Doek valt voor Zweedse 'stuiver'

GOTENBURG - Vandaag was de allerlaatste dag voor de Zweedse munt van 50 öre, circa 5 eurocent. Na 153 jaar is het over en uit voor het kleine koperen geldstuk.

De Zweedse kroon bestaat uit 100 öre, maar stap voor stap zijn de muntstukken van verschillende öre de afgelopen decennia verdwenen. In 1972 gingen de betaalmiddelen van een, twee en vijf öre uit de roulatie. Een kleinere variant van vijf öre en de munt van 25 öre verloren hun functie in 1985 en in 1993 moest ook het geldstuk van tien öre eraan geloven. De munt van 50 öre was de laatste in de rij. "Een ontzettend mooi, echt prachtig exemplaar", meent Lise-Lott Fägnell van Kungliga Myntkabinettet, het geldmuseum in Stockholm. "Er bestaan niet veel van dit soort schitterende munten."

Gustaaf I Wasa
Het eerste geldstuk van een öre werd in 1522 ingevoerd door Gustaaf I Wasa die een jaar later koning van Zweden zou worden. Voor de öre hadden de Zweden slechts munten die allemaal evenveel waard waren. De eerste penning van 50 öre werd in 1857 ontworpen door Lea Ahlborn, de eerste vrouwelijke ambtenaar in Zweden. Ondanks dat de laatste öremunt nu ter ziele is, zullen de prijzen in de supermarkten of bij de bezinepomp gewoon door blijven leven met de öre achter de komma.

Nieuwe Zweedse kampioen hoogstwaarschijnlijk uit Skåne

MALMÖ - Het slot van de Allsvenskan stevent af op een ware voetbalthriller. Met nog maar vijf speelronden te gaan, heeft zowel Malmö FF als Helsingborgs IF 55 punten verzameld.

De nieuwe kampioen van Zweden komt derhalve zo goed als zeker uit de zuidelijkste regio Skåne. Malmö en Helsingborg geven gedurende deze eindsprint naar het einde van de Zweedse eredivisie voorlopig geen haar toe. Wel is het doelsaldo van de blauwwitten uit de derde stad van het land beter dan dat van de naaste buur. In de 25ste speelronde versloeg Malmö op eigen veld de kraker tegen IFK Göteborg met 2-1. Rick Kruys stond bij de thuisploeg opnieuw niet in de basis. Helsingborg ging op bezoek bij de kwakkelende regerend kampioen van Zweden, AIK Solna. Het aantrekkelijke duel eindige in een 3-2 zege voor Helsingborg waar ex-Spartaan Rachid Bouaouzan aan het begin van de tweede helft inviel. Örebro SK doet als nummer drie van de ranglijst nog altijd goed mee. De club volgt na de 1-0 overwinning op Kalmar FF de twee ploegen uit Skåne op tien punten afstand.

Denemarken
Voor FC Kopenhagen is er geen vuiltje aan de lucht. De voetballers uit de hoofdstad blijven sterk acteren in de Deense Superligaen en zetten ook hun tiende speelronde in winst om. Uit in de onderlinge confrontatie met directe achtervolger FC Midtjylland greep Kopenhagen overtuigend met 0-3 de overwinning. Daarmee heeft de titelverdediger zijn voorsprong nu uitgebouwd naar zeven punten. Nummer drie Brøndby IF met Remco van der Schaaf begint de koploper langzaam uit het oog te verliezen. Op eigen terrein bleek Brøndby niet bij machte om hekkensluiter Silkeborg IF bij te houden (0-2) en staat daardoor nu al elf punten achter Kopenhagen. Onderin kreeg Esbjerg fB met Tim Janssen weer wat lucht door op eigen veld een belangrijk punt te pakken tegen Randers FC: 2-2.

Noorwegen
De spanning in de strijd om de Noorse titel is enigszins terug. Het bijna ongenaakbare Rosenborg BK liet zowaar punten liggen. In Drammen snoepte het plaatselijke Strømsgodset IF door een 1-1 gelijkspel twee punten af van de landskampioen en huidige lijstaanvoerder uit Trondheim. Achtervolger Vålerenga IF kroop door een 1-0 zege op SK Brann iets dichterbij. De Osloërs staan nu vijf punten achter Rosenborg en met nog vijf wedstrijddagen af te werken, zijn de titelkansen nog steeds niet verspeeld. Helemaal nu komend weekeinde de absolute topper Rosenborg-Vålerenga op het programma staat. Wellicht beslissen de Trondheimers op eigen veld het kampioenschap definitief. Maar wie weet, heeft Vålerenga nog energie over om de laatste duels op het hoogste Noorse voetbalplatform net zo spannend te maken als in buurland Zweden.

