Finland, een mengelmoes van genen

HELSINKI - Voor wie dacht dat de Finnen genetisch gezien een homogeen volkje zijn, mag zich nog eens achter de oren krabben. Nieuw onderzoek heeft uitgewezen dat het land een ratjetoe van verschillende mensen is.

Het Fins Centrum voor Moleculaire Genetica, FIMM, stelde een gloednieuwe genenatlas samen. In dit werk worden eerdere opvattingen over de herkomst van de Finnen uit de weg geruimd. De genenatlas laat bovendien nieuw licht schijnen over erfelijke ziekten en doet daarmee dienst als een belangrijke informatiebron voor zowel onderzoekers als artsen. In het kort gezegd komt het erop neer dat de Finnen erg verschillend zijn van Centraal-Europeanen en hun buren in het oosten, ondanks het feit bijvoorbeeld dat het Hongaars en Fins uit dezelfde taalfamilie komen. De genen van Finnen lijken veel meer op die van Nederlanders en van mensen die ten oosten van Moskou wonen.

Binnen de grenzen

Zelfs binnen de grenzen van Finland is het onderscheid enorm. In feite is hier een belangrijke regel van toepassing: hoe langer de geografische afstanden, des te groter de verschillen in genen. Dit geldt voor zowel in noord-zuidelijke als oost-westelijke richtingen. Zo zien de genen bij inwoners van Varsinais-Suomi (het zuidwestelijke deel van Finland) en bij die in Kuusamo (in het noordoosten) er heel anders uit. In de kuststreken bestaan er grote overeenkomsten bij Zweedstalige Finnen en inwoners van Zweden. Dit in tegenstelling tot de Finstaligen in dezelfde contreien.

Åland vanaf nu bestuurd door ministers

MARIEHAMN - Vandaag is er geschiedenis geschreven op het Finse Åland. De eilandengroep wordt vanaf nu namelijk bestuurd door heuse ministers.

Als autonome provincie van Finland is Åland altijd al een vreemde eend in de bijt geweest. In elk geval sinds de archipel in 1921 zelfbestuur kreeg. Ondanks dat vrijwel de gehele bevolking op de eilanden Zweeds als moedertaal spreekt en veel dichter bij de cultuur en tradities van de grote buur leeft, ligt Åland nog immer binnen de Finse grenzen. Toch werden grote en kleine zaken binnen de eigen archipel altijd behandeld door een zogeheten landskapsregering, het eilandenbestuur in de hoofdstad Mariehamn. Een lid van dit bestuur heette al die tijd landskapsregeringsledamot, wat zo ongeveer lid van de provinciale regering betekent. Echter, vandaag is deze titel veranderd. Vanaf heden mogen de bestuurders zich ambtshalve heuse ministers noemen. De enige die in het provinciebestuur geen wijziging van aanhef ondergaat, is Viveka Eriksson, hoofd van het eilandkabinet. Als eerste vrouwelijke premier van Åland sinds de autonomie heet zij nog altijd lantråd (regeringsvoorzitter). Het huidige provinciebestuur kreeg in 2004 zijn formele vorm. Sindsdien is er volop gedebatteerd over welke titel de beleidsmakers dienden te dragen.

Finse premier geeft Zweedse taal zijn steun

HELSINKI - De Zweedse taal in Finland wordt een onvervalst heet hangijzer in 's lands politiek. Nu heeft ook premier Vanhanen zich in de discussie gemengd.

Blijft Zweeds een Finse landstaal? Als het aan Matti Vanhanen ligt wel. Vlak voor het begin van een tv-debat over de officiële talen van Finland zegt de premier niets te willen weten van Zweeds als minderheidstaal. Volgens hem blijft Zweeds gewoon dezelfde status genieten die het nu heeft. Wel houdt Vanhanen vast aan de hervormingen binnen de politiek, ook als dat consequenties zou hebben voor het Zweedse idioom.

Zweedstalige Finnen pessimistisch over toekomst taal

HELSINKI - De toekomst van het Zweeds in Finland blijft de gemoederen bezighouden. Steeds minder sprekers van de taal zien nog perspectief voor hun idioom.

