IJslandse minister zegt terugbetaling Icesave-centen toe

REYKJAVIK - Nederland heeft volgens de IJslandse minister van Financiën Steingrímur J. Sigfússon niets te vrezen. Zijn land zal de schulden na het Icesave-debacle gewoon aflossen.

In een interview met De Telegraaf van gisteren stelde de bewindsman de regering in Den Haag op haar gemak: "Nederland kan gerust zijn. Hun Icesave-geld komt echt terug." Na de financiële catastrofe in IJsland van het najaar van 2008 is de economie van het land bezig aan een opvallend snel herstel. Toch blaast Sigfússon nog niet hoog van de toren. "We hebben absoluut nog een flinke weg te gaan. Vooral omdat veel gezinnen door de ingestorte kroon diep in de schulden zitten en we met een voor ons land ongekende werkloosheid kampen. Maar je ziet dat het stabiliseert. We hebben waarschijnlijk de bodem bereikt."

Toerisme
Onder meer het toerisme in IJsland zit weer in de lift en door de goedkope export maakt ook de visserij een betere tijd door. Eerder deze week was er nog sprake van dat onderhandelaars uit Nederland en Groot-Brittannië een nieuw bod bij de regering in Reykjavik hadden neergelegd voor de terugbetaling van de schulden door de val van Icesave. Toch komt dit volgens Sigfússon allemaal dik in orde. "Begrijp me goed. Ook wij willen dit opgelost hebben. We willen betalen, maar alles draait om de voorwaarden waaronder dat gebeurt. Dat ligt bij de linke regering en bij de bevolking erg gevoelig."

Deur naar onderhandelingen Icesave weer op kier?

REYKJAVIK - Wellicht komen de regeringen van IJsland, Nederland en Groot-Brittannië spoedig uit hun impasse over Icesave. Volgens een IJslandse krant staan nieuwe onderhandelingen voor de deur.

Gisteren kwam Vidskiptabladid met het bericht dat Nederlandse en Britse onderhandelaars de IJslandse regering een nieuwe kans hebben geboden om de Icesave-problematiek op te lossen. Volgens de krant is dit voorstel veel beter dan het 'allerlaatste bod ' dat de landen dit voorjaar deden. De afgevaardigden hebben het kabinet in Reykjavik laten weten dat wanneer IJsland akkoord zou gaan met het voorstel dat de huidige patstelling tussen de drie landen snel tot het verleden zal horen. Volgens de bronnen waar de krant zich op baseert, zou dit betekenen dat IJsland een bedrag van tussen 200 en 333 miljoen euro aan Nederland en Groot-Brittannië moet overmaken. Het vorige bod lag nog op 733 miljoen euro. Voorwaarde is wel dat de Noord-Europese republiek het bedrag in één keer kan voldoen, anders moet de openstaande schuld door de ineenstoring van het IJslandse bankwezen alsnog volledig worden afgelost. Een ander criterium is dat alle partijen in het IJslands parlement, Althing, instemmen met het aanbod.

President
Het nieuws lijkt een positieve wending in de langslepende affaire. Maar een eenvoudig akkoord over het voorstel valt evenwel niet te verwachten. Eerder deze week liet de IJslandse president Ólafur Ragnar Grímsson zich in de Chinese krant Global Times namelijk ontvallen dat zijn land de Icesave-schulden helemaal niet zou moeten betalen. Hij vindt dat de spaarders zelf de schuld dienen te dragen. "Mensen die hun geld bij een private bank inleggen, moeten zich realiseren dat het een private bank is. Het is geen staatsgeleide bank. En de Europese regelgeving voor private financiële instellingen is gefundeerd op de grondregel dat daarvoor geen bankgarantie van de staat geldt. Het zou oneerlijk zijn dat het volk van IJsland, mensen die in boerendorpen of kustgemeenschappen wonen, onderwijzers, verpleegkundigen, artsen of fabrieksarbeiders op zouden moeten draaien voor schulden die een failliete private bank achter zich laat. Deze mensen hebben nooit van de bank geprofiteerd. Terugbetaling zou dan ook niet juist zijn", verwoordde Grímsson zijn mening in het vraaggesprek.

