Deense vrouwen willen liever donkere kinderen

ÅRHUS - Veel Deense vrouwen dromen ervan om een 'tall dark stranger' tegen het rijzige, donkere lijf te lopen. Echter, ook de spermabanken zitten om Afrikaanse, Aziatische en Arabische donoren verlegen.

De voorraden zaad van roodharige en blauwogige mannen puilen daarentegen uit. Maar dat komt niet omdat er iets mis is met hun sperma. "Onze opslag zit propvol met dat type zaad", zegt Ole Schou van spermabank Cyros International in Århus. "Degenen die wij zoeken hebben een andere etnische oorsprong dan Deens. Alleen van hen hebben we er te weinig." Daarom bedanken de spermabanken dan ook voor donaties van etnische Denen. De 'zaadbewakers' zelf vinden dat er in geen geval sprake is van discriminatie. Schou: "Onze missie is om alle kleuren van de regenboog aan te kunnen bieden." Voor het aanvullen van deze kleurenvoorraad heeft Cyros daarom nu een spermabank in India geopend en is momenteel bezig met dezelfde doelstelling in Afrika. Hoewel dat niet zo'n eenvoudige opgave is. "Er bestaat geen reguliere spermabank in Afrika en er kan ook niet zomaar een worden opgezet voor het Westen", gaat Schou verder. Het kan bovendien betekenen dat er meer zal moeten worden betaald voor het zaad van donkere mannen. "Maar uiteindelijk kan dat noodzakelijk zijn, want per slot van rekening draait het ook hier om vraag en aanbod."

'Ondergrondse' hulp voor longpatiënten

ÅRHUS - Voor mensen met een longaandoening kan er redding komen van een diertje dat in een zuurstofarme omgeving weet te overleven: de mol.

Voor wie vroeger last had van een zere kies of reumatische pijnen bestond er een paardenmiddel. Tenminste, voor mensen die bijgelovig waren dan, want met een mollenpootje om je nek zou je zo van die kwellingen zijn verlost. Bovendien voorzag deze bijzondere talisman je ook nog eens van het nodige geluk. Vandaag de dag voert de medische wetenschap echter de boventoon en moet deskundig onderzoek een einde maken aan ziektes en kwalen. Maar in sommige medische disciplines is de mol nog immer aanwezig. Zij het nu in levende lijve en in dat geval ook als proefkonijn. Op de afdeling Biologische Wetenschappen aan de universiteit van het Deense Århus bijvoorbeeld is de Oost-Amerikaanse mol van dichtbij bekeken. De interesse ging uit naar het vermogen van het gravende diertje om in staat te zijn een flink stuk onder de zoden toch te kunnen ademen. "De Oost-Amerikaanse mol leeft in vochtige grond en voor zuurstof is het heel moeilijk daar doorheen te dringen. Het is voor deze soort noodzakelijk zijn verbruikte lucht opnieuw te gebruiken", vertelt professor Roy E. Weber. Samen met buitenlandse collega's heeft hij onderzocht hoe de mol onder deze extreme omstandigheden eigenlijk kan overleven. Het geheim zit in de hemoglobine, een eiwit in het bloed dat zuurstof naar de spieren transporteert en koolstofdioxide (CO2) daar weer vandaan. "Er vindt een kleine verandering in de hemoglobine van de mol plaats, waardoor die beter in staat is CO2 aan zich te binden en bij de spieren weg te leiden, zodat die door de longen kan worden uitgescheiden."

Nut
De nieuwe kennis over deze 'super-hemoglobine' kan van groot nut zijn voor patiënten met bijvoorbeeld bronchitis of longemfyseem. Die patiënten hebben namelijk problemen met een teveel aan CO2 in het bloed, terwijl ze tegelijkertijd worstelen om zuurstof op te nemen. Weber: "De mol heeft aangetoond hoe de natuur deze problemen heeft opgelost en biedt ons ideeën die we kunnen overnemen en vervolgens gebruiken om patiënten te helpen. Bijvoorbeeld met behulp van kunstmatig bloed of gentherapie." Al met al zal het nog tussen de vijf en tien jaar duren voordat de super-hemaglobine op mensen kan worden gebruikt.

