het betreden van het parlement in Stockholm (Rijksdag). Het centrumrechtse blok van premier Fredrik Reinfeldt (bestaande uit liberaalconservatieven, christendemocraten en liberalen) krijgt 172 van de 349 zetels, terwijl de roodgroene oppositie (sociaaldemocraten, groenen en socialisten) genoegen moet nemen met plaats voor 157 volksvertegenwoordigers. De sociaaldemocraten kwamen met 30,8 procent van de stemmen als grootste partij uit de bus, op de voet gevolgd door de liberaalconservatieven van Reinfeldt met 30 procent.

Anti-immigrantenpartij
Eerdere voorspellingen over de rol van SD zijn uitgekomen. Deze anti-immigrantenpartij heeft 5,7 procent van de stemmen veroverd en ontvangt daardoor 20 zetels in de Rijksdag. Het is de allereerste keer sinds de oprichting van de partij in 1988 dat ze een beslissende rol kan gaan spelen in de vorming van een nieuwe coalitie. Hoe zich dat overigens gaat oplossen, moet nog maar blijken. Zowel centrumrechtse politici als de roodgroenen hebben zich uitgesproken tegen samenwerking met de uiterst rechtse Sverigedemocraterna. De partij wordt fel bekritiseerd vanwege haar uitgesproken houding tegenover vooral niet-westerse nieuwkomers.

IJslandse minister zegt terugbetaling Icesave-centen toe

REYKJAVIK - Nederland heeft volgens de IJslandse minister van Financiën Steingrímur J. Sigfússon niets te vrezen. Zijn land zal de schulden na het Icesave-debacle gewoon aflossen.

In een interview met De Telegraaf van gisteren stelde de bewindsman de regering in Den Haag op haar gemak: "Nederland kan gerust zijn. Hun Icesave-geld komt echt terug." Na de financiële catastrofe in IJsland van het najaar van 2008 is de economie van het land bezig aan een opvallend snel herstel. Toch blaast Sigfússon nog niet hoog van de toren. "We hebben absoluut nog een flinke weg te gaan. Vooral omdat veel gezinnen door de ingestorte kroon diep in de schulden zitten en we met een voor ons land ongekende werkloosheid kampen. Maar je ziet dat het stabiliseert. We hebben waarschijnlijk de bodem bereikt."

Toerisme
Onder meer het toerisme in IJsland zit weer in de lift en door de goedkope export maakt ook de visserij een betere tijd door. Eerder deze week was er nog sprake van dat onderhandelaars uit Nederland en Groot-Brittannië een nieuw bod bij de regering in Reykjavik hadden neergelegd voor de terugbetaling van de schulden door de val van Icesave. Toch komt dit volgens Sigfússon allemaal dik in orde. "Begrijp me goed. Ook wij willen dit opgelost hebben. We willen betalen, maar alles draait om de voorwaarden waaronder dat gebeurt. Dat ligt bij de linke regering en bij de bevolking erg gevoelig."

zaterdag 18 september 2010

Hirsi Ali: "Stop niet alle immigratie uit moslimlanden"

KOPENHAGEN - Ayaan Hirsi Ali hield vandaag een toespraak tijdens de jaarvergadering van Dansk Folkeparti. De voormalige Nederlandse politica uitte daarin kritiek op het feit dat de rechtse Deense partij alle immigratie uit moslimlanden wil tegenhouden.

"Ik begrijp dat jullie alle immigratie uit islamitische landen willen stoppen", zei ze voordat ze door het applaus van de aanwezigen niet meer verder kon praten. "Kom nou zeg! Ik kom zelf uit een islamitisch land!" De in Somalië geboren Hirsi Ali kwam in 1992 naar Nederland waar ze politiek asiel kreeg. Ondanks dat ze de eis van Dansk Folkeparti - dat moslims democratische regels moeten respecteren zodat ze kunnen integreren - steunt, waarschuwt ze dat het kind met het badwater wordt weggegooid. "Ik sta inderdaad aan jullie kant. Maar ik steunt niet een algemene stop voor immigratie uit moslimlanden", vertelde Hirsi Ali die tegenwoordig in Amerika woont en daar werkt voor de conservatieve denktank American Enterprise Institute. Haar waarschuwing kon evenwel niet de goede stemming onder de leden dempen. Zeker niet toen Pia Kjærsgaard, leider van Dansk Folkeparti de spreekster dankte voor haar voordracht met de woorden: "Je bent het idool van veel mensen, ook die van mij."

vrijdag 17 september 2010

Samen willen hun taal op Noors geld

KARASJOK - In navolging van de sprekers van het Nynorsk bepleiten nu ook de Samen dat hun taal op bankbiljetten en muntstukken in Noorwegen worden gezet.

Eerst liet Noregs Mållag, de belangenvereniging van de sprekers van het Nynorsk zich horen. Naast het Bokmål, de eerste taal in Noorwegen, vinden zij dat ook het Nynorsk op betaalmiddelen dient te verschijnen. Nu is er een derde stem bijgekomen. De Samen, de oerbevolking van Scandinavië, willen ook dat hun taal ruimte krijgt op het Noorse geld. Eerder vandaag stemde het Samisch parlement, Sámediggi, in Karasjok daarmee in. De politici menen dat ze daarop evenveel recht hebben, aangezien Samisch net als Bokmål en Nynorsk een officiële Noorse taal is. Echter, die eis gaat sommigen van de nationale volksvertegenwoordig in Oslo veel te ver. "De Samen zijn een kleine groep die al veel te veel rechten heeft gekregen", vindt Per Willy Amundsen van de Vooruitgangspartij (Fremskrittspartiet, FrP). "Er bestaan geen betrouwbare cijfers, maar laten we aannemen dat in heel Noorwegen misschien 50.000 Samen wonen. Met de wetenschap dat maar een klein gedeelte van hen het Samisch actief gebruikt, klinkt die eis ronduit belachelijk."