IJsland stap dichter bij EU-lidmaatschap

REYKJAVIK/BRUSSEL - Leiders van landen in de Europese Unie (EU) staan op het punt het startsein te geven voor toetreding van IJsland.

In een voorstel voor een verklaring die tijdens een EU-topvergadering komende donderdag wordt voorgelezen, staat dat de Unie heeft besloten om onderhandelingen voor toelating van IJsland van start zullen gaan. De verklaring werd gisteren uitvoerig doorgenomen door alle EU-ministers van Buitenlandse Zaken die overigens het belang onderstreepten dat IJsland zijn financiële systeem op orde brengt. Veel Britse en Nederlandse spaarders verloren hun spaartegoeden toen de IJslandse bank Icesave in het najaar van 2008 over de kop ging. Zowel Groot-Brittannië als Nederland heeft ermee ingestemd de onderhandelingen over de toelating niet te blokkeren. Beide landen zeggen genoeg garanties te hebben dat IJsland zijn terugbetalingsverplichtingen zal nakomen. Naar schatting zullen de onderhandelingen tussen de één en twee jaar in beslag nemen. Dat een toetreding in een dergelijk korte tijd kan plaatsvinden, komt doordat IJsland al lid is van de Europese Economische Ruimte (EER) en het paspoortverdrag Schengen.

Oud-directeur Kaupthing Bank wegens fraude gearresteerd

REYKJAVIK - Hreidar Már Sigurdsson, de voormalige directeur van de IJslandse Kaupthing Bank, is aangehouden op verdenking van valsheid in geschrifte.

In oktober 2008 gingen banken als Landsbanki en Kaupthing over de kop. Door deze faillissementen raakten talloze spaarders in onder meer Nederland en Groot-Brittannië hun tegoeden bij Icesave kwijt. Sigurdsson is de eerste ex-banktopman die door een speciale openbaar aanklager ter verantwoording wordt geroepen voor dit financiële wanbeleid. Hem wordt verduistering, valsheid in geschrifte en overtreding van de wet op handel in aandelen voor eigen gewin ten laste gelegd. Een extreme neiging tot expansie, slecht toezicht van bovenaf en belangenverstrengeling lagen aan de basis van de val van de banken in IJsland. In april kwam een vernietigend rapport naar buiten over de rol van IJslandse bankiers en politici ten tijde van de crisis.

Icesave- en vulkaanhumor

REYKJAVIK - Wat krijg je als je de Icesave-problematiek met een IJslandse vulkaanuitbarsting combineert? Inderdaad, humor die zich als een lopend vuurtje verspreidt. Een voorbeeldje...

Den Haag & Londen: "IJsland, zijn jullie gek geworden?! Waarom hebben jullie een wolk as naar ons toegestuurd? We hebben hierdoor onze luchtruimen moeten sluiten."

Reykjavik: "Hoezo? Dat is toch waar jullie om vroegen: 'vul ons met as'?!"

Den Haag & Londen: "Nee! 'Kas' hebben we gezegd, VUL ONZE KAS!"

Reykjavik: "Oeps..."

IJslandse politici en bankiers krijgen ervanlangs

REYKJAVIK - Zowel voormalige IJslandse politici als bankeigenaren krijgen in een vandaag verschenen rapport over de ineenstorting van de bankwereld in IJsland een fikse draai om de oren.

De onderzoekscommissie van het Althing, het parlement, beschuldigt de vroegere premier Geir H. Haarde, minister van Financiën Árni M. Mathiesen en de minister van Economische Zaken Björgvin G. Sigurdsson van ernstige nalatigheid. Volgens de schrijvers van het rapport negeerde de IJslandse regering waarschuwingen en deed niets om een naderende economische catastrofe tegen te gaan. Bovendien concludeerden ze dat de landsbestuurders veel te veel oog hadden voor het imagoprobleem van financiële bedrijven. In plaats daarvan hadden ze juist het probleem aan moeten pakken dat het banksysteem in IJsland in vergelijking met de economie veel te groot was. Het ruim 2000 pagina's tellende rapport schrijft dat er veel eerder actie had moeten worden ondernomen, in ieder geval niet later dan 2006. In dat geval was de redding van het financiële systeem in de Noord-Atlantische eilandnatie nog mogelijk geweest. Toezicht vanuit de overheid op het reilen en zeilen van bijvoorbeeld een bank als Icesave rammelde aan alle kanten. Door het faillissement van Icesave raakten veel Nederlandse en Britse spaarders hun tegoeden kwijt.

