Scandinavische regeringen verdeeld over steun aan IJsland

OSLO/STOCKHOLM - Noord-Europese regeringen geven verschillende signalen af inzake Icesave. Na het IJslandse referendum van afgelopen zaterdag hebben Noorwegen en Zweden ieder een eigen mening over hoe steun aan dat land nu verder moet.

Zo eist het Zweedse kabinet dat IJsland hoe dan ook een nieuwe overeenkomst sluit met Nederland en Groot-Brittannië over de terugbetalingen van de Icesave-spaartegoeden. Tenminste, als IJsland aanspraak wil blijven maken op een Zweedse lening. Noorwegen daarentegen legt de lat niet zo hoog. Volgens de Noren mogen de Scandinavische landen in geen geval het steunplan van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) blokkeren. Het IMF had eerder al gemeld dat het blijft werken aan het plan voor financiële steun aan IJsland wanneer ook de Noord-Europese landen het uitbetalen van hun leningen weer oppakken.

Bankbiljet 20 kronen raakt uit gratie Zweden

STOCKHOLM - Nog even en het kan gedaan zijn met het bankbiljet van 20 kronen. Riksbanken, de Zweedse Staatsbank, wil af van 'Selma's flappen'.

Het bankbiljet met de afbeelding van de populaire Zweedse schrijfster Selma Lagerlöf heeft duidelijk zijn beste tijd gehad. "Het briefje wordt makkelijk verfrommeld, juist omdat het niet zoveel waard is (circa twee euro, red.)", vertelt Dick Malmlund, namens ondernemersorganisatie Svensk Handel. Wanneer de biljetten slijten, raken ze vaak verstopt in de machines die contanten hanteren. Ieder jaar is het daarom nodig om 30 tot 40 miljoen van deze briefjes opnieuw te drukken. Riksbanken wil daarom een munt met dezelfde waarde invoeren. "Die omschakeling wordt voor ons een hele toestand. Het gaat om een enorm gewicht en de hantering door handelaren wordt dan ook letterlijk een zware aangelegenheid". zegt Malmlund. In het nieuwe voorstel van de Staatsbank worden ook de introductie van een briefje van 200 kronen (ongeveer 20 euro) én de herinvoering van de 2 kronenmunt uit de jaren 70 genoemd. Bovendien krijgt al het contante geld nieuwe en betere beveiligingen tegen valsemunterij.

50 öre

Exact een jaar geleden werd al bekendgemaakt dat het einde van de munt van 50 öre in zicht is. Na 30 september dit jaar verdwijnt het geldstuk met een waarde van circa 5 eurocent definitief van de markt. De kleine, koperen munt is vanaf 1992 geslagen. Zwerft er ergens in je portemonnee nog een oude 2 kronenpenning uit de jaren 70? Geen nood. Ondanks dat de productie hiervan al in 1971 stopte, is het stuk kleingeld nog immer een wettig betaalmiddel. Met andere woorden, sla er derhalve zeker munt uit...

Zweeds parlement erkent Turkse genocide op Armeniërs

STOCKHOLM - Zweden heeft officieel de Turkse volkenmoord op etnische Armeniërs in 1915 erkend. Het parlement in Stockholm, Riksdagen, stemde met één stem voor de aanvaarding.

Het was de roodgroene oppositie die het voortouw nam in dit extreem gevoelige thema. Turkije heeft altijd ontkend dat er ten tijde van de Eerste Wereldoorlog een genocide op Armeniërs, Assyriërs, Chaldeeërs en Pontische Grieken plaatshad in het voormalige Ottomaanse Rijk. Toch erkende vandaag de Zweedse Tweede Kamer met een minimale meerderheid, 131 tegen 130 stemmen, de volkerenmoord. Turkije is razend en heeft zijn ambassadeur teruggeroepen. "Dit zal dramatische consequenties hebben voor de relatie tussen Zweden en Turkije", zegt Zergün Korutürk, de hoogste Turkse diplomaat in het Scandinavische land.

Zweedse regering

De Zweedse regering had het voorstel van het parlement echter afgewezen. "Het is niet aan de Riksdagen om volkrechtelijke oordelen te vellen", meent Gustav Blix van Moderaterna, de liberaal-conservatieven. "Het zijn historici die geschiedenis schrijven, geen politici." Hij vindt het juist belangrijk om het verzoeningsproces tussen Turken en Armenen, dat momenteel aan de gang is, te steunen. Maar een aantal leden van de regeringspartijen stemde hetzelfde als de oppositie, waardoor het voorstel met één stem verschil werd aangenomen. Volgens geschiedkundigen kwamen door de volkerenmoord tot 2,5 miljoen mensen om het leven. "Wij politici gaan geen geschiedenis schrijven, maar wij hebben de verantwoordelijkheid om ons aan de historische feiten te houden en dit soort zaken te blijven noemen", zegt Hans Linde van Vänsterpartiet (de Linkse Partij).

Tientallen nieuwe vissoorten gevonden bij Groenland

NUUK/KOPENHAGEN - Groeiende visserij in diep water en een stijgende temperatuur zijn er hoogstwaarschijnlijk de oorzaak van dat Groenland een hele reeks nieuwe vissoorten mag verwelkomen.

Sinds de laatste telling in 1992 zijn de wateren rondom Groenland 57 nieuwe soorten vis rijker geworden. Dat blijkt uit een inventarisatie die werd uitgevoerd door conservator Peter Rask Møller van het Zoölogisch Museum in Kopenhagen in samenwerking met Deense en Groenlandse wetenschappers. Bij elkaar zijn er thans 269 vissoorten bekend in de wateren van Groenland. "We zijn voorzichting met het verkondigen dat alle nieuwe soorten zijn gekomen vanwege de klimaatveranderingen", zegt Rask Møller. "Maar we kunnen met zekerheid zeggen dat als gevolg van de hogere temperaturen er in elk geval vijf nieuwe soorten zijn aangetroffen. Het gaat om lichtend sprotje, wijting, blauwkeeltje, zeeduivel en adderzeenaald, soorten die ook in Deense wateren voorkomen."

Kakelvers

De 57 nieuwe soorten zijn op verschillende manieren kakelvers te noemen. Onder het totaal bevinden zich namelijk 47 soorten die wereldwijd al bekend waren, maar nieuw in Groenland mogen heten. De overige tien vissen zijn volledig nieuw en nooit eerder door de wetenschap beschreven. Peter Rask Møller durft nog niet te zeggen of de nieuwe soorten blijvers zijn en mettertijd in zulke groten getale voorkomen dat er op gevist kan worden.