Overwegingen
Amundsen is van mening dat de tekst op muntgeld en bankbiljetten gewoon Bokmål dient te blijven, zowel vanuit praktische als natuurlijke overwegingen. "Ten eerste heeft niemand problemen met het lezen van Bokmål op geld. Bovendien, wanneer we op drie manieren 'Noorwegen' op een bankbiljet moeten schrijven, omdat het Samisch zoveel wijzen kent, dan hebben we straks een heel woordenboek in onze portemonnee. Het meest eenvoudige is meestal ook het beste." Verder denkt Amundsen dat de eis destructief werkt in de verstandhouding tussen de Samen en de rest van de Noorse bevolking. "We hoeven het niet onder stoelen of banken te steken dat de eisen die de Samen voortdurend stellen, omdat ze een minoriteitsgroep uitmaken, de afstand tussen hen en de overige Noren juist vergroot. Ik hoop dat het het Samisch parlement dat inziet. Hun identiteit overleeft ook zonder eigen munten."

Deur naar onderhandelingen Icesave weer op kier?

REYKJAVIK - Wellicht komen de regeringen van IJsland, Nederland en Groot-Brittannië spoedig uit hun impasse over Icesave. Volgens een IJslandse krant staan nieuwe onderhandelingen voor de deur.

Gisteren kwam Vidskiptabladid met het bericht dat Nederlandse en Britse onderhandelaars de IJslandse regering een nieuwe kans hebben geboden om de Icesave-problematiek op te lossen. Volgens de krant is dit voorstel veel beter dan het 'allerlaatste bod ' dat de landen dit voorjaar deden. De afgevaardigden hebben het kabinet in Reykjavik laten weten dat wanneer IJsland akkoord zou gaan met het voorstel dat de huidige patstelling tussen de drie landen snel tot het verleden zal horen. Volgens de bronnen waar de krant zich op baseert, zou dit betekenen dat IJsland een bedrag van tussen 200 en 333 miljoen euro aan Nederland en Groot-Brittannië moet overmaken. Het vorige bod lag nog op 733 miljoen euro. Voorwaarde is wel dat de Noord-Europese republiek het bedrag in één keer kan voldoen, anders moet de openstaande schuld door de ineenstoring van het IJslandse bankwezen alsnog volledig worden afgelost. Een ander criterium is dat alle partijen in het IJslands parlement, Althing, instemmen met het aanbod.

President
Het nieuws lijkt een positieve wending in de langslepende affaire. Maar een eenvoudig akkoord over het voorstel valt evenwel niet te verwachten. Eerder deze week liet de IJslandse president Ólafur Ragnar Grímsson zich in de Chinese krant Global Times namelijk ontvallen dat zijn land de Icesave-schulden helemaal niet zou moeten betalen. Hij vindt dat de spaarders zelf de schuld dienen te dragen. "Mensen die hun geld bij een private bank inleggen, moeten zich realiseren dat het een private bank is. Het is geen staatsgeleide bank. En de Europese regelgeving voor private financiële instellingen is gefundeerd op de grondregel dat daarvoor geen bankgarantie van de staat geldt. Het zou oneerlijk zijn dat het volk van IJsland, mensen die in boerendorpen of kustgemeenschappen wonen, onderwijzers, verpleegkundigen, artsen of fabrieksarbeiders op zouden moeten draaien voor schulden die een failliete private bank achter zich laat. Deze mensen hebben nooit van de bank geprofiteerd. Terugbetaling zou dan ook niet juist zijn", verwoordde Grímsson zijn mening in het vraaggesprek.

donderdag 16 september 2010

Levendige grenshandel tussen Noorwegen en Zweden


GOTENBURG - Meer dan één op de vier Noren heeft de eerste zes maanden van dit jaar Zweden bezocht. Vier op de vijf van hen kwamen naar de Zweedse grensregio's Bohuslän, Värmland en Jämtland teneinde inkopen te doen.

Volgens zojuist verschenen resultaten van het economisch onderzoeksbureau in Zweden (HUI) zijn de grensstreken zeer in trek. Noorse toeristen spendeerden in het eerste kwartaal 2010 niet minder dan 350 miljoen euro, terwijl het tweede kwartaal zelfs goed was voor een opbrengst van omgerekend 430 miljoen euro. Het zijn uiteraard de grote prijsverschillen die de Noren naar Zweden lokken om er voor heel veel geld inkopen te gaan doen. De verschillen in prijzen tussen Zweden, Denemarken en Finland zijn beduidend kleiner, waardoor Denen en Finnen niet met dezelfde frequentie naar Zweden reizen. Desondanks bracht 20 procent van de Denen gedurende de onderzoeksperiode een bezoek aan Zweden en gaf daar respectievelijk in het eerste en twee kwartaal 110 miljoen en 120 miljoen euro uit. Populaire plaatsen voor de winkelende Denen waren Malmö en Helsingborg. Ook vanuit Finland kwam hetzelfde percentage bezoekers voor even over naar Zweden. Zij hielpen de Zweedse economie een handje, achtereenvolgens met bijna 90 miljoen en 120 miljoen euro.

woensdag 15 september 2010

Airbus-reus op tournee in Scandinavië

GOTENBURG - De Airbus A380 van Lufthansa, het grootste passagiersvliegtuig ter wereld maakte vandaag een rondje langs de Noord-Europese velden.

"Veel mensen maken foto's, met name wanneer we op lage hoogte vliegen. En dan is het indrukwekkend, want pas dan zie je dat het vliegtuig zó groot is, het is écht groot! De motoren zijn enorm en mensen zijn daar dol op", vertelt Peter Julius, baas van de Scandinavische afdeling van Lufthansa. De Duitse maatschappij voerde vandaag met haar omvangrijke trots testvluchten uit naar de Noord-Europese hoofdsteden. In Kopenhagen brak vanochtend allereerst een volksfeest uit toen 4000 nieuwsgierigen kwamen kijken toen de luchtgigant zijn wielen aan de Deense grond zette. Het vliegtuig heeft twee verdiepingen en kan maximaal 853 passagiers meenemen. "Mensen vragen zich af hoe zo'n grote kist kan opstijgen, maar de aerodynamica levert perfect werk", zegt Jürgen Raps, gezagvoerder van Lufthansa.

