Zweedse feministen verbanden geld

VISBY - Sommige politieke partijen gebruiken wel heel rigoureuze middelen om aandacht te trekken. De Zweedse feministische partij verbrandde vanochtend ruim 10.000 euro aan bankbiljetten.

Straks in september gaan de Zweden naar de stembus om een nieuwe volksvertegenwoordiging te kiezen. Daar waar de meeste kandidaten het land doorreizen en met debatten het vizier op zich gericht weten te krijgen, doen anderen dit op wel een zeer omstreden wijze. In de stad Visby op het eiland Gotland voerde Gudrun Schyman, partijleidster van Feministisch Initatief (IF), 100.000 Zweedse kronen aan een rokende barbecue. Hiermee wilde de politieke organisatie opmerkzaamheid voor het verschil in salaris tussen mannen en vrouwen. "We verbranden het geld, omdat we willen laten zien hoeveel vrouwen per minuut aan loon mislopen", reageerde Schyman en gaf tegelijkertijd toe dat de actie als wanhopig kan worden beschouwd. "Het is een democratisch schandaal dat wij een samenleving hebben die decennium in, decennium uit vrouwen systematisch discrimineert. Ik weet dat velen verontwaardigd en kwaad zijn over deze daad, maar wij zijn geen liefdadigheidsinstelling; wij zijn een politieke partij die verandering wil." Het geld is volgens FI geschonken door een reclamebureau - een bedrijf waarvan de eigenaren nota bene mannen zijn. Betaalmiddelen vernietigen door ze letterlijk in brand te steken, is krachtens een woordvoerder van de Zweedse centrale bank niet verboden.

"Respectloos"
Maar zoals verwacht heeft de actie heel wat negatieve responsen losgemaakt. "Dit is respectloos tegenover mensen die in armoede leven", verklaarde Annika Qarlsson, voorzitter voor het vrouwencollectief van de Zweedse sociaalliberalen, Centerpartiet. "Een belediging aan het adres van iedereen die moeite heeft om rond te komen en keihard voor een hongerloontje moet werken. Ik vind niet dat ze iets constructiefs hebben laten zien." Ook het Zweedse Leger des Heils toonde zich kritisch: "Dat was een heleboel geld waarvan we voor veel maaltijden hadden kunnen zorgen", zei Elisabeth Fredell van de organisatie Stadsmissionen. Leden van de Zweedse socialistische partij en de liberaalkonservatieven noemden het gebaar door FI respectievelijk 'geen serieuze manier om aandacht te trekken' en 'volledig onbegrijpelijk en onverantwoordelijk'.

Steun
Niettemin kregen de feministen ook steun voor hun protest. "Ik begrijp de symboliek, vrouwen hebben een slechtere positie. Dit is de wijze van FI om dat uit te drukken en dat respecteer ik", vond Angela Beausang, voorzitter van ROKS, een organisatie die zich in Zweden inzet voor mishandelde vrouwen en meisjes. Waar de pecunia anders voor gebruikt hadden kunnen worden, hangt volgens haar af waar je dat mee vergelijkt. "Ze hebben het geld per slot van rekening gekregen van degenen die er genoeg van hebben."

Zweden ziet nieuwe aswolk binnendrijven

GOTENBURG - Een nieuwe wolk vulkanische as drijft momenteel boven Zuid-Zweden. Desondanks ondervindt het vliegverkeer geen hinder van de stofdeeltjes in de atmosfeer.

De aswolk uit de IJslandse vulkaan Eyjafjallajökull strekt zich uit in het Zweedse luchtruim boven de Oostzee. Op het ogenblik beweegt de stofmassa zich in oostelijke richting tussen het Zweedse eiland Gotland en het Deense eiland Bornholm. Deze wolk wordt beschreven als zone 2 op een hoogte van 6.000 tot 11.000 meter. Vliegtuigen mogen hier met speciale toestemming doorheen vliegen. "Ik geloof niet dat het luchtvaartverkeer van en naar Zweedse vliegvelden last zal hebben, aangezien er boven en onder de wolk kan worden gevlogen", vertelt Carl Selling, woordvoerder van de Zweedse luchtvaartautoriteiten LFV. "Vanmiddag breidt de aswolk zich nog iets uit over Småland en zal dan vanavond gaandeweg oplossen." Ook het luchtruim boven de Deense regio Jutland is aangeduid als zone 2 en derhalve moeten vliegmaatschappijen hier eveneens over toestemming beschikken. In gebieden die zijn bestempeld als zone 1 mag helemaal niet worden gevlogen.