Slechte koolhydraten kunnen leiden tot hartinfarct

ÅRHUS - Verzadigde vetzuren zijn niet goed voor het hart, maar ook niet het allerslechtst. Een Deense studie wijst uit dat juist degene die verzadigde vetzuren vervangt door slechte koolhydraten een groter risico loopt om door een hartinfarct te worden getroffen.

Al meer dan 30 jaar lang wijzen voedsel- en warenautoriteiten ons erop vooral te minderen met vet eten, in elk geval verzadigde vetten. Op die manier kan de kans op hart- en vaatziekten worden verlaagd. Maar nu is een nieuwe generatie onderzoeken verschenen die juist aantoont dat de rol van verzadigde vetzuren wordt overschat en dat voedsel met weinig calorieën een grotere bedreiging voor de rikketik kan vormen wanneer voor het verkeerde alternatief wordt gekozen. Een uitgebreide Deense studie laat zien hoe het kan gaan als slechte of snelle koolhydraten, zoals witbrood en geraffineerde suiker, de plaats innemen van verzadigde vetten. Iedere keer dat vijf procent verzadigde verzuren werd vervangen door snelle koolhydraten steeg de kans op een hartaandoening met 33 procent, schrijven de onderzoekers in het nieuwste nummer van American Journal of Clinical Nutrition.

Middelbare leeftijd
Voor de studie - met de naam Diet - werden tussen 1993 en 1997 ruim 53.644 mannen en vrouwen van middelbare leeftijd gerecruteerd en vervolgens twaalf jaar lang gevolgd. Tijdens deze periode werden in de groep 1943 mensen getroffen door een hartinfarct. Het onderzoek is tot dusver het grootste dat op een moderne wijze is uitgevoerd zodat het mogelijk bleek om na te gaan hoe gezondheid door vet en koolhydraten van verschillende kwaliteit wordt beïnvloed. Toch zijn niet alle koolhydraten slecht te noemen. Zo ging de kans op een hartkwaal iets omlaag voor de proefpersonen die van verzadigde vetzuren overstapten op volkorenproducten. "Teveel verzadigde vetten zijn niet goed, maar toch niet zo gevaarlijk als koolhydraten van slechte kwaliteit", verklaart wetenschapster Marianne Uhre Jakobsen die is verbonden aan het academisch ziekenhuis van Århus.

Langzame koolhydraten
Dat betekent overigens niet dat verzadigde vetten nu weer kunnen. Het is nog steeds beter om energie te halen uit volkorenproducten en andere langzame koolhydraten met een laag GI (= glykemische index en is een maat voor het effect van koolhydraten op de bloedsuikerspiegel). Het nuttigste zou een verandering naar meervoudig onverzadigde vetzuren zijn, alleen is dit nog immer een schaars goed. "Bij een dergelijke vergelijking zijn verzadigde vetten net zo gevaarlijk zoals ons altijd is voorgehouden. Wit stokbrood met roomboter is echt ongezond, maar we eten er nog steeds teveel van." Volgens haar zijn onderzoekers en autoriteiten teveel gefocust op het waarschuwen voor verzadigd vet dat ze zijn vergeten om het risico van alternatieven te bekijken. "Ergens moeten we onze energie vandaan halen en de waarschuwing voor vet heeft geleid tot een groeiende consumptie van koolhydraten. Helaas in de meeste gevallen van het slechte soort. Echter, ook volkorenproducten bevatten vaak maar een klein aandeel volkoren. Eigenlijk dienen de regels te worden aangescherpt."