Lift
Na Kopenhagen was luchthaven Arlanda in Stockholm aan de beurt. Drommen enthousiastelingen en journalisten zagen de lege reus voor het eerst in Zweden landen. Maar bang voor al die lege stoelen hoeven de luchtvaartmaatschappijen overigens niet te zijn, want na een diepte crisis zit de vliegindustrie weer in de lift. "We hebben sinds maart een geweldige groei gezien van het aantal passagiers", zegt Julius. "Zelfs wanneer we de aswolkproblematiek meerekenen, zitten we in een stijgende lijn. Hier in Scandinavië hebben we juist een recordhoge bezettingsgraad." Afgelopen maand groeide het aantal internationale vluchten vanuit Zweden bijvoorbeeld met maar liefst 14 procent. Zelfs voor het noodlijdende SAS ziet de toekomst er rooskleuriger uit met een toename van het aantal grensoverschrijdende vluchten met 7 procent. "Het ziet er goed uit. De markt is flink aangetrokken en we kijken tegen mooie cijfers aan. In 2011 zal SAS echt een gezond bedrijf zijn", meent Robin Kamark, commercieel directeur van de Scandinavische vliegmaatschappij. Na de korte stop in Stockholm vloog de Airbus verder naar achtereenvolgens Helsinki en Oslo, waar eveneens mensenmenigten het toestel enthousiast verwelkomden.

Lijndiensten
Aan het einde van het Noord-Europese uitstapje keerde het vliegtuig weer terug naar het Duitse Frankfurt waar het werd ondergebracht in een daarvoor speciaal gebouwde hangar. Niettemin kan het nog wel even duren voordat de Airbus A380 de luchthavens in Scandinavië gaat bedienen met reguliere vluchten. Lufthansa heeft momenteel nog geen plannen voor dergelijke lijndiensten. Daarentegen bestaat er zeker de mogelijkheid dat andere maatschappijen met een A380 hun roer noordwaarts zetten. Er wordt dan vooral gedacht aan vluchten van en naar Azië.

Deense politie denkt identiteit bommenlegger te weten

KOPENHAGEN - Het ziet er naaruit dat de Deense politie de verdachte in de zaak van de vermoedelijke bomaanslag in Hotel Jørgensen in Kopenhagen heeft geïdentificeerd. Zeer waarschijnlijk gaat het om een jonge Tsjetsjeen.

Afgelopen vrijdag vond een explosie plaats in het hotel en arresteerde de politie direct daarop een lichtgewonde man in een naburig park. Tot dusver wist niemand wie hij was, maar justitie in Denemarken komt nu met nieuws. De Deense politie is er namelijk 'zeer zeker' van dat de mysterieuze bommenlegger afkomstig is uit de Russische deelrepubliek Tsjetsjenië. Het zou gaan om de 24-jarige Lors Doukaiev. Tijdens een persconferentie eerder vandaag zei politie-inspecteur Svend Foldager dat de verdachte niet ontkent dat dit zijn identiteit is. De Deense en Belgische politie gaan nu onderzoeken of de man actief is in fanatieke kringen. Afgelopen nacht deed de Belgische politie huiszoekingen in de woning van de verdachte in Luik. De zaak is overgedaan aan de antiterreureenheid van de federale politie in België.

Handschoenen
Bij de persconferentie kwam ook naar buiten dat de man tijdens zijn verblijf in Kopenhagen plastic handschoenen kocht; informatie die de politie verkreeg uit één van de 250 tips die na de gebeurtenissen waren binnengekomen. Volgens de Deense media droeg de verdachte deze handschoenen toen er vrijdag de ontploffing op een toilet van Hotel Jørgensen plaatsvond.

dinsdag 14 september 2010

Lego verliest merkenrecht op speelgoedsteentjes

BILLUND - Het is over met de alleenheerschappij van Lego op het maken van de gekleurde plastic bouwsteentjes. Vandaag verloor de Deense speelgoedfabrikant definitief het merkenrecht.

De hoogste afdeling van de Europese rechtspraak bepaalde dat het octrooi van Lego op de productie van het speelgoed is afgelopen. In 1958 vroeg het bedrijf patent aan op het plastic constructiemateriaal. De Canadese concurrent Mega Brands begon zelf ook met een soortgelijk speelgoed, waarna Lego naar de rechter stapte in een poging dat te laten verbieden. Niettemin is de Europese rechter van mening dat Lego geen beschermd merk kan zijn, aangezien de bouwsteentjes een technische functie hebben. Hij bekrachtigde daarmee een eerdere juridische uitspraak in deze zaak.

Kopenhagen timmert aan 'superfietswegen'

KOPENHAGEN - Samen met de Nederlanders zijn de Denen de meest fietsgekke Europeanen. Maar nu doet Kopenhagen er zelfs nog een schepje bovenop: in de hoofdstad worden straks heuse zesbaansfietspaden aangelegd.

De lange stromen fietsers in het centrum van Kopenhagen doen meteen denken aan Amsterdam en andere Nederlandse steden. Kopenhagenaren reizen massaal op de fiets van en naar hun werk. Echter, dat is voor het bestuur van de eerste Deense stad nog niet genoeg. Zelfs de inwoners van de buitenwijken moeten worden gestimuleerd om veel vaker te kiezen voor het stalen ros. Teneinde dit doel te bereiken laat Kopenhagen nu de bestaande fietspaden verbreden tot superfietswegen die bestaan uit zes banen en zich als een netwerk over de gehele stad uitstrekken. "Vandaag de dag zijn er ontzettend veel mensen die korte stukken fietsen. Daar heeft de fiets een marktaandeel van 60 procent", vertelt Andreas Røhl, verantwoordelijk politicus fietszaken van de gemeente Kopenhagen. "Maar als we verder kijken naar de wat langere afstanden van zeven tot vijftien kilometer, dan daalt het marktaandeel drastisch."

