Dramatische brand veerboot Oostzee

KOPENHAGEN - Een veerboot op weg van het Duitse Kiel naar de Litouwse havenstad Klaipėda is vandaag op dramatische wijze in zijn geheel uitgebrand.

Het onder Litouwse vlag varende schip, de Lisco Gloria van de Deense eigenaar DFDS Seaways, vatte even na middernacht nabij het eiland Langeland in Denemarken vlam. Toen Deense en Duitse reddingsploegen op de plek des onheils arriveerden, troffen ze de 236 passagiers en bemanningsleden in reddingsboten en zelfs zwemmend in het water aan. "Een van onze schepen kwam aan bij de veerboot en constateerde dat er aan boord een grote brand woedde", vertelt een woordvoerder van de Deense reddingsdienst. "Het was een enorme brand, het vaartuig stond in lichterlaaie. De meeste passagiers en bemanningsleden werden gered, maar we zagen twee personen die zich nog op het achterdek bevonden en die we moesten overhalen het water in te springen waarna ze gered konden worden." Het lukte leden van het Duitse reddingsteam om onder deze zware omstandigheden aan boord van het brandende schip te gaan en daar het anker uit te gooien. Een aantal opvarenden liep rookvergiftiging op of raakte licht gewond.

Slagzij
Later vanmiddag besloten Duitse blusschepen hun werkzaamheden te staken en de Lisco Gloria gecontroleerd uit te laten branden. De veerboot had toen door de grote hoeveelheden bluswater slagzij gemaakt. Over de oorzaak van de brand wordt nog gespeculeerd. Zo doet een theorie de ronde dat de brand begon toen een vrachtwagen aan boord explodeerde. Dat het hierbij zou gaan om een terroristische aanslag wordt door de betrokken partijen naar het rijk der fabelen verwezen.

Sterke algenbloei bedreigt leven bodem Oostzee

STOCKHOLM - De Oostzee ligt weer onder vuur. Dit keer wordt de door milieuproblematiek geplaagde zee bedreigd door een overmatige algenvorming.

Sterke en dikke bloeiende algen hebben de Oostzee (of Baltische Zee) momenteel in hun greep. Terwijl de Zweedse kust normaal gesproken relatief algenvrij is, wordt nu gevreesd voor het leven op de zeebodem. "Dit is één van de grootste algenbloei sinds lange tijd. De combinatie van het weer, klimaat en dat wat we in de zee achterlaten, is verantwoordelijk voor dit probleem", zegt Lennart Gladh, projectleider Oostzee van het Wereld Natuur Fonds (WNF). Het weer, de hoge temperaturen, het warme oppervlaktewater en de milde winters zorgen ervoor dat de algen goed gedijen. In het zuidelijke deel van de Oostzee ligt nu een 1000 km lange en 300 km brede algensliert. De eerste algenbloei werd eind juni ontdekt in het gebied vanaf het Deense eiland Bornholm tot aan de Baltische Staten. Nu bedekken de algen delen van de Finse Golf tot aan de Hanöbaai in het Zuid-Zweedse Skåne. De dichtstbegroeide concentraties bevinden zich bij de Poolse kustlijn en rond de eilanden Gotland en Öland, aldus het WNF.

Vicieuze cirkel
Na de afgelopen warme zomerweken hebben delen van de Oostzee bij de Baltische Staten en de Poolse kust een abnormaal hoge watertemperatuur - soms tot wel 24 graden - bereikt. Analyses door het Zweeds meteorologisch instituut hebben uitgewezen dat er een giftige algsoort overheerst. Het WNF maakt zich zorgen dat de grootte van de zeebodem waar niets leeft zich uitbreidt indien de algenvorming doorgaat. "Het is een vicieuze cirkel. Hoe meer er je erin stopt des te meer energie het verget om het af te breken, net zoals bij compost. We moeten hogere milieueisen stellen en de uitstoot die nu aan de gang is stoppen", zegt Gladh. Woekerende algen vormen een ernstige bedreiging voor het maritieme milieu. Wanneer algen afsterven en naar de bodem zakken, is er veel zuurstof nodig om de dode zeeplanten af te breken. Tegelijkertijd komt er fosfor vrij waardoor de bodem zuurstofarm wordt of zelfs 'sterft'. De overbemesting door onder andere de landbouw is nog steeds één van de grootste bedreigingen voor de Baltische Zee, aldus het WNF.