Aanbieden sigaret minderjarige strafbaar in Finland

HELSINKI - Een minderjarige in Finland trakteren op een sigaret kan straks een boete of zelfs gevangenisstraf opleveren. Vanaf oktober wordt hier de strijd tegen tabak verder verscherpt.

Met het strenger maken van de tabakswet wil de Finse overheid het voor kinderen moeilijker maken om aan rookwaren te komen. Minderjarigen mogen geen tabaksproducten over de grens halen en zelfs geen pakje sigaretten bij zich hebben. Importeren kan worden bestraft, hoewel kinderen voor het bezit van tabak geen straf hoeven te vrezen. Ook is het straks verboden om te roken op plaatsen waar kinderen aanwezig zijn. Dat geldt tevens voor gemeenschappelijke woonruimten. Bij evenementen die buitenshuis plaatshebben, zoals in stadions, wordt het verboden om op de tribune te roken.

Rookvrij
De volgende stap naar het doel van de wetsontwerpers, een rookvrij Finland, zal nog voor 2012 worden gezet. Pakjes sigaretten in winkels mogen dan niet langer boven de toonbank zichtbaar zijn. Klanten die het assortiment willen bekijken, kunnen in dat geval om een brochure vragen waarin de verschillende merken en prijzen staan afgebeeld. Voor hotels geldt tegelijkertijd de regel dat slechts één op de tien kamers beschikbaar zal mogen zijn voor rokers. Vanaf 2015 worden bovendien alle tabaksautomaten weggehaald.

Snus
Naast de strengere wetgeving op rookwaren wordt ook de strijd tegen snus, een tabakssoort die hoofdzakelijk Noord-Europeanen nuttigen door deze achter de bovenlip te stoppen, opgevoerd. Aangezien het Zweden niet is gelukt om de illegale internethandel aan banden te leggen, heeft Finland besloten hier met ijzeren hand verandering in te brengen. Vanaf volgende maand wordt het voor de Finnen verboden snus op het wereldwijde web aan te schaffen. Wel blijft het legaal om snus voor eigen gebruik in het buitenland te halen, maar dan maximaal 30 blikjes. Een snuscadeautje voor een vriend of vriendin over de grens kopen, is straks niet meer toegestaan. Van de gehele Europese Unie (EU) is Zweden trouwens het enige land waar snus nog steeds wordt toegelaten. Het behouden van dit voorrecht was een Zweedse eis toen het land in 1994 toetrad tot de EU. Wel moest Stockholm erop toezien dat snus niet op andere Europese markten terecht zou komen. Ondanks dat de Zweedse autoriteiten zich hebben ingezet om de uitvoer van snus te beperken, is het erg lastig gebleken de handel op internet onderuit te halen.

Verdachte Irakees bekent beraming terreuraanslag

OSLO - Een 37-jarige Koerdische Irakees heeft aan de Noorse politie een bekentenis afgelegd over zijn betrokkenheid bij het voorbereiden van een terroristische aanslag op de Deense krant Jyllands-Posten.

Begin juli werd de man in Duitsland gearresteerd tijdens een inval door de Noorse veiligheidsdienst PST en de Duitse politie. Tegelijkertijd pakten veiligheidsagenten ook nog twee andere vermeende moslimterroristen op. De PST heeft vanaf het begin beweerd dat de groep banden met Al Qaida had en aanslagen in Scandinavië wilde plegen. Nu bevestigt de Deense inlichtingendienst PET dat het doel van het drietal de krant Jyllands-Posten was. Een terreuraanslag zou echter niet zijn gelukt, omdat de verdachten al langere tijd nauw in de gaten werden gehouden. Toch gaat zowel in Denemarken als Noorwegen de jacht op eventuele handlangers van de drie mannen gewoon door. Jacob Scharf, chef van PET, zegt dat deze zaak aantoont dat Jyllands-Posten nog immer een 'vooraanstaand doel' is voor militante moslims.

Tsjetsjeen
Van de Belgische Tsjetsjeen die onlangs in Kopenhagen werd gearresteerd na een explosie in een centraal gelegen hotel wordt eveneens aangenomen dat hij terroristische plannen had tegen de Deense krant. Overigens heeft hij dit zelf nog niet toegegeven. De krant en haar personeel, met vooral de inmiddels gepensioneerde cartoonist Kurt Westergaard, zijn al sinds de publicatie van de beruchte Mohammed-karikaturen in 2005 doelwit van islamitische terroristen.