Automobilisten
De stedelijke bestuursambtenaren zouden graag de automobilisten achter het stuur vandaan willen halen. Het idee gaat zelfs zo ver dat er wordt gedacht om alle Deense steden uit te rusten met de superfietswegen. Uiteindelijk is het doel om het aantal ritten per tweewieler te verdubbelen. "Uit het perspectief van de samenleving gezien, is de fiets een extreem effectief vervoersmiddel", zegt Røhl. "Fietsen is nuttig voor zowel milieu als gezondheid. Het eenvoudiger maken voor fietsers is een goede manier om een stad te creëren waar het fijn is om te wonen."

maandag 13 september 2010

Dode en gewonden bij bizar treinongeluk Zweden

NORRKÖPING/LINKÖPING - Bij een opzienbarend treinongeluk tussen de Zweedse steden Norrköping en Linköping is een dode gevallen en zijn 17 mensen gewond geraakt.

Het ongeluk gebeurde gisteravond toen een hogesnelheidstrein, een zogeheten X 2000 op weg van Stockholm naar Malmö, in botsing kwam met een tractor die bezig was met spoorwegwerkzaamheden. De achterste graafbak van de tractor ramde de zijkant van de locomotief. Door de kracht van de botsing begon de tractor rond te draaien en sloeg meerdere keren tegen de zijkant van de rijtuigen. Ramen werden verbrijzeld en het metaal raakte zwaar beschadigd. Aan boord van de trein bevonden zich 250 passagiers. Achttien mensen, onder wie de bestuurder van de tractor, raakten gewond. Een zwaargewonde vrouw overleed eerder vanavond aan haar verwondingen. De toestand van de tractorbestuurder wordt omschreven als ernstig, maar niet levensbedreigend.

Zeldzaam
Doden bij treinongelukken in Zweden zijn zeldzaam. Sinds 2000 zijn volgens de Zweedse spoorwegautoriteiten tot dusver slechts drie mensen omgekomen en elf zwaargewond geraakt. Inmiddels zijn meerdere onderzoeken gestart teneinde het zware ongeval te reconstrueren. Vandaag kampte de Zweedse spoorwegmaatschappij de gehele dag met forse vertragingen op het traject Stockholm-Malmö.

zondag 12 september 2010

IJslandse ex-ministers riskeren strafvervolging

REYKJAVIK - Geir Haarde, de vorige premier van IJsland, en drie van zijn ministers dienen zich voor de rechter te verantwoorden voor hun rol in de economische crisis. Dat voorstel doet een parlementaire commissie.

Haarde en de drie voormalige ministers van Buitenlandse Zaken, Financiële Zaken en Economische Zaken - respectievelijk Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, Árni Mathiesen en Björgvin Sigurdsson - hebben zich schuldig gemaakt aan 'ernstige nalatigheid' die in 2008 tot de ineenstorting van de drie grootste banken van IJsland leidde. Ze behoren daarom strafrechtelijk worden vervolgd, zo luidt de aanbeveling van de commissie die de rol van de IJslandse regering tijdens de economische crisis is nagegaan. Niettemin blijkt de commissie verdeeld te zijn. Slechts vijf van de negen leden steunden het rapport dat vandaag werd gepresenteerd. Twee andere leden wilden Sigurdsson het voordeel van de twijfel geven, terwijl de twee overigen geen enkele aanklacht wensten te adviseren. Morgen start een debat in de IJslandse volksvertegenwoordiging, Althing, en wordt er besloten of de oud-bewindslieden zich moeten verantwoorden voor de Landsdómur. Deze speciale rechtbank werd in 1905 opgericht teneinde kabinetsleden die van misdaad worden verdacht te berechten. Mocht de Althing akkoord gaan, dan wordt er geschiedenis geschreven. Voor het eerst in de IJslandse historie neemt de Landsdómur dan een zaak onder handen. Door de economische malaise in IJsland raakten onder meer Nederlandse en Britse spaarders hun spaartegoeden kwijt in het beruchte Icesave-schandaal.

Explosie Deens hotel mogelijk terreuraanslag

KOPENHAGEN - De explosie die afgelopen vrijdag een hotel in het centrum van Kopenhagen trof, kan heel goed een terroristische aanslag zijn geweest.

Kort na de ontploffing in hotel Jørgensen arresteerde de Deense politie in een nabijgelegen park een man met lichte verwondingen in zijn gezicht en aan zijn armen. Desondanks wil een politiewoordvoerder niet bevestigen of de arrestant van plan was een terreuraanslag te plegen. Wel zijn er filmbeelden van de bewakingscamera's uit het hotel vrijgegeven. Hierop valt de man, met pet en zonnebril, te zien terwijl hij bijna 40 minuten lang binnen in een van de toiletten van het hotel is. Vervolgens spoedt hij zich naar buiten en rent door een deur om kort hierna weer ijlings terug te keren, alsof hij zojuist heeft ontdekt verkeerd te zitten. Wat de politie eveneens over hem weet, is dat hij vloeiend Frans spreekt en dat hij identiteitsbewijzen van drie verschillende Europese landen bij zich had. In zijn bagage werden voorts een pistool met munitie en een busticket voor België met vertrek op vrijdagmiddag gevonden. Gisteren werd de man in voorlopige hechtenis genomen, verdacht van poging tot het verwonden van anderen, een misdaad die kan resulteren tot een levenslange gevangenisstraf. De verdachte zelf ontkent. Tevens liet de Deense inlichtingen- en veiligheidsdienst, PET, weten de nationale terreurbeveiliging te verscherpen.

zaterdag 11 september 2010

Nieuwslezeres neemt ontslag tijdens radio-uitzending

OSLO - Een nieuwslezeres van de Noorse publieke omroep NRK heeft op een wel heel apart tijdstip haar ontslag ingediend, te weten tijdens het lezen van het ochtendbulletin.