Veeg

IJslandse bankiers krijgen eveneens een forse veeg uit de pan. Jarenlang molken ze als het ware hun eigen firma's uit. Het bleek voor hen kinderlijk eenvoudig om aan centen te komen. Aandeelhouders van de drie grootste banken - Kaupthing, Landsbanki en Glitnir - waren in veel gevallen namelijk ook betrokken bij grote investeringsmaatschappijen. Deze bedrijven leenden geld van de banken teneinde IJslandse ondernemingen verder te laten groeien of zelfs overnames in het buitenland te realiseren. Belangenverstrengeling en het slechte toezicht van bovenaf gingen zodoende hand in hand. Het resultaat van deze monetaire wanprestatie liegt er niet om: IJsland staat thans voor 3,9 miljard euro in het krijt bij de Nederlandse en Britse regeringen.

Scandinavische regeringen verdeeld over steun aan IJsland

OSLO/STOCKHOLM - Noord-Europese regeringen geven verschillende signalen af inzake Icesave. Na het IJslandse referendum van afgelopen zaterdag hebben Noorwegen en Zweden ieder een eigen mening over hoe steun aan dat land nu verder moet.

Zo eist het Zweedse kabinet dat IJsland hoe dan ook een nieuwe overeenkomst sluit met Nederland en Groot-Brittannië over de terugbetalingen van de Icesave-spaartegoeden. Tenminste, als IJsland aanspraak wil blijven maken op een Zweedse lening. Noorwegen daarentegen legt de lat niet zo hoog. Volgens de Noren mogen de Scandinavische landen in geen geval het steunplan van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) blokkeren. Het IMF had eerder al gemeld dat het blijft werken aan het plan voor financiële steun aan IJsland wanneer ook de Noord-Europese landen het uitbetalen van hun leningen weer oppakken.

IJsland wil nieuwe overeenkomst Icesave-terugbetalingen

REYKJAVIK - De IJslandse regering wil zo snel mogelijk met Nederland en Groot-Brittannië om de tafel over de Icesave-perikelen. Na het massale 'nee' gisteren in het referendum over het eerdere akkoord is het land er alles aan gelegen fluks een oplossing te vinden.

Samen met zijn Nederlandse en Britse collega-ministers van Financiën, respectievelijk Jan Kees de Jager en Alistair Darling, wil de IJslandse bewindsman Steingrimur Sigfusson definitieve afspraken voor de Icesave-terugbetalingen. Volgens Darling stelt zijn land zich soepel op teneinde een nieuwe overeenkomst met IJsland te sluiten. "Het belangrijkste punt voor ons is dat we ons geld terugkrijgen. Als het gaat om de voorwaarden, dan zijn we bereid flexibel te zijn", zegt hij in een interview met de Britse omroep BBC. "Ik denk dat er geen twijfel is dat we ons geld terugkrijgen. Ik ben bereid met IJsland te praten over de voorwaarden en condities, net zoals de Nederlandse overheid." Voor de terugbetaling verlangden Nederland en Groot-Brittannië in eerste instantie nog 5,5 procent rente. Vervolgens deden ze IJsland een verbeterd voorstel, maar ook daar gingen de IJslanders niet mee akkoord.

IJslanders stemmen tegen Icesave-akkoord

REYKJAVIK - Zoals het er nu naar uitziet, heeft bijna de gehele stemgerechtigde bevolking van IJsland zich vandaag in een referendum negatief uitgelaten over de eerder gesloten Icesave-deal.

Eind vorig jaar werd tussen IJsland enerzijds en Nederland en Groot-Brittannië aan de andere kant afspraken gemaakt over een compensatieregeling. Na het faillissement van de bank Icesave in oktober 2008 raakte 3,8 miljard euro aan spaartegoeden zoek. Nederland en Groot-Brittannië besloten hun ingezetenen schadeloos te stellen en het geld op IJsland te verhalen. De betrokken landen sloten een overeenkomst die echter door het veto van de IJslandse president Olafur Ragnar Grimsson werd verworpen. Tot woede van het Nederlandse en Britse kabinet. Daarop schreef de regering een referendum uit om de bevolking aan het woord te laten. Volgens de eerste tellingen heeft maar liefst 98 procent van de IJslanders 'nee' gezegd tegen de afspraken.