Analyse
Afgelopen winter publiceerde Marianne Uhre Jakobsen in samenwerking met een internationale groep onderzoekers een analyse van elf grote studies gebaseerd op gegevens van bijna 350.000 mensen. De conclusie luidde dat degenen die minder verzadigde vetten waren gaan eten, ten gunste van meervoudig onverzadigde vetten, duidelijk een lager risico op een hartkwaal hadden. Voor iedere keer dat er vijf procent minder verzadigd vet werd gegeten, ging de kans op een hartinfarct met maar liefst 25 procent naar beneden. Daarentegen werd geen effect waargenomen bij mensen die waren overgestapt naar enkel onverzadigde vetzuren, die voorkomen in onder meer olijf- en koolzaadolie, en een iets hoger risico voor degenen die meer koolhydraten waren gaan eten.

Muziek moet stress in Deense ambulances verminderen

AALBORG - Het ziekenhuis van het Deense Aalborg onderzoekt of muziek in de ambulance het leven van een hartpatiënt kan redden.

Gierende sirenes en autobanden, piepende apparatuur en klapperende deuren storen de meesten onder ons. Echter, voor een acute hartpatiënt kan stress het verschil tussen leven en dood betekenen. Een gloednieuw onderzoeksproject door het academisch ziekenhuis in Aalborg moet uitwijzen of het afspelen van muziek tijdens de ambulancerit een rustgevende invloed op de patiënt uitoefent. "De vele geluiden tijdens het vervoer in de ambulance, met name de sirene, wekken bij een hartpatiënt een maximale stress op. Stress kan fataal zijn en het is daarom van levensbelang dat we dergelijke schadelijke geluiden tot een minimum terugbrengen", zegt Per Thorgaard, leidende chef-arts aan de afdeling Anesthesie en Intensive Care van Aalborg Ziekenhuis. Dit medisch centrum is verbonden aan het academisch ziekenhuis van Århus.

Microfoontjes
Thorgaard is een van de initiatiefnemers van het onderzoek. Samen met collega's bekeek hij al eerder wat voor invloed geluiden gedurende het ambulancevervoer precies hebben op de patiënten. Daarvoor werden tijdens de rit bij het oor van de hartpatiënten microfoontjes geplaatst teneinde hun geluidservaringen op te nemen. "De patiënten gaven aan dat vooral de sirene, het lawaai van de motor en het elektronische geratel en gepiep van de apparatuur het ergste stressende effect hadden. Daarentegen had het door iemand toegesproken worden de meest rustgevende uitwerking", vertelt Thorgaard.

Buitenwijk
Hartpatiënten worden vaak langer dan anderen vervoerd, aangezien ze in de meeste gevallen worden opgenomen op specialistische afdelingen. Vanuit een buitenwijk betekent dat al snel een ambulancetochtje van ruim 20 minuten. Per Thorgaard en zijn medewerkers willen daarom samen met de Deense ambulancedienst Falck muziek voor hartpatiënten gaan testen op de ambulances in de buitenwijken van de regio Noord-Jutland. "Indien de muziek voor een aanmerkelijk verschil zorgt bij de patiënten en hun stressniveau omlaaghaalt, dan zal een 'aangepast muziekmilieu' landelijk in alle ambulances worden ingevoerd."

Århus wordt wederom Aarhus

ÅRHUS/AARHUS - Burgemeester Nicolai Wammen van het Deense Århus wil dat zijn stad net als vroeger weer als 'Aarhus' wordt gespeld.

Volgens de burgervader moet de stad door de ontwikkelingen op wereldgebied terug naar de spelling van 62 jaar geleden, Aarhus dus - waarbij trouwens de uitspraak, oorhuus, wél hetzelfde blijft. Wammen is sociaaldemocraat en krijgt in de gemeenteraad steun van de socialisten (Socialistisk Folkeparti, SF). Daarmee heeft de burgemeester de benodigde meerderheid binnen en is het slechts een kwestie van tijd wanneer de naamborden van de tweede stad van Denemarken worden overgeschilderd. "Århus heeft een lange en trotse geschiedenis en de naam Aarhus verwijst zowel naar onze historie als naar de toekomst", verklaart SF-leider Thomas Medom. De kosten die de naamsverandering met zich meebrengt, wegen volgens hem niet op tegen alle aandacht en een grotere opbrengst uit het toerisme. Århus kreeg haar huidige naam in 1948 naar aanleiding van nieuwe spellingregels in de Deense taal.