In plaats van het nieuws uit de Noorse regio Østlandet voor te lezen, begon Pia Beathe Pedersen (43) vanochtend een relaas over de arbeidsomstandigheden op de radioredactie. "Dit is vooral een bericht voor Hans Tore Bjerkaas, mijn hoogste baas, een man die ik beschouw als iemand met controle en die ik beschouw als iemand met integriteit. Hans Tore, je moet helpen. Het gaat niet goed met je personeel", begon ze haar uitzending. Ze vervolgde met vertellen dat ze ervan baalde om kwaad en gefrustreerd te zijn en van het hebben van buikpijn. Als afsluiting zei ze: "Dit was dus geen nieuwsbulletin, maar ik kan vertellen dat er niets belangrijks is gebeurd. Ik neem hierbij mijn ontslag en vertrek." Pedersen liet tevens weten dat ze een tekst op de website van NRK had gezet over de werkomstandigheden bij de radiozender. Deze tekst viel 22 minuten lang op internet te lezen voordat die werd weggehaald. Tegenover de Noorse krant Verdens Gang verklaart ze dat ze al een heel tijdje met de gedachte speelde en dat de actie het eerlijkste was dat ze kon doen om aandacht te krijgen voor de arbeidssituatie bij NRK. De nieuwslezeres gaf wel toe dat ze zenuwachtig was toen ze de lucht in ging.

vrijdag 10 september 2010

Noorse architect: "Zo bouwden Egyptenaren hun piramides"

TRONDHEIM - Al 3800 jaar lang piekeren we erover hoe het die dekselse oude Egyptenaren eigenlijk lukte hun piramides te bouwen. Maar nu heeft een Noorse architect naar eigen zeggen dat mysterie na vier jaar onderzoek opgelost.

Ole Jørgen Bryn, architect verbonden aan de Noorse Technische en Natuurwetenschappelijke Universiteit (NTNU) in Trondheim, is van mening dat vroegere onderzoekers het erover eens waren dat de piramides van het Oude Egypte nauwkeurig moeten zijn gepland. Maar geen enkele wetenschapper heeft tot dusver geprobeerd dat plan te reconstrueren. "In plaats daarvan sloegen egyptologen en archeologen de planningsfase over en stortten ze zich juist op de vraag wat voor soort helling de Egyptenaren gebruikten", zegt Bryn die een baanbrekende theorie over de constructie van de monsterlijke bouwwerken naar buiten heeft gebracht. Om zijn idee te ondersteunen, bestudeerde hij de 30 oudste Egyptische piramides. Met name focuseerde hij zich op de Piramide van Cheops (met een hoogte van ruim 146 meter) die als enige van de zeven klassieke wereldwonderen tot op heden nog altijd bestaat.

Te druk
Bryn vindt dat onderzoekers tot nu toe veel te druk bezig zijn geweest met het gewicht van de blokken steen en hoe de Egyptenaren die bovenop de piramides kregen. Voorts heeft er onder egyptologen een uitgebreide discussie plaatsgevonden over wat voor soort helling er werd toegepast. "Met mijn theorie is het niet langer een probleem of een helling de uitwendige meetkunde van een piramide verbergt. De theorie biedt ruimte aan alle bestaande hellingtheorieën en sluit geen enkele uit. Of er bouwsteigers rondom de constructie stonden ten tijde van de bouw was geen probleem voor de Egyptenaren en is geen probleem voor ons. De precisie werd vanaf de binnenzijde gemeten en niet andersom. Volgens Bryn werden alleen in Egypte spitse piramides gebouwd. In China en Amerika werden er piramides met een platte top geconstrueerd en was daarom de behoefte aan nauwkeurigheid een stuk minder groot. "In Egypte moesten de spitse toppen zich exact boven het midden van het grondvlak bevinden. Ik ben er nu achter gekomen hoe de Egyptenaren zo nauwkeurig wisten waar ze de pyramidion, de laatste steen op de piramide, gingen plaatsen."

Toeval
Degenen die de piramides bouwden, lieten dat niet aan het toeval over. De Egyptenaren moesten een secuur plan hebben om elk van de 2,3 miljoen kalkblokken op de juiste wijze neer te leggen. De zwaarste stenen van een piramide waren van graniet en werden gebruikt voor het plafond van de grafkamer. Er bestond een besteltermijn van maar liefst vier jaar voor deze loeizware exemplaren die werd gehouwen in een steengroeve bij Aswan, 900 kilometer stroomopwaarts langs de Nijl. Bryn: "Dan moest je vantevoren dus goed weten hoeveel stenen je nodig had." En dat niet alleen. De prehistorische bouwmeesters dienden eveneens op de hoogte te zijn hoe iedere steen eruit moest zien. Bovendien was het uiterst belangrijk dat ze wisten waar de bouwmaterialen geplaatst zouden worden. Daarbij kwam nog eens dat de constructieleiding moesten kunnen communiceren met de bouwvakkers over waar iedere steen voor zich gezet diende te worden. Dit was iets wat de Egyptenaren moesten weten voordat ze überhaupt aan de bouw begonnen. Het was dan ook van levensbelang dat ze op een eenvoudige manier konden overleggen met de circa 10.000 bouwknechten die ook nog eens analfabeet waren.

Precisiesysteem
Bryn is van mening dat de Egyptenaren in staat waren om het precisiesysteem waarmee werd gebouwd los te zien van de fysieke delen van de constructie. Dit systeem dat vandaag de dag in de bouw als vanzelfsprekend wordt gebruikt, was beslissend voor de Egyptenaren om de top van de piramide, de zogeheten apex, te kunnen bereiken. "Het antwoord op het raadsel van de piramides is helaas niet spannender dan dat", verklaart Bryn. De Noorse bouwkundige had zelf ooit een architectenbureau in Oslo en tekende grote bouwwerken. Deze ervaring gebruikte hij om te begrijpen hoe de Egyptenaren hun piramides ontwierpen. "Wanneer je tegenwoordig op een bouwplaats komt, heeft de bouwleiding een precisiesysteem opgezet. Alle maten komen van dit systeem. Vandaag de dag gebruiken we lasers, maar het is nog niet zo lang geleden dat het precisiesysteem bestond uit metseldraad en schietlood."

Hele getallen
Het systeem maakte de communicatie op de bouwplaats ook eenvoudiger. "De voormannen konden gedurende het hele bouwproces dezelfde, makkelijke woorden gebruiken. Daardoor was het ook mogelijk om slechts hele getallen te gebruiken en geen breuken. De Egyptenaren hadden namelijk geen getallen die kleiner waren dan één. De lengte-eenheid was royal cubit, de lengte van de onderarm van de farao. Deze werd opgedeeld in zeven palms (handpalmen) die op zijn beurt weer bestond uit vier fingre (vingers). Alle maten van een piramide bestaan uit deze eenheden. Bryn heeft opnieuw deze principes toegepast voor de piramideconstructie met het maken van gedetailleerde bouwtekeningen voor piramides.

