Scheepswrak Åland herbergt ook eeuwenoud bier

MARIEHAMN - Eerst vonden duikers een forse lading stokoude champagne. Nu blijkt dat het scheepswrak bij de Finse eilandengroep Åland tevens een lading bier aan boord heeft.

De euforie onder de duikers die deze zomer een scheepswrak ontdekten nabij het eiland Fögö in het zuiden van Åland en vervolgens stuitten op een flinke hoeveelheid flessen champagne was uiteraard groot. Maar toen het team vorige week aanving met het bergen van de alcoholische schat werd de stemming nóg beter. Een feeststemming welhaast, omdat ze tijdens de werkzaamheden ook nog eens flessen tegenkwamen die sterk op bier leken. Toen één van de flessen door een barst in het kwetsbare glas kapot ging, werd hun vermoeden bevestigd. "Dit is met alle waarschijnlijkheid het oudst bewaarde bier ter wereld", zegt Rainer Juslin, afdelingschef bij het regiobestuur van Åland. Deskundigen hadden onderwijl al geconcludeerd dat de gevonden champagne inderdaad het predikaat langst bewaarde mousserende wijn waar het bestaan van bekend is, mag dragen. Juslin: "We kunnen dus constateren dat we nu zowel de oudste champagne als de oudste bierflessen van de wereld in ons bezit hebben." De waarde van de champagne wordt geschat op enkele tienduizenden euro's per fles. Vooralsnog bestaat er nog geen zekerheid over de ouderdom van het scheepswrak. Kenners vermoeden dat het uit de eerste helft van de negentiende eeuw stamt.

Scheepswrak geeft oudste champagne ter wereld prijs

MARIEHAMN - Een bubbeltoast op zijn 18de eeuws, nu kan het voor Christian Ekström. De duiker van de Finse eilandengroep Åland vond in een scheepswrak flessen champagne, vermoedelijk uit de jaren 1770 en daarmee de oudste ter wereld.

Niemand had enig idee wat er aan boord van het gezonken vaartuig aanwezig was. Het schip was te klein en lag te diep. Maar uiteindelijk werd het wrak de grootste ontdekking van deze tijd in de wateren van Åland. "Ik kreeg de positie van een visser die iets op de bodem had zien liggen. Dus pakten we mijn boot, voeren rond en zochten met de echolood (instrument om vanaf het water de diepte te bepalen, red.)", vertelt Ekström die samen met drie kompanen de zoektocht op zich nam. Nadat er vervolgens op 55 meter diepte iets op het display was verschenen, besloten ze een duik te maken. "In de duisternis zagen we plotseling een masttop tevoorschijn komen en vervolgens nog een. Het schip had twee masten! Ik focuseerde me direct meer en we gingen door met onze afdaling." Het wrak was inderdaad uniek, bijna geheel intact. Alleen de boegspriet was losgeraakt en lag op de bodem en de achterplecht had het ongeluk niet overleefd. Maar in de kombuis was de volledige inventaris nog aanwezig en het fornuis zag er nauwelijks beschadigd uit. Hier stuitte het duikersteam op de intrigerende vondst: een groot aantal onbeschadigde flessen champagne. "Het zicht was slecht, maximaal twee meter", gaat Ekström verder. "Het duurde even om je te oriënteren en alle indrukken in je op te nemen. Daarna begonnen we met het documenteren van het wrak. Een fles is een goede indicator van tijd en uit ervaring zag ik dat de flessen veel ouder waren dan ik ooit had gedacht." Vermoedelijk gaat het hier zelfs om de oudste flessen champagne ter wereld.

Drinkbaar
Gewoonlijk gaat wijn na het bottelen niet langer mee dan circa 25 jaar. Slechts enkele soorten wijn van speciale druiven en bij bepaalde vulprocedures kunnen ruim 50 jaar lang drinkbaar blijven. Maar een zeer klein aantal flessen heeft een houdbaarheidsdatum van meer dan een eeuw. Het wereldrecord staat momenteel op 184 jaar. De oudste, nog drinkbare champagne zit in twee flessen die in 1825 werden gebotteld. Vorig jaar werd één van de flessen - met veel bombarie - in Groot-Brittannië ontkurkt. Aan de wal op Åland werd één van de vondsten juist met weinig spektakel geopend. "Er bestaan oude wijnen die verstopt hebben gelegen in allerlei grafelijke residenties rondom in Europa en daar zijn heel wat zoete wijnen gevonden, alleen niet van deze soort", zegt Carl-Jan Granqvist, Zweeds wijnkenner. "Deze fles heeft zo diep gelegen en in zo'n lage temperatuur dat de atmosfeer binnenin geheel onveranderd is gebleven. Tegelijkertijd heeft de druk in de fles er voor gezorgd dat het zoute water niet binnen kon dringen. Het is slechts champagne die op deze manier goed blijft. Er zijn wel eens vaten cognac aan boord van gezonken schepen gevonden, maar daar was de inhoud bedorven door het zeewater. Zelf heb ik nog nooit een mousserende wijn gezien die zo oud is."