Voorgaande weken berichtte deze webkrant al verscheidene keren over de moeilijkheden waar de Zweedse taal in Finland mee te maken heeft. De situatie kan precair worden genoemd, aangezien de Finstaligen zich in een enquête hebben uitgesproken tegen de verplichte Zweedse lessen op school. Met de publicatie van Barometern 09, het jaarlijks terugkerende rapport dat de opinies in Zweeds Finland peilt, lijkt de toekomst van het Zweeds er nog bleker uit te zien. Slechts 67 procent van de Zweedstaligen gelooft dat hun idioom in Finland blijft voortbestaan. Vijf jaar geleden was dat percentage nog 87 procent. Onderzoekers verklaren de daling door de verslechterde omstandigheden voor de Zweedse Finnen. Zo werd afgelopen jaar onder andere de gedeeltelijk Zweedstalige gemeente Sipoo voor een flink stuk geannexeerd door Helsinki waar Fins domineert, weten ministers vaak niet hoeveel Finnen er zijn die Zweeds als moedertaal spreken en ging bovendien het mes in het budget voor de Zweedstalige tak van staatsomroep YLE.

Zweedstalige Finnen: onze spraak blijft officiële landstaal

HELSINKI - Het antwoord van de Zweedstalige Finse gemeenschap op de recente enquête die werd gehouden door Finse kranten, heeft niet lang op zich laten wachten. De sprekers van het Zweeds willen dat hun idioom een officiële taal van Finland blijft.

Vorige week ondernam een reeks Finse kranten het voortouw om de meningen van de Finnen te polsen inzake het verplichte Zweedse onderwijs op school (zie ook: 3 januari). Daaruit bleek dat de meeste Finnen genoeg hebben van die gedwongen lessen. Tweederde wil zelf een extra taal kunnen kiezen. Zeker in het oostelijk deel van Finland ziet men liever Russisch als vak. De Zweedse afdeling van televisie- en radio-omroep YLE gaf daarop meteen tegengas. Åbo Akademi, de Zweedstalige universiteit van Turku, kreeg opdracht de opiniepeilingen uit te voeren en kwam vandaag met de resultaten op de proppen.

De enquête toonde aan - uiteraard niet onverwacht - dat de Zweedstaligen daar haaks tegenover staan. Voor 95 procent van de Zweedse Finnen is er geen twijfel over mogelijk dat hun spraak een landstaal blijft. Slechts drie procent vindt het wel best wanneer Zweeds zou worden gerekend tot een minderheidstaal. Twee procent heeft geen mening. Daarbij komt dat 71 procent van de respondenten het Zweeds als verplicht vak op een Finse school wil blijven zien. Wel staan de ondervraagden uit een tweetalige gemeenschap waar het Fins domineert liberaler tegenover de keuzevrijheid op school. Zij hebben minder problemen te accepteren dat Zweeds geen verplicht vak is dan inwoners van plaatsen waar Zweeds de overhand heeft.

Meerderheid Finnen wil af van verplicht Zweeds onderwijs

HELSINKI - Tweederde van de Finnen is de verplichte Zweedse les op school zat. Dit laat een enquête zien die onlangs werd uitgevoerd door een aantal Finse kranten.

Zowel Fins als Zweeds is de officiële taal van Finland. Sinds jaar en dag krijgen alle leerlingen op school daarom les in beide talen. Maar nu blijkt dat 66 procent van de ondervraagden wil dat gemeenten zelf gaan kiezen of er naast het Fins onderwijs wordt gegeven in Zweeds of Russisch. Volgens de vereniging Vapaa Kielivalinta (grofweg 'Vrije Taalkeuze') is het verplicht volgen van Zweeds achterhaald. De organisatie meent dat in het oosten van Finland de behoefte aan een andere taal dan het Zweeds wordt genegeerd. Juist in Oost-Finland is de interesse voor de Russische taal onder de jeugd toegenomen zonder dat dit in het taalonderwijs op school valt terug te zien. In Finland heeft slechts 6 procent van de bevolking het Zweeds als moedertaal. Alleen de eilandengroep Åland met haar 16 gemeenten kent Zweeds als enige officiële taal.