Verrast
De Noor is verrast dat niemand daar eerder aan dacht. "Ik ben feitelijk geschokt dat dit al niet veel eerder is gedaan. Het is merkwaardig dat onderzoekers daar eeuwenlang niet bij hebben stilgestaan. Een piramide is toch echt een gebouw." Hij denkt dat zijn ervaring met het ontwerpen van grote gebouwen de sleutel was om zijn theorie over het precisiesysteem van piramides te kunnen ontwikkelen. "Ik spreek me niet uit over geschiedenis of egyptologie. Dat is niet mijn vak. Maar het rare is wel dat archeologen en egyptologen, die doorgaans niets van bouwkunde weten, zich hooghartig hebben uitgesproken over hoe de Egyptenaren wel of niet hun piramides bouwden", merkt Bryn cynisch op. "Behalve egyptologen zijn het alleen newage-aanhangers en dergelijke geweest die met dusdanige, door ufo's geïnspireerde uitspraken voor de dag zijn gekomen."

Lijndienst Cimber Sterling tussen Amsterdam en Kopenhagen

AMSTERDAM/KOPENHAGEN - Vanaf 31 oktober start de Deense luchtvaartmaatschappij Cimber Sterling tweemaal per dag een lijnvlucht tussen Amsterdam en Kopenhagen.

De dienst zal het hele jaar door op werkdagen worden onderhouden. Ook wordt straks op een beperkt aantal zaterdagen en zondagen tussen beide hoofdsteden gevlogen. Ter introductie geldt een prijs van gemiddeld 545 DKK (omgerekend ongeveer € 74) voor een enkele reis. Het in 1950 gestichte Cimber Air, oorspronkelijk gevestigd in het zuiden van Jutland, nam eind 2008 de Deense vliegmaatschappij Sterling over, die in financiële moeilijkheden was geraakt. Sindsdien wordt met 28 grote en kleinere vliegtuigen op een groot aantal Europese bestemmingen en het Midden-Oosten gevlogen.

donderdag 9 september 2010

Nederlandse vrachtwagenchauffeur gepakt met lading hasj

HALDEN - De Noorse douane heeft eind augustus bij een Nederlandse vrachtwagenchauffeur de grootste hasjvangst van dit jaar in Noorwegen gedaan: ruim 100 kilo.

Toen de chauffeur zich meldde bij de grensovergang Svinesund in de gemeente Halden en vertelde dat hij een lading groente en fruit bij zich had, kregen de douaniers argwaan. De vrachtwagen ging door de scanner en de grensbeambten vonden vier kartonnen dozen vol met hasj. Pas vandaag werd de vangst door de douane bekendgemaakt. "Na een handmatige controle van een externe ruimte kwamen we in totaal 102 kilo hasj in dozen tegen", vertelt Wenche Fredriksen, kantoorchef van de grenscontroleurs. "Vorig jaar onderschepten we twee partijen die groter waren, maar doorgaans worden partijen van boven de 100 kilo beschouwd als een grote vangst." De vrachtwagenchauffeur werd overgedragen aan de politie en zit nog altijd in hechtenis.

woensdag 8 september 2010

Media Finland blazen loftrompet over Finse voetbalstrijd

HELSINKI - Finse media waarderen de strijd die hun nationale voetballers gisteren in De Kuip tentoonstelden tijdens de met 2-1 verloren wedstrijd tegen het Nederlands elftal.

'Moedige inzet, maar weer nul punten', zo schreef de Finse krant Hufvudstadsbladet na het krappe verlies gisteravond van Finland tegen het Nederlands elftal. 'Na het fiasco in Moldavië (2-0 verlies voor Finland, red.) streed het nationale team voor zijn geloofwaardigheid en alles ging beter dan in Chisinau', gaat het dagblad verder en prijst Mikael Forssell voor zijn doelpunt, waardoor Nederland voor het eerst in vier jaar tijdens een kwalificatiewedstrijd op eigen veld een tegengoal moest incasseren: 'duidelijk iets wat de thuisploeg en een doodstil oranjegekleurd publiek onthutste'. Verder wijdt Hufvudstadsbladet een extra artikel aan de irritatie bij de Finnen. Irritatie die niet eens was gewekt door het verlies, dan wel door een Nederlander: Mark van Bommel. De middenvelder haalde volgens de krant het bloed bij de Finse bezoekers onder de nagels vandaan. "Hij is ontzettend irritant", citeert het blad de Fin Tim Sparv van FC Groningen. "Al tijdens het WK was ik kwaad op hem, maar nu ben ik nog kwader."

Zelfvertrouwen
De Finstalige krant Helsingin Sanomat vindt dat Finland zijn zelfvertrouwen enigszins heeft opgevijzeld, maar onderstreept tegelijkertijd: 'het was niet echt belangrijk of Finland gisteravond zou winnen of verliezen - de hoofdzaak was om iets op de mat leggen dat op voetbal zou lijken na de gênante nachtmerrie in Chisinau'. Een specifieke sympathie van de krant gaat uit naar de Finse supporters die met slechts 500 man in Rotterdam verschenen. Teneinde alles te ondernemen om hun voetballers op te peppen, waren ze langere tijd veel meer aanwezig dan de Nederlandse fans.

'Vlag in top'
Volgens radio- en televisieomroep YLE ging Finland onderuit 'met de vlag in de top'. En ze vervolgt: 'Na de aansluitingstreffer van de Finnen hing de 2-2 in de lucht, maar de goedspelende Maarten Stekelenburg in het Nederlandse doel stond in de weg bij de "duizenddollarkansen" van Mikael Forssell en Mika Väyrynen'. De zender bericht tevens dat de Finse manschappen er in de tweede helft alles aan deden om de gelijkmaker te forceren, maar dat ze niet in staat bleken om écht open kansen te creëren.

dinsdag 7 september 2010

Politicus Faeröer weigert staatsdiner met premier IJsland

TÓRSHAVN - Op de Deense eilandengroep Faeröer is politieke opschudding ontstaan, omdat een partijleider weigert aan te schuiven voor een officieel diner met de IJslandse premier Jóhanna Sigurdardóttir.