Oorsprong
Op het ogenblik heeft een Frans laboratorium een fles in onderzoek teneinde diens oorsprong vast te stellen. Met enig geluk kan men het exacte jaartal achterhalen en misschien zelfs tot welke specifieke leverantie de flessen behoorden. De interesse vanuit Frankrijk is groot. Indien de inhoud echte champagne betreft, dus afkomstig uit de regio Champagne, dan gaat het hier om een moeilijk te overtreffen wereldrecord. Richard Juhlin, een andere Zweed, wordt beschouwd als een van de meest prominente champagne-experts. Hij schreef zes boeken over de sprankelende wijnsoort en houdt overal lezingen. "Het anker op de kurk vertelt mij dat dit een Veuve Clicquot is. Dat zou fantastisch zijn. Dit merk werd vanaf 1772 geproduceerd en al direct werd deze champagne voor ten minste tien jaar opgeslagen. Dat zou betekenen dat het schip op zijn vroegst niet vóór 1782 gezonken kan zijn. Het zou ook nog een Blanquette de Limoux kunnen zijn, maar met 98 procent zekerheid kan ik zeggen dat we hier een Veuve Clicquot hebben. Er waren bovendien niet zoveel merken die toentertijd werden geëxporteerd. Clicquot bestond al toen de derde grootste producent werd gestart, dus alles lijkt te kloppen."

Astronomisch
Volgens Juhlin is de waarde van de flessen astronomisch hoog. "Als de inhoud is wat ik vermoed, dan gaat het nu alleen nog om de hoeveelheid. Indien men kan bewijzen dat het Veuve Clicquot uit die tijd is, dan zijn de flessen meer dan 50.000 euro per stuk waard. Dat houdt uiteraard in dat de conditie van de champagne door experts veilig wordt verklaard. Het is definitief de oudste champagne die op deze wereld bestaat."

Åland vanaf nu bestuurd door ministers

MARIEHAMN - Vandaag is er geschiedenis geschreven op het Finse Åland. De eilandengroep wordt vanaf nu namelijk bestuurd door heuse ministers.

Als autonome provincie van Finland is Åland altijd al een vreemde eend in de bijt geweest. In elk geval sinds de archipel in 1921 zelfbestuur kreeg. Ondanks dat vrijwel de gehele bevolking op de eilanden Zweeds als moedertaal spreekt en veel dichter bij de cultuur en tradities van de grote buur leeft, ligt Åland nog immer binnen de Finse grenzen. Toch werden grote en kleine zaken binnen de eigen archipel altijd behandeld door een zogeheten landskapsregering, het eilandenbestuur in de hoofdstad Mariehamn. Een lid van dit bestuur heette al die tijd landskapsregeringsledamot, wat zo ongeveer lid van de provinciale regering betekent. Echter, vandaag is deze titel veranderd. Vanaf heden mogen de bestuurders zich ambtshalve heuse ministers noemen. De enige die in het provinciebestuur geen wijziging van aanhef ondergaat, is Viveka Eriksson, hoofd van het eilandkabinet. Als eerste vrouwelijke premier van Åland sinds de autonomie heet zij nog altijd lantråd (regeringsvoorzitter). Het huidige provinciebestuur kreeg in 2004 zijn formele vorm. Sindsdien is er volop gedebatteerd over welke titel de beleidsmakers dienden te dragen.

Record aantal toeristen Åland

MARIEHAMN - Nooit eerder bezochten zoveel mensen de Finse eilandengroep Åland als vorig jaar.

Statistisch bureau ÅSUB in Mariehamn telde 2,3 miljoen bezoekers, het hoogste aantal sinds 1958 toen met het bijhouden van deze cijfers werd gestart. De groei ten opzichte van 2008 bedroeg ruim 60.000 reizigers. Het overgrote deel van de toeristen, 85 procent, is afkomstig uit Zweden en dat betekent een toename van 4 procent. Dat is opmerkelijk gezien de lage koers van de Zweedse kroon. Nog geen 15 procent van de bezoekers komt uit Finland, terwijl toeristen uit overige landen slechts een marginale groep van 0,4 procent van het totaal vormen.

Meerderheid Finnen wil af van verplicht Zweeds onderwijs

HELSINKI - Tweederde van de Finnen is de verplichte Zweedse les op school zat. Dit laat een enquête zien die onlangs werd uitgevoerd door een aantal Finse kranten.

Zowel Fins als Zweeds is de officiële taal van Finland. Sinds jaar en dag krijgen alle leerlingen op school daarom les in beide talen. Maar nu blijkt dat 66 procent van de ondervraagden wil dat gemeenten zelf gaan kiezen of er naast het Fins onderwijs wordt gegeven in Zweeds of Russisch. Volgens de vereniging Vapaa Kielivalinta (grofweg 'Vrije Taalkeuze') is het verplicht volgen van Zweeds achterhaald. De organisatie meent dat in het oosten van Finland de behoefte aan een andere taal dan het Zweeds wordt genegeerd. Juist in Oost-Finland is de interesse voor de Russische taal onder de jeugd toegenomen zonder dat dit in het taalonderwijs op school valt terug te zien. In Finland heeft slechts 6 procent van de bevolking het Zweeds als moedertaal. Alleen de eilandengroep Åland met haar 16 gemeenten kent Zweeds als enige officiële taal.