Warmste januari Groenland in 50 jaar tijd

NUUK - Volgens het oude volksgeloof op Groenland betekent een koudegolf daar een warmtegolf in moederland Denemarken. Echter, deze winter zijn de rollen omgedraaid.

Het is de wereld op zijn kop. Sneeuwstormen en forse neerslag, gladheid en een wekenlange stevige koude. Het vasteland van (Noord-)Europa gaat thans gebukt onder de strenge winter. En dat terwijl op het uiterst noordelijk gelegen Groenland ondertussen een nieuw warmterecord wordt gevestigd. De maand januari is de warmste januari in ten minste 50 jaar tijd. Rond de zuidkaap van het grootste eiland ter wereld, Prins Christians Sund, steeg het kwik naar een gemiddelde temperatuur van 0,3 graden Celsius. Voor de periode 1961-90 was de normale doorsnee temperatuur -4,1 graden. Al vanaf medio december heeft Groenland te maken met een aanmerkelijke toevoer van warm weer. Vanwege deze buitengewone omstandigheden ligt het hondensledeverkeer voorlopig stil. Om de abnormale, maar begrijpelijke reden: er ligt té weinig sneeuw.

Islamitische taxichauffeurs protesteren in centrum Oslo

OSLO - Bijna 1000 islamitische taxichauffeurs parkeerden vannacht hun auto in het hart van Oslo. Ze protesteerden daarmee tegen de publicatie van een Mohammed-cartoon.

Afgelopen woensdag drukte de Noorse krant Dagbladet een Mohammed-karikatuur op de voorpagina af. De actie was een dankbetuiging aan de Noorse Nationale Veiligheidsdienst, Politiets Sikkerhetstjenstene, die op haar Facebooksite links naar omstreden tekeningen over de voornaamste moslimprofeet had gezet. De taxichauffeurs reageren sterk op de reproductie van de karikaturen door de krant. "Het is het misbruik van de vrijheid van meningsuiting waar we tegen protesteren", zegt een van hen, Rashad Munir. "Wat wij doen, is geen gewelddadige actie. Wij willen alleen tonen tegen het misbruik van onze normen en waarden te zijn." Het protest ging er vreedzaam aan toe en de politie was enkel aanwezig om de doorgang vrij te houden voor hulpdiensten.

'Vredesduif' Noorwegen boekt recordverkoop wapens

OSLO - Ruim 377 miljoen euro. Dat is wat Noorwegen afgelopen jaar aan wapenexport opstreek. Een recordbedrag voor de Scandinavische 'vredesduif'.

"Dit zwakt de rol van Noorwegen als vredesnatie dusdanig af. Wat ik mis is dat onze regering aan haar eigen bevolking durft toe te geven dat het verdienen aan oorlog ook in de interessesfeer ligt. Dit is gewoon een vredesnatie onwaardig." Ida Thomassen, hoofd van Changemaker, de jongerenliefdadigheid van de Noorse Kerk, is diep teleurgesteld over haar land. Ten opzichte van 2001 is de totale Noorse wapenverkoop bijna vijfmaal zoveel, terwijl de export naar de Verenigde Staten zelfs twintig keer toenam. In de regelgeving van Noorwegen staat geschreven dat Noorse wapens niet verkocht mogen worden aan een land dat in oorlog verkeert. Maar wanneer Noorwegen wapens uitvoert naar NAVO-partner Amerika en die wil ze vervolgens doorverkopen, dan is Noorse goedkeuring niet vereist.

Bloed

Thomassen: "Dat kan Noorwegen uiteindelijk bloed aan de handen opleveren. Dit land is een van de grootste wapenexporteurs ter wereld, maar het heeft geen enkele controle over waar de wapens terechtkomen." Gry Larsen, staatssecretaris van het Noorse Ministerie van Buitenlandse Zaken, kan zich niet vinden in de kritiek. "We hoeven ons nergens over te schamen en we houden niets verborgen. Ik vind het geen enkel probleem dat Noorwegen een wapenindustrie heeft en wapens exporteert", zegt ze en vult aan: "Wat belangrijk is, is dat er een strenge regelgeving bestaat. En die hebben we."

Rusland dumpte radioactief afval in Oostzee

STOCKHOLM - Na het verlaten van de Baltische Staten aan het begin van de jaren 90 hielden de Russen een 'grote schoonmaak'. Overgebleven radioactief en chemisch materiaal werden eenvoudigweg in de Oostzee gedumpt.

De marinehaven Karosta in de Letse stad Liepāja was tijdens het Sovjettijdperk de belangrijkste militaire basis voor de Russen aan de Oostzee. Meer dan 30.000 mensen verdienden hier hun brood met het onderhoud en de inzet van onderzeeërs, mijnenvegers en raketlanceerinstallaties. Niettemin was na de val van het communisme de rol van de Russen spoedig uitgespeeld. Helemaal toen Letland zich in 1991 onafhankelijk verklaarde. Drie jaar lang vaarden Russische mariniers tijdens de nachtelijke uren uit en ontdeden zich vervolgens van tonnen met chemicaliën bestemd voor oorlogsvoering, zoals zenuwgas, en zelfs radioactieve stoffen.

Geheime dienst

Onder meer de Zweedse geheime dienst was hiervan op de hoogte. Een voormalige agent meent dat soortgelijke dumpingen al voor het einde van het communistische tijdperk geschiedde. Maar bewijs hiervoor is nog niet gevonden. Over de latere Russische acties spreken oud-medewerkers van de inlichtingendienst zich nu uit. "Inderdaad, ik herinner me een dergelijk afvalverhaal. En ik weet dat erover werd gesproken en dat men wist dat de Russen in zee hadden gedumpt", vertelt Jan Hyltén-Cavallius, ex-chef voor de Zweedse Militaire en Inlichtingendienst (MUST). De rapporten bereikten op hun beurt het Ministerie van Buitenlandse Zaken, maar daar bleek dat een onderzoek naar de lozingen een te dure aangelegenheid zou worden. Inmiddels is de Zweedse jusitie wel een vooronderzoek gestart naar de afvaldumpingen.