Alles draait om Jamis av Rana, leider voor Senterpartiet (Centrumpartij). De politicus voelt niets voor een etentje met Sigurdardóttir en haar echtgenote, aangezien zijn partij zich verzet tegen het homohuwelijk. Sigurdardóttir trouwde op 27 juni met haar levensgezellin Jónina Leósdóttir. Op dezelfde dag trad een nieuwe wet in IJsland in werking die homoseksuele paren het recht geeft in het huwelijksbootje te stappen. "Naar dit diner gaan, betekent evenzoveel dat ik een land steun dat tegen de wetten der natuur en de Bijbel indruist. Dat wil ik niet", zegt Rana. "Ik reageer op het feit dat de premier van IJsland een vrouw als gevolg meeneemt en als partijleider kan ik dat niet accepteren." Rana beweert dat hij niet de enige is met deze mening en verwijst naar zijn collega Alfred Olsen, leider van de liberale partij op de Faeröereilanden. Deze politieke voorman noemde het officiële bezoek van een lesbische premier en haar vrouwelijke wederhelft "een provocatie".

Verdachten schuldig bevonden aan geldroof Denemarken

BRØNDBY - Veertien mannen zijn in Denemarken in staat van beschuldiging gesteld voor de grote geldroof van 2008 toen in Brøndby een bedrag van omgerekend 8,3 miljoen euro werd buitgemaakt.

De roof staat bekend als de grootste ooit in de geschiedenis van Denemarken, overigens tezamen met de beroving van een geldtransportbedrijf in de stad Glostrup waarbij een zelfde bedrag werd bemachtigd. Opvallend genoeg vonden beide overvallen plaats in 2008. Volgens de Deense aanklager zitten de mannen achter de monsterkaap in Brøndby op 10 augustus van dat jaar. In de vroege ochtenduren braken de rovers met behulp van een shovel door de muren van het gelddepot van Dansk Værdihåndtering. Binnen enkele ogenblikken kozen ze met de forse hoeveelheid betaalmiddelen het hazenpad. De roof was nauwkeurig beraad. Zo hadden de dieven ter voorbereiding de wandelgangen in de geldcentrale via de zolderramen gefilmd, braken ze in het naastgelegen gebouw in om plaats te maken voor de 22 ton wegende shovel en plaatsten ze vuilniswagens op en strooiden ze kraaienpoten in de toegangswegen voor de politie. Toch werden de eerste verdachten al een paar dagen later gearresteerd.

Koppeling
De politie analyseerde meer dan 300.000 telefoongesprekken en sms-berichten waaruit krachtens de aanklager de koppeling blijkt tussen de verdachten - van wie de meesten uit Zweden komen - en de geldroof. Bovendien zijn er dna-sporen gevonden op vuurwapens die de rovers bij zich droegen. Eén van de verdachten heeft inmiddels bekend dat hij aan de voorbereidingen meedeed, maar ontkent dat hij direct bij de roof betrokken was. De anderen ontkennen vooralsnog dat ze iets met de kaap te maken hadden. Binnenkort wordt bekend welke straf deze 'zware jongens' tegemoet kunnen zien.

zaterdag 4 september 2010

Vraagtekens registratie Nederlandse militaire toestellen

REYKJAVIK - Wel of geen militaire oefeningen met Nederlandse vliegtuigen? In IJsland bestaat er onduidelijkheid over de registratie van militaire toestellen die door het Nederlandse bedrijf E.C.A. Program in het land zouden worden gestationeerd.

Voordat hij eerder deze week zijn post verliet, gaf Kristján L. Möller, de IJslandse minister van Transport, de luchtvaartautoriteiten in IJsland toestemming om te beginnen met de registratie van de vliegtuigen. Dit overigens zeer tegen de zin van de IJslandse milieupartij, zo schrijft de krant Morgunbladid. De inschrijving van de toestellen is onderdeel van een investeringsproject door E.C.A. Program. Volgens Möller bestaat daarover inmiddels een afspraak met premier Jóhanna Sigurdardóttir en minister van Financiën Steingrímur J. Sigfússon. Echter, uit een persbericht, geschreven door een naaste medewerker van de premier, blijkt dat een dergelijke overeenkomst nog niet is gesloten. Er zou voorlopig alleen meer informatie over dit thema worden verstrekt. "De registratie zelf begint nog niet, het zijn liever gezegd de voorbereidingen die starten", verklaart Möller. "Daarnaast moeten er vragen worden beantwoord voordat een beslissing het onderwerp naar een volgende fase brengt."

Omstreden
Indien de registratie wordt goedgekeurd, dan mag E.C.A. vliegtuigen stationeren voor oefening rondom in IJsland. Het project kan trouwens rustig omstreden worden genoemd. Met name de nationale milieupartij is niet blij met de stationering. De kans bestaat dat het hele feest niet eens doorgaat nu de IJslandse groenen de werkzaamheden van het Transportministerie overnemen in een nieuwe Ministerie voor Binnenlandse Zaken.

vrijdag 3 september 2010

Jari Litmanen krijgt standbeeld

LAHTI - De Finse voetbalster Jari Litmanen krijgt nog voor zijn actieve loopbaan ten einde is een eigen standbeeld. Het beeld wordt geplaatst in Lahti, de geboortestad van de voormalige middenvelder van onder andere Ajax.

Straks op 10 oktober zal het beeld worden onthuld. Deze datum, 10-10-10, is een knipoog naar het vaste rugnummer van de Finse schaduwspits. Het initiatief voor het eerbetoon komt van Lahden Reipas, de club waar hij ooit zijn zo succesvolle carrière begon. Litmanen speelde in de jaren 1992-99 en 2002-2004 voor Ajax. Voorts kwam hij tevens uit voor FC Barcelona, Liverpool, Hansa Rostock, Malmö FF, Fulham en keerde tenslotte in 2008 terug naar zijn vaderland om voor FC Lahti aan de slag te gaan. Nog altijd is de 39-jarige routinier actief in het Fins nationaal elftal dat overigens komende dinsdag op bezoek komt in De Kuip te Rotterdam voor de EK-kwalificatiewedstrijd tegen Oranje.

donderdag 2 september 2010

Scheepswrak Åland herbergt ook eeuwenoud bier

MARIEHAMN - Eerst vonden duikers een forse lading stokoude champagne. Nu blijkt dat het scheepswrak bij de Finse eilandengroep Åland tevens een lading bier aan boord heeft.

