Aanbieden sigaret minderjarige strafbaar in Finland

HELSINKI - Een minderjarige in Finland trakteren op een sigaret kan straks een boete of zelfs gevangenisstraf opleveren. Vanaf oktober wordt hier de strijd tegen tabak verder verscherpt.

Met het strenger maken van de tabakswet wil de Finse overheid het voor kinderen moeilijker maken om aan rookwaren te komen. Minderjarigen mogen geen tabaksproducten over de grens halen en zelfs geen pakje sigaretten bij zich hebben. Importeren kan worden bestraft, hoewel kinderen voor het bezit van tabak geen straf hoeven te vrezen. Ook is het straks verboden om te roken op plaatsen waar kinderen aanwezig zijn. Dat geldt tevens voor gemeenschappelijke woonruimten. Bij evenementen die buitenshuis plaatshebben, zoals in stadions, wordt het verboden om op de tribune te roken.

Rookvrij
De volgende stap naar het doel van de wetsontwerpers, een rookvrij Finland, zal nog voor 2012 worden gezet. Pakjes sigaretten in winkels mogen dan niet langer boven de toonbank zichtbaar zijn. Klanten die het assortiment willen bekijken, kunnen in dat geval om een brochure vragen waarin de verschillende merken en prijzen staan afgebeeld. Voor hotels geldt tegelijkertijd de regel dat slechts één op de tien kamers beschikbaar zal mogen zijn voor rokers. Vanaf 2015 worden bovendien alle tabaksautomaten weggehaald.

Snus
Naast de strengere wetgeving op rookwaren wordt ook de strijd tegen snus, een tabakssoort die hoofdzakelijk Noord-Europeanen nuttigen door deze achter de bovenlip te stoppen, opgevoerd. Aangezien het Zweden niet is gelukt om de illegale internethandel aan banden te leggen, heeft Finland besloten hier met ijzeren hand verandering in te brengen. Vanaf volgende maand wordt het voor de Finnen verboden snus op het wereldwijde web aan te schaffen. Wel blijft het legaal om snus voor eigen gebruik in het buitenland te halen, maar dan maximaal 30 blikjes. Een snuscadeautje voor een vriend of vriendin over de grens kopen, is straks niet meer toegestaan. Van de gehele Europese Unie (EU) is Zweden trouwens het enige land waar snus nog steeds wordt toegelaten. Het behouden van dit voorrecht was een Zweedse eis toen het land in 1994 toetrad tot de EU. Wel moest Stockholm erop toezien dat snus niet op andere Europese markten terecht zou komen. Ondanks dat de Zweedse autoriteiten zich hebben ingezet om de uitvoer van snus te beperken, is het erg lastig gebleken de handel op internet onderuit te halen.

Verdachte Irakees bekent beraming terreuraanslag

OSLO - Een 37-jarige Koerdische Irakees heeft aan de Noorse politie een bekentenis afgelegd over zijn betrokkenheid bij het voorbereiden van een terroristische aanslag op de Deense krant Jyllands-Posten.

Begin juli werd de man in Duitsland gearresteerd tijdens een inval door de Noorse veiligheidsdienst PST en de Duitse politie. Tegelijkertijd pakten veiligheidsagenten ook nog twee andere vermeende moslimterroristen op. De PST heeft vanaf het begin beweerd dat de groep banden met Al Qaida had en aanslagen in Scandinavië wilde plegen. Nu bevestigt de Deense inlichtingendienst PET dat het doel van het drietal de krant Jyllands-Posten was. Een terreuraanslag zou echter niet zijn gelukt, omdat de verdachten al langere tijd nauw in de gaten werden gehouden. Toch gaat zowel in Denemarken als Noorwegen de jacht op eventuele handlangers van de drie mannen gewoon door. Jacob Scharf, chef van PET, zegt dat deze zaak aantoont dat Jyllands-Posten nog immer een 'vooraanstaand doel' is voor militante moslims.

Tsjetsjeen
Van de Belgische Tsjetsjeen die onlangs in Kopenhagen werd gearresteerd na een explosie in een centraal gelegen hotel wordt eveneens aangenomen dat hij terroristische plannen had tegen de Deense krant. Overigens heeft hij dit zelf nog niet toegegeven. De krant en haar personeel, met vooral de inmiddels gepensioneerde cartoonist Kurt Westergaard, zijn al sinds de publicatie van de beruchte Mohammed-karikaturen in 2005 doelwit van islamitische terroristen.

Ex-premier IJsland voor rechter wegens economische crisis

REYKJAVIK - Vanavond heeft het IJslandse parlement, Althing, gestemd voor de vervolging van ex-premier Geir Haarde vanwege zijn rol in de recente economische crisis.

Twee weken geleden werd al bekend dat een parlementaire commissie een voorstel had ingediend een gerechtelijk onderzoek in te stellen tegen Haarde en drie van zijn voormalige ministers. De vier kopstukken zaten in de regering die in 2008 aan de macht was toen het volledig banksysteem in IJsland in elkaar stortte. Volgens de commissie hadden de bewindslieden grove fouten begaan. Vanavond besloot de volksvertegenwoordiging in Reykjavik met 33 tegen 30 stemmen dat de 59-jarige Haarde zich zal moeten verantwoorden. Het is de allereerste keer in de IJslandse historie dat een oud-premier voor de speciale rijksrechtbank, Landsdómur, moet verschijnen. Voorlopig gaat alleen Haarde voor de bijl, aangezien het Althing verdere vervolging van de ministers Sólrún Gísladóttir (Buitenlandse Zaken), Árni Mathiesen (Financiële Zaken) en Björgvin Sigurdsson (Economische Zaken) afwees. De huidige sociaaldemocratische premier Jóhanna Sigurdardóttir, die in 2009 de nieuwe regeringschef werd, had zich eerder al uitgesproken tegen het initiatief om de drie ministers voor de Landsdómur te dagen. Volgens haar had een aanklacht tegen hen nergens toe geleid.