Randers heeft eerste Deense zelfbedieningshotel

RANDERS - Bij de stad Randers in Oost-Jutland is het eerste volledige zelfbedieningshotel van Denemarken geopend. Motel1 is ontworpen naar Amerikaans voorbeeld en werkt in principe zonder personeel.

Het motel ligt dichtbij snelweg E45 op slechts een paar minuten rijden van het centrum van de stad. Ook grote plaatsen als Århus en Aalborg zijn vanuit het hotel snel te bereiken. Boeken en betalen kan op internet met creditcard. Het geheel rookvrije motel telt 80 goed geïsoleerde en geventileerde kamers, alle met bad en douche, gratis kleuren-tv en internetverbinding. Een overnachting is mogelijk vanaf DKK 499 incl. btw (ongeveer € 67) en DKK 100 (€ 13,50) voor iedere extra gast op dezelfde kamer. Er zijn ook gezinskamers en vertrekken voor minder valide gasten. Parkeren bij het motel is gratis. Een ontbijt moet vantevoren worden besteld en betaald en kost omgerekend € 7. Dieren worden in het zelfbedieningshotel niet toegelaten.

Denemarken verstrekt gratis heroïne criminele drugsgebruiker

KOPENHAGEN - De Deense overheid heeft genoeg van de misdaad onder drugsgebruikers. Medio februari wordt daarom begonnen met de gratis verstrekking van heroïne aan criminele verslaafden.

Jarenlang hebben politici en deskundigen erover gebekvecht, want het uitdelen van gratis heroïne gaat zoals verwacht niet van harte. Toch is de kogel nu door de kerk; Kopenhagen en Odense beginnen volgende maand met de verstrekking. Esbjerg zal vanaf deze zomer het voorbeeld van respectievelijk de eerste en derde stad van Denemarken volgen. De tweede gemeente van het land, Århus, heeft de knoop nog niet doorgehakt, terwijl het bestuur van Aalborg, een andere grote stad, eerder al voor de eer bedankte. Bij elkaar 230 drugsverslaafden komen in aanmerking voor een shot, hoewel ze daarvoor wel moeten voldoen aan een hele reeks eisen. Het prijskaartje is overigens niet misselijk, het programma gaat ruim 9,4 miljoen euro op jaarbasis kosten.

Moordaanslag Deense cartoonist mislukt

VIBY - Een Somaliër heeft gisteravond getracht Kurt Westergaard om het leven te brengen. De Deense tekenaar wordt in moslimkringen gehaat vanwege zijn Mohammed-cartoon.

Bewapend met een mes en bijl trachtte de man van Somalische komaf het huis van Westergaard in Viby bij Århus binnen te dringen. De cartoonist alarmeerde direct de politie die snel ter plaatse was. Daarop keerde de man zich tegen de agenten, hij sloeg een ruit in van de patrouilleauto en viel andere te hulp gekomen politiemensen aan. Een agent schoot hem vervolgens in zijn arm en been.

De Deense inlichtingendienst PET beschouwt de aanval als een terroristische aanslag. Zo heeft de dader nauwe betrekkingen met de Somalische terreurorganisatie Al-Shabaab en met leiders van de Afrikaanse tak van Al-Quaida. Zelf is de man woonachtig in Denemarken.

Kurt Westergaard publiceerde in de herfst van 2005 de Mohammed-cartoon voor de krant Jyllands-Posten. Op de tekening staat de voornaamste islamitische profeet afgebeeld met een bom in zijn tulband. De publicatie wekte over de gehele wereld de woede van moslims en in diverse landen werden Deense ambassades aangevallen.