Zweedse kust
Tot nu toe was de Zweedse kust voor de algenvorming relatief gespaard gebleven. Harde wind heeft ervoor gezorgd dat de algensliert zich op zee hield. Wel komen ten zuiden van Gotland en Öland verspreide concentraties voor. Krachtens Gunnar Aneer, maritiem ecoloog bij het voorlichtingsbureau voor de Oostzee van de regio Stockholm valt er niet direct een oorzaak aan te wijzen waarom de Zweedse stranden niet door algen zijn bedekt. "Het is toeval. Vaak gaat het erom uit welke hoek stromingen en winden komen. Het heeft nu flink van de kust afgewaaid en er zijn dan ook geen grote hoeveelheden algen aangespoeld."

Scheepswrakken bedreigen Zweeds kustmilieu

GOTENBURG - Bij elkaar telt de zeebodem langs de kust van Zweden ongeveer 15.000 scheepswrakken. Nu blijkt dat een vijftigtal van hen een direct gevaar voor het milieu onder de waterspiegel vormt.

Tussen de plaatsen Strömstad (in het westen aan de grens met Noorwegen) en Haparanda (in het uiterste noordoosten, even voor Finland) ligt niet minder dan 7000 kilometer kustlijn. Een gebied waar eeuw in, eeuw uit talloze schepen aan de golven ten prooi vielen. Bij benadering een slordige 15.000 wrakken zijn de stille getuigen van een lang verleden aan schipbreuken. Inventarisatie door de Zweedse scheepvaartautoriteiten, Sjöfartsverket, heeft uitgewezen dat enkele tientallen van deze gezonken vaartuigen een potentiële bedreiging zijn voor de flora en fauna in Oostzee en Kattegat. Met name wrakken langs de westkust van Zweden zijn tikkende tijdbommen. Hier is het zeewater namelijk veel zouter dan aan de oostkant en ook de hardere wind en sterkere stromingen bespoedigen de corrosie van oude stalen schepen.

Ongevaarlijk
"Van 10.000 wrakken hebben we meteen kunnen constateren dat ze ongevaarlijk voor het milieu zijn. Met de overige 5000 zijn we nog bezig", aldus Bengt-Åke Larsson die namens Sjöfartsverket de inventarisatie leidt. Het onderzoek wordt in opdracht van de regering uitgevoerd teneinde meer te weten te komen over de bedreiging die oude scheepswrakken voor het onderwaterleven vormen. "We gaan ervanuit dat we een vijftigtal vaartuigen overhouden die een reëel gevaar zijn en in dat geval zullen we dan ook ook adviseren om maatregelen te nemen."

Zweden ziet nieuwe aswolk binnendrijven

GOTENBURG - Een nieuwe wolk vulkanische as drijft momenteel boven Zuid-Zweden. Desondanks ondervindt het vliegverkeer geen hinder van de stofdeeltjes in de atmosfeer.

De aswolk uit de IJslandse vulkaan Eyjafjallajökull strekt zich uit in het Zweedse luchtruim boven de Oostzee. Op het ogenblik beweegt de stofmassa zich in oostelijke richting tussen het Zweedse eiland Gotland en het Deense eiland Bornholm. Deze wolk wordt beschreven als zone 2 op een hoogte van 6.000 tot 11.000 meter. Vliegtuigen mogen hier met speciale toestemming doorheen vliegen. "Ik geloof niet dat het luchtvaartverkeer van en naar Zweedse vliegvelden last zal hebben, aangezien er boven en onder de wolk kan worden gevlogen", vertelt Carl Selling, woordvoerder van de Zweedse luchtvaartautoriteiten LFV. "Vanmiddag breidt de aswolk zich nog iets uit over Småland en zal dan vanavond gaandeweg oplossen." Ook het luchtruim boven de Deense regio Jutland is aangeduid als zone 2 en derhalve moeten vliegmaatschappijen hier eveneens over toestemming beschikken. In gebieden die zijn bestempeld als zone 1 mag helemaal niet worden gevlogen.

Amerikaanse ribkwal nieuwe plaag voor badgasten

GOTENBURG - Dol op zwemmen in Noord-Europese wateren? Pas dan deze zomer extra goed op voor een ongenode gast: de Amerikaanse ribkwal.