Oer-Scandinaviërs dronken geen melk

UPPSALA - Jagers en verzamelaars die ruim 4000 jaar geleden de kusten in het zuiden van Scandinavië bevolkten, konden niet tegen melk. Nieuw DNA-onderzoek door de universiteit van Uppsala wijst dat uit.

Door de wetenschap wordt in het algemeen aangenomen dat melkdrinkende volwassenen in Noord-Europa een grotere kans hadden om in de oertijd te overleven. "Dat heeft te maken met de overgang van de jager/verzamelaarcultuur naar een bestaan als landbouwer", legt Anders Götherström, onderzoeker evolutiebiologie, uit. Op het ogenblik staat hij aan het roer van een EU-project waar het belang van melk in de prehistorie wordt bestudeerd. Hij en zijn collega's voerden DNA-analyse uit op de restanten van botten en tanden van 14 individuen die 4800-4200 jaar geleden op het eiland Gotland leefden. "Ze waren daar al ten minste 1000 jaar voordat de landbouw in Scandinavië ontstond. Dit houdt in dat ze leefden door te jagen en te verzamelen en niet van het bebouwen van grond of het houden van dieren. Zodoende dronken ze ook geen melk." Indien ze dat wel hadden geprobeerd, was dat hoogstwaarschijnlijk geen succes. Uit de analyses blijkt dat hun lichaam namelijk geen melksuiker - of lactose - kon afbreken.

Zuidelijke richting
Vandaag de dag kunnen drie van de vier Zweden melk drinken. Vermoedelijk stammen de meesten niet af van deze zogeheten Oer-Scandinaviërs, maar van mensen die uit zuidelijke richting kwamen. Het is dan ook waarschijnlijk dat ze de jagers verdrongen, zonder dan wel met geweld. Dit is in elk geval de theorie waar de wetenschappers het meest in geloven. Er bestaat namelijk niet veel genetisch materiaal waaruit blijkt dat verschillende volkeren - in grotere samenhang - met elkaar kinderen kregen.

Historische scheepswrakken ontdekt in Oostzee

VISBY - Ten oosten van het Zweedse eiland Gotland zijn onbekende scheepswrakken gevonden.

De gezonken vaartuigen werden ontdekt op filmbeelden gemaakt ter voorbereiding voor de aanleg van de gasleiding door de Oostzee. Negen van de wrakken worden door de Zweedse organisatie van maritieme musea, Statens Maritima Museer, geclassificeerd als cultuurhistorisch gezien van waarde. Een van de schepen zou een ouderdom van 1000 jaar kunnen hebben. "Een exemplaar kan middeleeuws zijn en enkele andere zijn zeker afkomstig uit de 17de eeuw. De meeste wrakken komen uit de 18de en 19de eeuw", vertelt Peter Norman van de statelijke erfgoeddienst, Riksantikvarieämbetet. De laatste jaren is de bodem van de Oostzee volop actueel in verband met de vondst van diverse waardevolle Nederlandse scheepswrakken.

Fins schip verliest gevaarlijke lading op Oostzee

VISBY - De Zweedse Kustwacht zoekt boven de Oostzee naar een lading gevaarlijke stoffen die dit weekeinde door een Fins vaartuig werd verloren.

Ten zuiden van het Zweedse eiland Gotland verloor de vrachtvaarder Linda bijna 21 ton aan containers. In de vracht werden giftige en brandbare chemicaliën vervoerd. De Kustwacht heeft vliegtuigen met camera's en geavanceerde radarapparatuur ingezet voor de speurtocht in dit deel van de Zweedse territoriale wateren. Niettemin blijft het zoeken naar een speld in een hooiberg. "Zijn de containers gezonken, waar we nagenoeg zeker van zijn, dan is het een enorme opgave om ze terug te vinden en helemaal om ze te bergen", aldus woordvoerder Johan Månsson.

Negatief

De Baltische Zee is de laatste tijd veelvuldig negatief in het nieuws. Eerder deze week nog berichtte DeNoordse.nl over het schandaal van de Russische lozingen van gif en radioactieve stoffen in de Oostzee na de val van het communisme aan het begin van de jaren 90. Ironisch genoeg vindt vanaf komende woensdag 10 februari in Helsinki de Oostzee Actietop plaats. Op deze conferentie komen alle landen aan de Baltische Zee samen om te praten over de problematiek rondom dit bedreigde water. De Oostzee is namelijk de meest verontreinigde zee ter wereld.