Toetreding IJsland tot EU kan van start

BRUSSEL/REYKJAVIK - Als het aan de Europese Unie (EU) ligt, staat de deur voor IJsland open. De onderhandelingen over een lidmaatschap kunnen zodoende spoedig beginnen.

Bronnen binnen de Europese commissie berichten dat de EU morgen al een tijdschema zal goedkeuren. IJslandse politici gaan ervanuit dat de onderhandelingen een jaar of twee in beslag kunnen nemen. Toch bestaat het risico dat er problemen ontstaan rond de schulden die IJsland heeft na het bankroet van Icesave in het najaar van 2008. Vooral spaarders uit Nederland en Groot-Brittannië zagen hun tegoeden in rook opgaan. Bovendien is het EU-lidmaatschap niet zo vanzelfsprekend. Zowel IJslandse politici als burgers zijn hierover erg verdeeld.

Geschil tussen IJsland en DNB verhardt

REYKJAVIK/AMSTERDAM - De Nederlandsche Bank (DNB) houdt vast aan haar kritiek op IJsland. Volgens de DNB verschafte het Noord-Europese land verkeerde informatie over de problemen bij Landsbanki.

Met de reactie pareerde DNB direct de uitlatingen door Björgvin G. Sigurdsson, de ex-minister van Handel en Bankzaken (2007-2009) eerder deze week. De voormalige bewindsman wees de beschuldigende vinger naar DNB-president Nout Wellink en noemde zijn verklaringen 'verbijsterend en onbeschoft misleidend'. In de uitleg van Wellink zou de IJslandse financiële toezichthouder (FME) hebben gefaald en zelfs hebben gelogen over de penibele situatie bij Icesave, een dochteronderneming van Landsbanki. Sigurdsson meent dat er juist wél adequaat is gereageerd. Volgens hem heeft IJsland al in een vroeg stadium laten weten dat het land niet garant kon staan voor de tegoeden die onder meer Nederlandse spaarders hadden ingelegd bij Icesave. De DNB op haar beurt ziet uit onafhankelijk onderzoek dat die informatie niet klopt.

Referendum Icesave definitief vastgesteld

REYKJAVIK - Nederlandse en Britse ogen zijn 6 maart gericht op IJsland. Op die dag gaat de IJslandse bevolking namelijk naar de stembus voor het aangekondigde referendum over de Icesave-terugbetalingen.

Het verdrag over de aflossing van de schulden die het bankroet van Icesave achterliet, weegt als een molensteen om de IJslandse nek. President Grimsson sprak eerder deze maand al zijn veto uit over de afspraken die de regering had gemaakt met Nederland en Groot-Brittannië. Dit uiteraard tot grote woede van genoemde landen. Zij dachten met de overeenkomst de spaartegoeden, die bij het faillissement van Icesave in rook opgingen, weer langzamerhand terug te zien. Maar met de weigering van Grimsson om de afspraken te ondertekenen, komt nu de IJslandse bevolking aan het woord. Precies zoals in de grondwet staat geschreven. De regering heeft laten weten dat de volksraadpleging op 6 maart zal plaatsvinden. Overigens wijzen opiniepeilingen uit dat de meerderheid van de IJslanders tegen het terugbetalingsakkoord is.

IJslandse president neemt prijs India in ontvangst

DELHI/REYKJAVIK - Terwijl de financiële chaos in eigen land compleet is, reisde de IJslandse president Grimsson deze week doodleuk naar India teneinde een aardige geldprijs in ontvangst te nemen.