In korte tijd is dit voor Scandinavië vreemde dier nu langs de west- en zuidkust van Zweden opgerukt tot zelfs in een deel van de Oostzee. Ondanks dat de Amerikaanse ribkwal zelf niet steekt, draagt hij een parasiet bij zich die bij zwemmers vervelende huidirritatie teweeg kan brengen. "De parasiet is eigenlijk de larve van zeeanemonen. Deze heeft netelcellen met vergif die jeuk en huidirritatie bij zwemmers kan veroorzaken", vertelt Erik Selander, zeebioloog aan de universiteit van Gotenburg. "Het lijkt ongeveer op een gewone kwallenbeet, maar dan met het verschil dat de brandende pijn enkele dagen in plaats van enkele uren aanhoudt." De Amerikaanse ribkwal - oorspronkelijk afkomstig van de oostkust van de Verenigde Staten - vormt een bedreiging voor inheemse vissoorten. Het dier is zeer gulzig en vermenigvuldigt zich razendsnel. Ervaringen uit de Zwarte Zee hebben aangetoond dat op termijn het gehele ecosysteem kan worden beïnvloed waardoor visbestanden gevaar lopen. Deze kwal eet namelijk grote hoeveelheden plankton waar anders jonge vissen van leven.

Historische scheepswrakken ontdekt in Oostzee

VISBY - Ten oosten van het Zweedse eiland Gotland zijn onbekende scheepswrakken gevonden.

De gezonken vaartuigen werden ontdekt op filmbeelden gemaakt ter voorbereiding voor de aanleg van de gasleiding door de Oostzee. Negen van de wrakken worden door de Zweedse organisatie van maritieme musea, Statens Maritima Museer, geclassificeerd als cultuurhistorisch gezien van waarde. Een van de schepen zou een ouderdom van 1000 jaar kunnen hebben. "Een exemplaar kan middeleeuws zijn en enkele andere zijn zeker afkomstig uit de 17de eeuw. De meeste wrakken komen uit de 18de en 19de eeuw", vertelt Peter Norman van de statelijke erfgoeddienst, Riksantikvarieämbetet. De laatste jaren is de bodem van de Oostzee volop actueel in verband met de vondst van diverse waardevolle Nederlandse scheepswrakken.

Strijd tegen ijs op de Baltische Zee gaat door

STOCKHOLM - Nog altijd liggen 25 schepen vastgeklemd in het pakijs op de Oostzee. Tegelijkertijd melden de Zweedse scheepvaartautoriteiten dat 's lands sterkste ijsbreker momenteel is uitgehuurd.

Gisteren berichtte DeNoordse.nl al over de netelige situatie voor de scheepvaart op de Oostzee. Een vijftigtal vaartuigen, waaronder diverse veerboten, was vast komen te zitten in het uiterst dikke ijs van deze brakwaterzee. Vannacht bevrijdde de ijsbreker Ymer, niet ver van Kapellskär in de boordelijke scheren van Stockholm, na circa tweeënhalf uur de veerboot Amorella van Viking Lines uit haar benarde positie. Aan boord bevonden zich bijna 950 passagiers. Op dit ogenblik wachtten nog immer 25 schepen op assistentie van in totaal zes ijsbrekers die nu op de Baltische Zee actief zijn. Volgens de Zweedse scheepvaartautoriteiten, Sjöfartsverket, kan het nog dagen duren voordat alle vaartuigen zijn losgebroken.

Knarsetandend

Intussen moet deze nautische afdeling knarsetandend toegeven dat ze haar beste ijsbreker Oden heeft verhuurd. Het schip wordt momenteel voor onderzoek gebruikt in de wateren van Antarctica. Het grootste probleem is dat de helft van de ijsbrekers die nu aan het werk zijn op de Oostzee het zware ijs niet aankunnen. In veertien jaar tijd heeft deze zee niet te kampen gehad met dergelijk extreem pakijs. "Achteraf praten is altijd makkelijk, maar het was natuurlijk geen nadeel geweest om Oden er nu bij te hebben", volgens Tommy Gardebring van Sjöfartsverket. "Het zijn echt zeer zware omstandigheden."

Tientallen schepen muurvast in pakijs Oostzee

STOCKHOLM - De winter in Scandinavië lijkt voorlopig nog niet voorbij. Vandaag vroor zeker een vijftigtal vaartuigen vast in het ijs van de Oostzee.

Vooral de Botnische Golf, het noordelijkste deel van de Oostzee, is bedekt met een dikke ijslaag. Op sommige plaatsen liggen ijsmuren met een dikte van 4 meter, terwijl ze onder de waterspiegel zelfs 10 meter dik zijn. Desondanks voeren veel schepen vandaag uit en ontmoetten vrijwel onmiddellijk de reusachtige obstakels. Een van hen is de veerboot Amorella van de rederij Viking Lines met ongeveer 950 passagiers aan boord. Het schip kwam muurvast te zitten. De ijsbrekers die op weg waren om Amorella vrij te krijgen, raakten eveneens klem in het dikke pakijs. Zoals het er nu naar uitziet, ligt de veerboot hier sowieso nog de gehele nacht.