De euforie onder de duikers die deze zomer een scheepswrak ontdekten nabij het eiland Fögö in het zuiden van Åland en vervolgens stuitten op een flinke hoeveelheid flessen champagne was uiteraard groot. Maar toen het team vorige week aanving met het bergen van de alcoholische schat werd de stemming nóg beter. Een feeststemming welhaast, omdat ze tijdens de werkzaamheden ook nog eens flessen tegenkwamen die sterk op bier leken. Toen één van de flessen door een barst in het kwetsbare glas kapot ging, werd hun vermoeden bevestigd. "Dit is met alle waarschijnlijkheid het oudst bewaarde bier ter wereld", zegt Rainer Juslin, afdelingschef bij het regiobestuur van Åland. Deskundigen hadden onderwijl al geconcludeerd dat de gevonden champagne inderdaad het predikaat langst bewaarde mousserende wijn waar het bestaan van bekend is, mag dragen. Juslin: "We kunnen dus constateren dat we nu zowel de oudste champagne als de oudste bierflessen van de wereld in ons bezit hebben." De waarde van de champagne wordt geschat op enkele tienduizenden euro's per fles. Vooralsnog bestaat er nog geen zekerheid over de ouderdom van het scheepswrak. Kenners vermoeden dat het uit de eerste helft van de negentiende eeuw stamt.

Wereldprimeur kunst Bob Dylan in Kopenhagen

















KOPENHAGEN - Denemarken heeft met de opening van een tentoonstelling van de schilder- en tekenkunst door muziekicoon Bob Dylan dit weekend een regelrechte wereldprimeur.

Het nationale Deense kunstmuseum (Statens Museum for Kunst) te Kopenhagen opent deze zaterdag Dylans expositie die bestaat uit een collectie nog ongetoonde kunststukken, te weten 40 acrylschilderijen en acht potloodtekeningen. De werken verhalen over de indrukken - mensen, plaatsen en gebeurtenissen - die de muzikale meester opdeed tijdens zijn reizen naar Brazilië. In persoonlijke gesprekken met Kasper Monrad, de conservator van het kunstmuseum, doet hij uit de doeken graag in het Zuid-Amerikaanse land te vertoeven. De expo draagt dan ook een toepasselijke naam: The Brazil Series. Bob Dylan is voorts van mening dat hij via zijn muziek niet alles kan vertellen wat hem bezighoudt en daarom veel energie steekt in zijn schilderkunst. Op deze wijze werkt hij al zijn gehele, lange loopbaan. Echter, het is nu voor het eerst dat zijn creatieve uitingen op canvas en papier op grotere schaal onder de aandacht worden gebracht. De tentoonstelling in Kopenhagen valt te bewonderen tot en met 30 januari 2011.

woensdag 1 september 2010

Archeologen onderzoeken legendarische Vrouw Maria

TURKU - Finse archeologen zijn deze week begonnen met onderzoek op het wrak van de Nederlandse handelsvaarder Vrouw Maria. Het achttiende eeuwse vaartuig zonk in 1771 met onder meer een lading peperdure schilderijen aan boord.

Medewerkers van de Finse rijksdienst voor het cultureel erfgoed (Museovaristo) hopen met het nader bekijken van het scheepswrak meer te achterhalen over het ongeluk van 239 jaar geleden. In oktober 1771 was de Vrouw Maria onderweg van Amsterdam naar Sint-Petersburg toen ze in een zware storm terechtkwam en op de klippen liep bij Nagu, een eilandenrijk voor de kust van het Finse Turku. Na verwoede pogingen van de bemanning en eilandbewoners om de vracht te redden, verging het vrachtschip met het grootste deel van de lading waaronder textiel, suiker, koffie en kunstvoorwerpen die waren gekocht door de Russische keizerin Catharina de Grote. Pas in de zomer van 1999 lokaliseerde een Fins duikersteam het wrak op een diepte van ruim 40 meter. Sinds die tijd zitten de duikers en Museovaristo elkaar in de haren met als inzet de rechten op de koopvaarder en haar kostbare inhoud.

'Finse Sudoku' moeilijkste ter wereld?

HELSINKI - Sudoku, het kruiswoordraadsel van getallen, was voor de Finse wiskundige Arto Inkala niet moeilijk genoeg. Hij bedacht daarom naar eigen zeggen 's werelds lastigste variant.

Bij Sudoku is de truc om een vierkant met daarin negen bij negen vakjes met de cijfers 1-9 in te vullen op een wijze dat ieder getal slechts eenmaal voorkomt in het vakje van drie bij drie. Bovendien mag dat bewuste cijfer ook maar een keer aanwezig zijn op de gehele horizontale en verticale rij van het grote vierkant.

Geluk
Volgens Arto Inkala kan zijn Sudoku met geluk snel worden opgelost. "Sommige mensen vullen drie of vier keer op de gok iets in en kunnen hem dan in een kwartier of halfuur oplossen. Vervolgens vragen ze zich af waarom deze uitvoering eigenlijk moeilijk wordt genoemd", zegt de Fin. "Maar doorgaans duurt het dagen om hem met logica te voltooien."
In de reguliere versies van het cijferspel is het doorgaans voldoende om twee of drie stappen vooruit te denken. Inkala's variant vereist daarentegen acht á negen toekomstige zetten. Bij elkaar zijn 23 van de 81 hokjes ingevuld. Het weghalen van slechts één van de getallen resulteert al in een dusdanig enorme toename van het aantal mogelijke oplossingen, dat het in feite eenvoudiger wordt om de versie maar op geluk in te vullen. Hoe moeilijk is deze Finse Sudoku voor u? Probeer hem eens uit en vertel ons graag hoe het ging. Wellicht al over een halfuurtje of anders gewoon overmorgen...
 
Copyright © 2010 DeNoordse.nl. Alle rechten voorbehouden