Ólafur Ragnar Grimsson bakt momenteel wel hele zoete broodjes. De afgelopen weken was het IJslandse staatshoofd veelvuldig in het nieuws vanwege zijn verzet tegen het akkoord over de terugbetalingen na het Icesave-faillissement. Met zijn veto kreeg hij niet alleen Groot-Brittannië en Nederland, die nog altijd op geld wachten, over zich heen. Ook het IJslandse parlement, Althing, kon met de president niet meer door een deur. Dus vloog Grimsson eerder deze week naar India om daar - ironisch genoeg - de zogeheten Jawaharlal Nehru Award for International Understanding op te strijken. De prijs is weggelegd voor, zoals het heet, 'personen die een buitengewone bijdrage hebben geleverd aan de bevordering van internationaal begrip, goede wil en vriendschap tussen volkeren'. Grimsson krijgt tevens een aardig zakcentje van bijna 40.000 euro mee. Met het geld wil de president het voor meer Indiase studenten mogelijk maken om in IJsland te studeren.

Minder terugbetalingsstress IJslanders

REYKJAVIK - De IJslandse bevolking kan rustig uitblazen. Er is blijkbaar meer geld voorhanden voor terugbetaling van de Icesave-schulden.

Al wekenlang is IJsland in de ban van de schulden die de bank Icesave achterliet na het bankroet in oktober 2008. Zo had het land afspraken gemaakt met Groot-Brittannië en Nederland over terugbetaling, maar lag vervolgens president Grimsson dwars door over dit verdrag zijn veto uit te spreken. Gevreesd werd dat de kleine IJslandse bevolking de last van de schulden nauwelijks zou kunnen dragen. Maar nu blijkt dat Landsbanki, de op een na grootste bank van IJsland, genoeg middelen heeft om 90 procent van het debet te kunnen voldoen. Groot-Brittannië en Nederland hebben een bedrag van 3,8 miljard euro te vorderen. Toch is niet iedereen zo positief. Critici zijn sceptisch dat de tegoeden van Landsbanki voor aflossing kunnen worden gebruikt.

Veto president IJsland leidt richting politieke crisis

REYKJAVIK - IJslands president Olafur Ragnar Grimsson heeft vandaag definitief zijn veto uitgesproken over de zogeheten Icesave-regeling. Daarmee raakt de politiek van de eilandnatie in een regelrechte crisis.

In Noord-Europa wordt al gefluisterd van nieuwe verkiezingen op IJsland. En president Grimsson is het zwarte schaap. Het staatshoofd sprak een uiterst sporadisch gebruikt veto uit over de recentelijk overeengekomen compensatieregeling tussen IJsland enerzijds en Nederland en Groot-Brittannië aan de andere kant. Vele Engelse en Nederlandse spaarders hadden hun geld weggezet bij de onlinebank Icesave. Bij elkaar ging het om circa 3,8 miljard euro. Maar de centen verdwenen als sneeuw voor de zon tijdens de economische recessie.

Financiële soap
Vlak voor Oud en Nieuw keurde het Althing, het parlement van IJsland, echter een terugbetalingsovereenkomst goed, waarmee aan de financiële soap een einde leek te komen. Maar met het veto van Grimsson ligt de weg naar een referendum ineens open. Nu is het woord aan de bevolking om te bepalen wat er gaat gebeuren met de schulden die de IJslandse bankwereld heeft achtergelaten. Een kwart van de stemgerechtigden heeft via een petitie al aangegeven niet akkoord te gaan met de regeling. IJsland loopt nu het risico dat het lidmaatschap van de Europese Unie op losse schroeven komt te staan.

IJsland stelt terugbetaling tegoeden Icesave uit

REYKJAVIK - Nederlanders die hun spaargeld hadden gestald bij de inmiddels failliete IJslandse bank Icesave krijgen hun tegoeden voorlopig nog niet terug. President Olafur Ragnar Grimsson heeft de ondertekening van een verdrag over het terugbetalen van vergoedingen uitgesteld.

Tijdens de recente economische malaise ging Icesave over de kop. Vele Nederlandse en Britse spaarders hadden tegoeden ter waarde van 3,8 miljard euro bij de bank ondergebracht. Het IJslandse parlement keurde eerder deze week een overeenkomst voor terugbetaling nog goed. Echter, na massale protesten vanuit de bevolking besloot Grimsson te wachten met het zetten van zijn handtekening.

Een opinieonderzoek wees enkele maanden geleden uit dat 70 procent van de IJslanders zich verzet tegen de compensatieregeling. De terugbetaling van 3,8 miljard euro betekent een loodzware last van 12.000 euro per inwoner ofwel bijna 40 procent van het bruto nationaal inkomen.