Racismewetgeving verdeelt Denemarken

KOPENHAGEN - Het dondert en bliksemt in de Deense politiek. De extreem-rechtse Dansk Folkeparti eist namelijk dat de wet inzake hetze tegen een volksgroep wordt geschrapt.

Toen Dansk Folkeparti in 1998 plaatsnam in het Deense parlement, Folketinget, werden de dagen van de ultra-rechtsen al geteld. Velen in Denemarken gingen ervan uit dat ze geen enkele invloed zouden hebben. Vandaag de dag, anno 2010, heeft de partij een grote achterban en beïnvloedt ze op krachtige wijze het beleid van de regering in Kopenhagen. Door de recente eis van Dansk Folkeparti om de racismewetgeving drastisch te wijzigen, is zelfs de Verenigde Naties (VN) in protest gekomen. "De paragraaf over racisme is onze laatste bescherming. Zonder die wet zal het helemaal misgaan", zegt Abdul Wahid Pedersen, imam in Kopenhagen. "Ik vind het heel erg wat er met de Deense politiek is gebeurd, dat een van de thema's waar men zich mee kan profileren en stemmen mee kan winnen een zeer onbehaaglijke anti-vreemdelingenretoriek betreft. Dat het zover is gekomen in plaats van vast te houden aan het gezond verstand dat in lange tijd is opgebouwd." In de Kopenhaagse wijk Nørrebro wonen veel moslims en imam Pedersen heeft van dichtbij gezien dat de toon jegens de Deense moslims steeds meer in hetze is overgeslagen.

Racismeparagraaf
Paragraaf 266b van het Deense Wetboek van Strafrecht wordt vaak ook de racismeparagraaf genoemd. De tekst verbiedt haatcampagnes tegen volksgroepen. Al in 1939 werd hiervan de eerste versie ingevoerd om de Deense joden tegen het oprukkende nazisme te beschermen. Het debat met als inzet of deze wet wel dan niet moet blijven bestaan, is al lang aan de gang. Echter, nu begint dit vraagstuk zijn absolute kookpunt te naderen. "Het is een ontzettend intensief debat geworden. Leden van Dansk Folkeparti hebben zich eerder dit jaar zeer haatdragend uitgelaten. Eén van hen moet zich nu voor de rechter verantwoorden", zegt Niels-Eric Hansen van het centrum voor documentatie en advies over rassendiscriminatie.

Machtsfactoren
In vijftien jaar tijd is Dansk Folkeparti met Pia Kjærsgaard aan het roer uitgegroeid van een foute club tot een van de grootste machtsfactoren binnen de Deense politiek. Na het verkiezingsdebuut in 1998 waren er niet velen die dat verwachtten. Maar al in 2001 werd Dansk Folkeparti de derde grootste partij in het Folketinget. Tegenwoordig heeft de organisatie een grote invloed op de twee partijen in de Deense regering, de liberaalconservatieven (Konservative) en de liberalen (Venstre). "Dansk Folkeparti heeft het voorstel om de racismeparagraaf af te schaffen naar voren geschoven als eis tijdens de budgetonderhandelingen. Met andere woorden, iets wat dus een heel andere context heeft", vertelt Anita Bay Bundegaard, commentaarschrijfster van de Deense krant Politiken. "Wanneer we goed begrijpen wat Dansk Folkeparti eigenlijk wil, dan weten we ook dat ze een hoge prijs rekenen indien ze niet krijgen wat ze willen. Daarom bestaat er een grote kans dat de twee regeringspartijen Danks Folkeparti tegemoet komen en haar eis inwilligen."

Troeven
Zelf weet extreem-rechts dat ze machtige troeven in handen heeft. "Natuurlijk houden we de druk op de ketel, hoewel de regeringspartijen zelf al inzien dat de betreffende paragraaf de vrijheid van meningsuiting aan banden legt en dat is onacceptabel", zegt Søren Krarup. Vanuit het perspectief van de volksrechtspraak gezien, wordt het voor Denemarken overigens erg moeilijk om de racismeparagraaf uit het wetboek te schrappen. Dat zou zowel in strijd zijn met de conventies van de VN als met de wetten van de Europese Unie (EU).

Openbaar
In feite draait alles om de vraag wat in het openbaar mag worden gezegd. De liberale denktank CEPOS houdt een oogje in het zeil en grijpt in wanneer er tot geweld wordt opgeroepen. "Als je een revisionistische historicus hebt die beweert dat de holocaust een leugen is, dat alle moslims slechts wachten op de dag dat ze genoeg aanhangers hebben om de kelen van alle Europeanen door te snijden teneinde Europa in te pikken. Of bijvoorbeeld dat alles één groot joods complot is. Zoiets moet gezegd kunnen worden, zolang het op een vreedzame wijze gebeurt", legt Jacob Mchangama, hoofdjurist van CEPOS, uit. Niettemin ziet imam Pedersen de ontwikkelingen in Denemarken met leden ogen aan. "Wanneer we terugkijken naar het Duitsland van de jaren 30, dan zien we dat de jodenvervolging ook met woorden begon. Men sprak zo denigrerend over deze bevolkingsgroep dat er onder het volk een hatelijke stemming werd opgewekt waardoor uiteindelijk de bekende gruwelijke zaken plaatsvonden..."