Politie Finland: kaping Arctic Sea vanwege zakenruzie

VANTAA - De politie in Finland denkt te weten waarom het vrachtschip Arctic Sea vorig jaar zomer op de Oostzee werd gekaapt. Een zakenruzie tussen de directeur van de rederij en de kapers ligt er vermoedelijk aan ten grondslag.

Over de gehele wereld trok de piraterij rondom de Arctic Sea grote aandacht. Op 24 juli werd het vaartuig na vertrek uit het Finse Pietarsaari midden op de Baltische Zee gekaapt. Aan boord bevond zich een vracht hout ter waarde van 1,3 miljoen euro. De Arctic Sea, eigendom van de Finse reder Solchart uit Helsinki, maar met een Russische bemanning en varend onder Maltese vlag, was op weg naar Algerije. Direct na het bericht over de kaping deden geruchten over een geheime lading de ronde. Boze tongen beweerden dat het schip drugs of zelfs kernwapens aan boord had. Wekenlang was de vrachtvaarder zoek.

Russische marine

Pas op 17 augustus vond de Russische marine de Arctic Sea terug bij de Kaapverdische Eilanden. De acht kapers, Russen afkomstig uit Estland en Letland, werden gearresteerd en zitten momenteel vast in Moskou, aangeklaagd voor piraterij. De anti-maffiaeenheid van de Finse politie, Keskusrikospoliisi, nam zelf de zaak nauwkeurig onder de loep en komt nu met een plausibele verklaring. Volgens hen is een zakengeschil tussen Solchart-directeur Victor Matvejev en de kapers de oorzaak van het opmerkelijke incident. De kapers eisten van hem 1,5 miljoen euro losgeld, anders zouden ze de bemanning doden en het schip laten zinken. Een deel van deze afpersing is opgenomen op band.

Definitief groen licht voor gasleiding Oostzee

HELSINKI - Terwijl de landen rond de Baltische Zee afgelopen woensdag nog koortsachtig beraadslaagden over de toekomst van dit ernstig vervuilde water, gaven de Zuid-Finse autoriteiten vandaag definitief hun akkoord voor de aanleg van Nord Stream, de omstreden Oostzee-gasleiding.

Elf landen spraken eergisteren gedurende de zogeheten Oostzee Actietop in Helsinki over maatregelen die het leven in deze zee moeten redden. Dat de handen uit de mouwen moeten, mag rustig een understatement worden genoemd, aangezien de Oostzee inmiddels de zeer twijfelachtige eer draagt 's werelds meest vervuilde zee te heten. Maar dat het grote geld het nog steeds van natuurinitiatieven wint, bewees een besluitname vandaag, eveneens in de Finse hoofdstad. Daar hakte het regiobestuur van Zuid-Finland de knoop door inzake de gasleiding van Rusland naar Duitsland: de pijpleiding door de Oostzee mag er komen. Wel houden de bewindsvoerders nog rekening met bezwaarschriften tegen de uiteindelijke beslissing. Al jaren bestaat er namelijk verzet uit de hoek van natuurorganisaties. Bezwaar of geen bezwaar, de aanleg door de Oostzee gaat hoe dan ook in april van start. Naar verwachting transporteert de leiding vanaf volgend jaar al de eerste kubieke meters gas richting centraal Europa.

Finse veerboot vast in ijs Oostzee

HELSINKI - Een veerboot van de Finse rederij Eckerö Line zit vast in het ijs van de Baltische Zee.

De Nordlandia vertrok eerder vandaag vanuit Helsinki naar de Estische hoofdstad Tallinn, maar kwam niet ver buitengaats al in de problemen. Het ijs van de Oostzee bleek een te groot obstakel voor het schip met 850 passagiers aan boord. Een passerende veerboot van Silja Lines leek even de reddende engel te worden en maakte de route voor de Nordlandia weer bevaarbaar. De vreugde was echter van korte duur, omdat het vaartuig opnieuw, circa 15 kilometer ten zuiden van Helsinki, vastraakte. Een ijsbreker is nu op weg teneinde definitief korte metten met de 'bevroren golven' te maken.